Wynalazek dotyczy prowadzenia narzedzia do ponownej obróbki kól profilowych oraz urzadze¬ nia do wykonywania tego sposobu, zwlaszcza zas ponownej obróbki czesciowo zuzytych kól linowych.Trwalosc lin transmisyjnych zalezy od profilu rowków kola linowego. W czasie okresu pracy liny zuzywa ona wglebienie profilu kola i wrzy¬ na sie w kolo czesto nawet na kilka milimetrów.Poniewaz liny w miare ich zuzycia rozciagaja sie, przy czym ich srednica odpowiednio zmniejsza sie wobec czego zuzyta czesc profilu kola lino¬ wego wykazuje w wyniku srednice, odpowia¬ dajaca owej zmniejszonej srednicy liny. Nowo zalozona lina wyciagowa przy niezmienionym kole bedzie bocznie zaciskana i wskutek tego juz od samego poczatku narazona na wieksze scie¬ ranie sie. Przy starszych zuzytych linach po¬ woduje to nawet powazne uszkodzenia liny. Przy linach wyciagowych, zwlaszcza stosowanych przy windach osobowych, ilosc uszkodzonych, widocznych z zewnatrz drutów, z których sklada sie lina, na pewnej ustalonej dlugosci jest mia¬ rodajna dla wniosku o dalszym uzyciu liny. Tego rodzaju uszkodzenia zmniejszaja znacznie okres trwania lin, które musza byc przedwczesnie wymieniane.Ponowna obróbka zniszczonych kól linowych przy stosowaniu obecnie znanych srodków jest mozliwa tylko przy nalezycie srodkowo biegna¬ cym kole. Takie kola sa obrabiane juz w miej¬ scu ich pracy przy zastosowaniu specjalnych urzadzen napedowych i zwyklych wsporników.Ponowna obróbka byla mozliwa wylacznie w wiekszych warsztatach lub fabrykach, wsku¬ tek czego, w przypadku koniecznosci tej obróbki, trzeba bylo miec w zapasie kola zastepcze aby nie dopuscic c(o dluzszej przerwy w pracy przed¬ siebiorstwa.Kola transmisyjne sa przewaznie, jak to wy¬ kazuje praktyka, skrzywione i niedokladnie okragle, wskutek czego musza byc kilkakrotniepoprawiane, jezeli wogóle moga sie nadawac do ofcrobki, podczas gdy przy wiekach kolach Ipn&wn© obróbka staje sie w ogóte niemozliwa, a takie wlasnie wnjfcsze kufa1 sa stosunkowo najbardziej kosztowne, tak, ze z koniecznosci dopuszcza sie czesto do silniejszego scierania sie lin, aby zaoszczedzic koniecznosc wymiany kól.Wynalazek ma na celu usuniecie tych niedo¬ godnosci, przy czym w mysl wynalazku, pro¬ wadzenia narzedzia do ponownej obróbki tego rodzaju kól polega w zasadzie na tym, ze polo¬ zenie wspornika narzedzia obrabiajacego wzgle¬ dem kazdorazowo znajdujacego sie w zasiegu tego narzedzia odcinka profilu obracajacego sie kola linowego jest niezmiennie utrzymywane za pomoca doprowadzonego do obrabianego profilu narzadu, tj. krazka dotykowego, podczas rdy ruch przesuwny narzedzia obrabiajacego odpo¬ wiednio do zadanego ksztaltu profilu jest doko¬ nywany niezaleznie od rozrzadczego ruchu kola sterujacego wspornik narzedzia. W mysl wyra- lazku narzad dotykowy wplywa na sterowanie wspornika narzedzia i dziala w poblizu noza obrabiajacego, w dwóch, mozliwie najbardziej symetrycznie lezacych miejscach obrabianego profilu. Przy narzedziu, pracujacym najkorzyst¬ niej jednoczesnie w dwóch miejscach, obrabia sie najpierw miejsca przebiegu narzadu doty¬ kowego, które przy obróbce pozostalego profilu sluza nastepnie za prowadnice. Tak umozliwiona zostaje ponowna obróbka równiez i bardzo zde¬ formowanych kól przy pomocy obracania lub szlifowania bez zuzywania przy tym wiekszej ilosci materialu, anizeli to jest dopuszczalne przy naprawianiu profilu. Dzieki takiej ponownej obróbce kolo zostaje nieznacznie oslabione i po¬ nowna jego obróbka moze byc powtarzana, np. przy kazdej zmianie liny. Staje sie wiec mozli¬ wym obrabianie w roboczym polozeniu nie tylko zuzytych lub zdeformowanych kól linowych, nie biegnacych srodkowo, lecz takze i kól, zuzytych promieniowo lub bocznie, przy czym ich naped moze byc dokonywany niezaleznie od obecnie znanych urzadzen, np. za pomoca liny, biegnacej po kole linowym, ewentualnie z odpowiednio zmniejszona szybkoscia. Przez to unika sie ko¬ niecznosci wyjmowania obrobionego kola lino¬ wego lub podobnego, ponowna zas obróbka moze byc dokonywana bez przerwy w pracy.W mysl wynalazku urzadzenie do ponownej obróbki takich kól polega na tym, ze ruchomy we wszystkich kierunkach wspornik narzedzia roboczego jest osadzony w plaszczyznie po¬ przecznej do obrabianych powierzchni, np. na sankach krzyzowych i polaczony z narzadem dotykowym, prowadzonym w poblizu miejsca obróbki profilu, przy czym narzad okresla wzgledne polozenie wspornika w stosunku do obrabianego profilu, natomiast narzedzie robocze jest ruchomie, niezaleznie od sterujacego ruchu wspornika i osadzone jest na nim wychylnie.Narzedzie moze byc, przeto sterowane recznie w sposób zwykle stosowany przy tokarkach, podczas gdy sam wspornik jest prowadzony od¬ powiednio do obrabianego profilu.Urzadzenie do obróbki wedlug wynalazku po¬ winno byc najlepiej wykonane jako przenosne z miejsca na miejsce, umocowane na dowolnej podstawie. Urzadzenie to moze byc np. bez zad¬ nych przeszkód zamocowane na wiezy wydobyw¬ czej, dzieki czemu kola linowe moga byc po¬ nownie obrobione w ich polozeniu roboczym.Urzadzenie to mozna jednak zastosowac takze w warsztatach, gdzie kola linowe lub podobne moga byc umocowane na tarczy tokarki, ewen¬ tualnie tokarce typu karuzelowego.Wynalazek umozliwia zatem ponowna obróbke zdeformowanych i nieokraglych kól linowych, które dotychczas w ogóle nie mogly byc podda¬ wane takiej obróbce i ponadto nadaje sie ko¬ rzystnie do obróbki normalnych kól, jak rów¬ niez tarcz innego irodzaju.Urzadzenie wedlug wynalazku jest, tytulem przykladu, wyjasnione schematycznie na rysun¬ ku, którego fig. 1 przedstawia widok tego urza¬ dzenia przy obróbce kola linowego, fig. 2 — widok boczny tego urzadzenia, fig. 3 — szczególu tego urzadzenia. , Urzadzenie jest umocowane na dowolnej pod¬ stawie za posrednictwem plyty montazowej 1.Podstawa ta sklada sie z dwóch katowników 2.Na plycie montazowej 1 umocowany jest rucho¬ mo we wszystkich kierunkach wspornik narze¬ dzia roboczego 3 za posrednictwem sanek krzy¬ zowych 4 i 5. Wspornik jest zaopatrzony w zwy¬ kle przy tokarkach stosowane sanki slizgowe 6 i 7, wskutek czego narzedzie robocze, np. nóz 3 moze byc przesuniety recznie odpowiednio do dowolnego profilu kola linowego. Dalsza mozli¬ wosc poruszenia powstaje dzieki temu, ze pro¬ wadnica 8 sanek 7 jest umocowana obrotowo na sankach 5 dokola osi sruby 9. Dzieki takiej kon¬ strukcji narzedzie 3 moze byc doprowadzane zawsze do prawidlowego polozenia ciecia. San¬ ki 5, na których umocowany jest wahliwie wspornik, skladajacy sie z czesci 6, 7 i 8, sa za¬ opatrzone w znany krazek dotykowy 10 poru¬ szajacy sie w rowku 11, obrabianego kola lino¬ wego, oraz steruje sanki 5 wraz z osadzonym na nich wspornikiem, wskutek czego wspornik porusza sie po skrzywieniach i nierównosciach kola 11. Za pomoca obciazonej ciezarem liny 13, — 2 —biegnacej przez krazek 12 sanki 4 sa przyciska¬ ne do obrabianego profilu kola linowego 11.Dwie inne lliny 15, prowadzone przez krazek 14 zaczepione sa o sanki 5, przy czym zaleznie od nacisku tnacego noza 3 jedna z tych lin jest obciazona przy pomocy ciezaru, celem wyrów¬ nania nacisku ciecia, zwlaszcza, gdy nóz 3 pra¬ cuje na bokach profilu kola 11. Przy pomocy obciazonych ciezarami lin 13 wzglednie 15 kra¬ zek dotykowy 10 jest utrzymywany w stalym ze¬ tknieciu z obrabianym profilem. Docisniecie krazka dotykowego 10 wraz z sankami 5 oraz wspólnym wspornikiem przynajmniej w dwóch kierunkach od obrabianego profilu moze byc dokonywane równiez w inny sposób, np. za pomoca obciazenia, przy pomocy sprezyny urza¬ dzenia hydraulicznego lub pneumatycznego itp.Zamiast noza 3 moze byc uzyta tarcza szlifie! ska. Przy zastosowaniu w warsztacie urzadzenia wedlug wynalazku plyta montazowa 1 moze byc uzyta, jako stojak.Uwzgledniajac niejednolite scieranie sie kola, które jest przyczyna nieokreslonego jego profilu przewiduje sie wedlug wynalazku stosowanie krazka dotykowego 10 o podwójnym dotyku do rowka kola linowego. Urzadzenie takie jest uwidocznione na fig. 3. Kat rozwarcia tego rowka najkorzystniej jest dobrac w granicach 60° — 120°. Dzieki temu unika sie znieksztal¬ cenia ruchów sterujacych, powodowanego za¬ zwyczaj nieodpowiednio obrobiona podstawa rowka. Wraz z tym urzadzeniem dotykowym najlepiej jest uskuteczniac z poczatku obróbke za pomoca narzedzia, posiadajacego dwie osiowo symetryczne powierzchnie ciecia, którymi jedno¬ czesnie obrabiane sa obydwie powierzchnie do¬ tykowe dla krazka dotykowego. W celu zabez¬ pieczenia krazka dotykowego przed spadajacymi wiórami, mozna je zdmuchiwac najlepiej przy pomocy sprezonego powietrza, albo tez krazek dotykowy zabezpiecza sie blacha.Przy pomocy takiego urzadzenia mozna obra¬ biac zuzyte i silnie znieksztalcone, czy tez nie okragle kola do lin, zarówno w warsztacie, jak i na miejscu ich pracy, w szczególnosci bezpo¬ srednio np. na wiezy wydobywczej, a zwlaszcza przy nalozonej na nie linie, przy czym powinna byc stosowana najmniejsza szybkosc biegu liny. po napedu obrabianego kola moze byc uzyta równiez tarcza napedowa, umieszczona na wal¬ ku lub samym kole linowym. PL