Znane maszyny do kopania ziemniaków posia¬ daja wiele niedogodnosci, miedzy innymi posia¬ daja duze rozmiary, nie sa zwrotne i nie posia¬ daja urzadzenia do selekcji wielkosci wykopa¬ nych ziemniaków, natomiast wykopane pecyny lub kamyczki gromadza sie razem z ziemniaka- mi. Istnieja w uzyciu kopaczki, które wrzucaja caly ladunek wykopanych ziemniaków razem z lodygami nadziemnymi w lej dlugiego weza, wykonanego ze spiralnie luzno zwinietego drutu, w którym zarówno pecyny ziemi z calymi pe¬ kami ziemniaków wraz z lecinami samoczynnie przy wleczeniu sie tego drucianego weza, prze¬ suwaja uwolnione od pecyn i ziemi ziemniaki ku koncowi weza, gdzie ziemniaki zostaja wy¬ rzucane na role i nastepnie zbierane recznie do koszów, a lodygi sa wyrzucane jako lzejsze cze- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Roman Kulawinski. sci odzielnie i zabierane z roli na wozy równiez recznie.Kopaczki uzywane dotychczas sa niepraktycz ne, gdyz nie odlaczaja dokladnie ziemniaków od ziemi i lecin i nie maja zastosowania do ziem¬ niaków malych i sredniej wielkosci, które sa przepuszczane i nastepnie zakopane z powrotem do ziemi. Kopaczka wedlug wynalazku jest zwrotna, posiada silna budowe, jest wyposazo¬ na z przodu rusztu w dwa lemiesze, którymi przy zanurzaniu w ziemi na zadana glebokosc wyko¬ puje ziemniaki przy czym bez wzgledu na ich wielkosc przesuwaja sie one po pretach obroto¬ wych rusztu w góre, az do skrzyni na ziemniaki, odlaczajac dokladnie ziemniaki od ziemi i lecin.Ruszt jest tak urzadzony, ze w czasie wyko¬ pywania przesuwa samoczynnie ziemniaki lacz¬ nie z ziemia i lodygami. Po obracajacych sie w czasie ruchu kopaczki pretach rusztu przecho¬ dza stopniowo w góre tylko wieksze, okreslone co do wielkosci ziemniaki, natomiast drobneziemniaki, rozbite kawalki i pecyny ziemi zostaja rozdrobnione pomiedzy obracajacymi sie preta¬ mi, wyposazonymi w krótkie sworznie nabijane haprzemian pionowo i poziomo w prety rusztowe i opadaja na ziemie pod rusztem. Lodygi ziem¬ niaczane sa zabierane przez prety rusztowe sa¬ moczynnie w góre maszyny i wyrzucane na zie¬ mie poza skrzynka na rozkopane pole. Na ry¬ sunku przedstawiono dla przykladu jedna z po¬ staci wykonania dwurzedowej kopaczki do ziem¬ niaków, przy czym fig. 1 przedstawia kopaczke w przekroju podluznym i czesciowo w widoku z boku, fig. 2 — kopaczke w widoku z przodu, a fig. 3 — w widoku z góry.Kopaczka dwurzedowa sklada sie wedlug wy¬ nalazku z podwozia w postaci ramy 39, wyposa¬ zonej w liczne prety rusztowe 24, osadzone w szczelnych lozyskach 15 na ramie 39. Prety 24— 24 obracaja sie w lozyskach 15 za pomoca lancucha „Galla", uruchamianego przy obrocie kól bieznych 27. Przy obracaniu sie pretów rusz¬ towych na wznoszacym sie stopniowo ku górzo ruszcie, wykopane wraz z ziemia ziemniaki, przy przesuwaniu sie kopaczki na przód, przesuwaja sie po rusztowinach ku koszowi 37. W przypad¬ ku wiekszego oporu przy wykopywaniu ziem¬ niaków, przewidziany jest wedlug wynalazku naped za pomoca przegubu kardana 13. Kopacz¬ ke laczy sie z ciagnikiem zaczepem 4, przymo¬ cowanym do dzwigni zaczepowej 2 sworzniem 5, natomiast wal przegubowy 12 laczy; sie z prze¬ kaznikiem obrotu silnika umieszczonego w ciag¬ niku.Na normalna dlugosc rusztu kopaczki sklada sie okolo lub ponad 15 obrotowych pretów rusz¬ towych, przy czym w pretach tych sa wywier¬ cone prostopadle do ich osi otwory, np. o sred¬ nicy 10 —15 mm, w ten sposób, by odleglosc miedzy otworami wynosila np. 25 — 30 mm.W otwory te wbija sie sworznie 25 odpowiedniej srednicy i okolo 200 mm dlugosci tak, by konce sworzni wystawaly jednakowo wzgledem osi pre¬ tów. Nabite w ten sposób prety rusztowe za¬ bezpiecza sie od wypadania przez spawanie, np. lukiem elektrycznym lub nawiercanie na wylot otworów preta i silne wbicie sworznia. Zamiast sworzni wbijanych mozemy wykonac ruszt przez spawanie na srednicy zewnetrznej preta drutu o ksztalcie prostokatnym. Mozemy równiez za¬ stosowac wkladki metalowe, nakladane na ruszt.Takich pretów rusztowych mozna umiescic na ramach 39 maszyny nieco wiecej niz 15 sztuk, w zaleznosci od dlugosci roboczej ramy maszy¬ ny, czyli dlugosci tak zwanego rusztu. Rozstaw samych pretów rusztowych w ramie maszyny jest uzalezniony od wymiaru posiadanego lan¬ cucha (podzialki) lub od kola zebatego napedza¬ jacego prety rusztowe. Kola zebate 17 musza byc jednakowo zalozone na wszystkich pretach rusz¬ towych 24 z. tym, ze zeby promieniowe kola ze¬ batego 17 musza znajdowac sie w pozycji rów¬ noleglej do sworzni 25.Ustawienie obrotowych pretów rusztowych z osadzonymi w nich sworzniami 25 winno byc wykonane w nastepujacy sposób: jezeli sworznie pierwszego pceta rusztowego znajduja sie w po¬ lozeniu poziomym, to sworznie nastepnego preta winny byc ustawione pionowo i wtedy na zebate kola pretów rusztowych zaklada sie lancuch „Galla", którego podzialka dokladnie sie zgadza z odlegloscia jednego zeba preta rusztowego do drugiego, bez nadmiernego luzu z tym, ze w przypadku nie stosowania lancucha „Galla'1, zakladamy miedzy pretami rusztów wspólrzedne kola zebate.W tyle maszyny znajduje sie zbiornik, wzgle¬ dnie kosz 37, do którego z rusztu wpadaja ziem¬ niaki. Kosz ten jest umocowany wahliwie za po¬ moca uchwytów 44 na osi 32.Prócz polaczenia wahliwego kosza, do jego dna 38 jest przykrecone kolo transportowe 34, osa¬ dzone na widelkach obrotowych 35. Dno 38 zbiornika 37 jest wykonane w postaci zasuwy, która sie otwiera za pomoca dzwigni recznej 26.Pozwala to na wyrzucenie ziemniaków w tak zwane kupki.W przypadku gdyby umocowanie kosza 37 na stale nie bylo dogodne, moznaby zainstalowac kosz przyczepny do maszyny. Natomiast gdyby w ogóle zbiornik byl niedogodny, mozna zasto¬ sowac ruszty sortownicze, z których ziemniaki beda ukladaly sie w bruzdach.By uruchomic kopaczke nalezy, aby zajmujac miejsce na siodelku 23 maszyny, uruchomic ja przez wlaczenie sprzegla, regulujac kolem obro¬ towym 1, naciskajacym na podstawe 7 dzwigni zaczepowej 2, poziom zaglebienia lemieszy 3, wykopujacych ziemie wraz z pekami ziemnia¬ ków.Kolo obrotowe 1, regulujace glebokosc zagle¬ bienia lemieszy, osadzone jest na srubie przy- ciskowej 10, ktcra spoczywa w nakretce przycis¬ kowej 11, przymocowanej do podstawy 6 kola obrotowego 1 Rusztowe prety 24 obracaja sie w kierunku odwrotnym do kierunku ruchu kopaczki. Po¬ szczególne prety rusztowe 24 — 24 wprowadzane sa w ruch obrotowy za pomoca przegubu kar¬ dana 13 i przekladni stozkowej 14, która wpro¬ wadza w ruch wal 22, na koncu którego osadzo¬ ne jest czolowe kolo zebate 19. Kolo to zazebia — 2 —sie z kolem 20, które wprowadza w ruch poszcze¬ gólne kola zebate 17, zazebiajace sie z krótkim lancuchem „Galla" 18.Przy wprowadzeniu w ruch obrotowy za po¬ moca glównych kól bieznych 27 wyposaza sie je w ostrogi 29 w celu wykluczenia poslizgu glów¬ nych kól 27 przekazujacych obroty za pomoca kola zebatego 31, przymocowanego do kola glów¬ nego bieznego 27. Kolo zebate 31 przekazuje z kolei obroty kolu zebatemu 30, które jest osa¬ dzone na wspólnej osi rusztu 24.Kolo obrotowe 1 sluzy do obnizania i podno¬ szenia punktu zaczepienia kopaczki, przez co uzyskuje sie mozliwosc regulacji glebokosci ko¬ pania ziemniaków. PL