Przedmiot wynalazku stanowi garnczek lejarski w maszynach do skladania i odle¬ wania czcionek takiej budowy, ze bez wiek¬ szych zmian moze byc zastosowana do je¬ go ogrzewania elektrycznosc zamiast gazu lub innego paliwa. Jest to o tyle korzystne, ze przy braku gajzu lub przerwach w jego dostarczaniu mozna zmienic w raizie po¬ trzeby ogrzewanie, przez co powieksza sie pewnosc wykonania na maszynie powierzo¬ nej roboty.Cel powyzszy osiagnieto w ten sposób, ze na1 plycie zaciskowej garnczka lekarskie¬ go zawiesza sie elektryczne grzejniki, urza¬ dzone tak, ze moga byc kazdej chwili zidje¬ te. Prócz tego zaopatrzono przednia czesc plyty zaciskowej w wykrój, gdzie mozna umiescic elektryczny grzejnik dla wylotu gairnezka. Na plycie zaciskowej zawiesza sie grzejniki zapomoca wieszaków, chwyta¬ jacych szczelinami sruby plyty, zas grzej¬ nik dla wylotu garnczka zaciska sie zapo¬ moca osobnego klina i jednej lub kilku srub, przechodzacych przez plyte, W plycie zaciskowej znajduja sie jeszcze zlobki dla przewodników elektrycznych do grzejników.W innym ustroju garnczka lejarskiego mozna umiescic grzejniki w osobnych po^ chwach wewnatrz garnczka tak, ze zanurzaja sie one w roztopionym metalu, wobec cze¬ go nalezy przy zmianie sposobu otgrzewania wyjac tylko grzejnik, osadzony w pochwie; mozna to uskutecznic takze wówczais, gdy kapiel skrzepla, w przeciwienstwie do in¬ nych urzadzen, w których grzejnik pozo-staje w garnczku i przy skrzepnieciu spaja sie wraz z metalem do odlewu czcionek w jedna mase. Nowe urzadzenia powiekszaja znacznie pewnosc wykonania roboty na ma¬ szynie do skladania.Wynalazek dotyczy równiez miarkowni- ka temperatury ogrzewania, który utrzymu¬ je temperature plynnego metalu w garnca ku na pewnej okreslonej wysokosci. Miar- kownik temperatury moze byc jako odziel- ny przyrzad stosowalny takze do innych ce¬ lów np. w przemysle chemicznym, w odlew¬ niach, hutnictwie, do palenisk i urzadzen ogrzewalnych wszelkiego rodzaju, do wyle- garek, naukowych przyrzadów i t d. Uzy¬ wac go mozna w tych wypadkach, kiedy za¬ lezy na podtrzymaniu temperatury na pew¬ nej scisle okreslonej wysokosci.Miairkownik temperatury polega na po^ laczeniu rozszerzajacej sie rurki spiralnej z mechanizmem zegarowym, który dniala na urzadzenie wylaczajace luib wlaczajace zródlo ciepla, sluzace do ogrzewalnia] odno¬ snego naczynia. Jezeli zródlem ciepla jest energja elektryczna), jak to bywa w maszy¬ nach do skladania czcionek, wówczas wy¬ lacznik elektryczny jest polaczony z me- chsfittjJamem zegarowym. Urzadzenie tech¬ niczne sklada sie, jak zwykle, z naczynia na rtec i rurki wloskowatej oraiz rurki spi¬ ralnej, rozszerzajacej sie, która przesta- wib dzwignie, wylaczajajca mechanizm ze¬ garowy. Dzwignia jest zbudowaina w ksztal¬ ci zaizebionego odcinka, dzialajacego na kólko zebate ekazówki, która mozna usta¬ wic na równiez obracajacym sie odcinku z podzMfca, Skaizówkai .posiada ramie, dzia¬ lajace na dzwiignie, sprowadzajaca ruch mechanizmu zegarowego.Nal zalaczonych rysunkach przedstawio¬ no, jako przyklad, wynalazek, mianowicie, na fig; 1—garnczek lejarski zgóry, na fig* 2— jegb przekrój podluzny, na fig. 3—garnczek z pochwami zgóry,aai fig. 4—pochweWprze- krajn, na fig. S-igai^iczek w przekroju po¬ dluznym, na fig. 6—10—miarkownik tempe¬ ratury, przyczem fig. 6 wskazuje miarkow- n'k zprzodu, fig. 7—zboku, czesciowow prze¬ kroju, fig. 8—ztylu, fig. 9 przedstawia urza¬ dzenie skazówek zprzodu w powiekszeniu, zas fig. 10 zboku.Fig. 1 i 2 przedstawiaja garnczek lejar¬ ski / zwyklego ksztaltu, wykreslony na fig. 2 przerywanemi linjami, z dodatkowym e- lektrycznym przyrzadem ogrzewajacym na plycie zaciskowej 2. Grzejniki 7 sa zawie¬ szone swobodnie wewnatrz garnczka 1 na emaljowanych wieszakach, przytwierdzo¬ nych do plyty 2 zapomoca czterech srub 3, 4, 5, 6; przy otworach dla srub znajduja sie szczeliny 8 dla dogodnego zakladania lub zdejmowania wieszaków, w celu szybkiej zmiany grzejników. Przewodniki elektrycz¬ ne przechodza od grzejników przez wy¬ wiercone otwory 9 i izolowane zlobki 10, 11 do zacisków 12, równiez izolowanych od ciepla i elektrycznosci; w zlobkach 13, 14 wlozone sa przewodniki pradu do grzejnika 15, który sluzy, jak zwykle, do dodatkowe¬ go ogjrzewania wylotu garnczka lejarskie- go. Grzejnik ten jest umieszczony w wy¬ kroju pod plyta 16 i zacisniety w nadanem polozeniu klinem 17, posuwanym zapomo¬ ca nasrubka skrzydelkowego 18. Ten sposób umocowania umozliwia dogodne zakladanie lub wyjmowmie tego grzejnika oraz niewply¬ wa ujemnie na dodatkowe ogjrzewanle.Przy zastosowaniu do ogrzewania garnczka elektrycznosci zamiast uzywanego dotychczas gazu lub innego paliwa zaklada sie grzejniki 7 na' sruby 3, 4, 5, 6, wkrecone w plyte 2, a grzejnik 15 umieszcza sie przy wylocie garnczka.W ustroju, wskazanym nal fig. 3 — 5, grzejniki 20 sa osadzone w pochwach 19 w ten sposób, ze moga byc wyjete gdy do o- grzewania: zastosowano nie elektrycznosc, lecz gaz lub inne paliwo. Pochwy 19 sa u- mieszczone wewnatrz garnczka i zanurzal- ja; sie calkowicie w metallu odlewftfczym, — 2 —wobec czego przenoszenie ciepla jest zu¬ pelne. Grzejnik lezacy przy -wylocie garncz- ka, zaopatrzono równiez w pochwe 21.Przewodnik 22 do kazdego z grzejników 20 wychodzi z górnej czesci pochwy, która moze byc zrobiona z blachy lub innego od¬ powiedniego maierjalu, W celu utrzymania stalej temperatury ogrzewania laczy sie garnczek z przyrza¬ dem, wskazanym na fig. 6 .— 10. Sklada sie on z naczynia 23, napelnionego rtecia i po¬ laczonego przewodem wloskowa/tym 24 z rurka spiralna 25 termicznego urzadzenia.Koniec rurki 25 jest polaczony drazkiem 26 z dzwignia 28, obracajaca sie w punkcie 27, jak wskazuje fig. 8. Dzwignia 28 posia¬ da w górze odcinek zebaty 29, zaczepiaja¬ cy kolo zebate 30 skazówki 32, osadzonej na wale 31. Skazówka 32 przesuwa sie na odcinku 33 z podzialka 34, przyczem od¬ cinek ten jest osadzony mocnoi na wale 3U a skazówka 32 moze byc sztywno zlaczo¬ na t odcinkiem w kazdem polozeniu zapo¬ moca sruby zaciskowej 35.Skazówka 32 posiada w dole ramie 36, wspóldzialajace z dzwignia 37, która moze sprowadzic ruch mechanizmu zegarowego.Dzwignia 37 obraca sie okolo osi 38 i posiada zapadke 39, chwytajaca kólko za¬ padkowe 41, zaopatrzone w odpowiednie zeby 40. Mechanizm zegarowy sklada sie, jak zwykle, z bebenka sprezynowego 42, dzialajacego za posrednictwem kilku kól zebatych na kólko zapadkowe 41; bebenek dziala równiez za posrednictwem kola ze¬ batego 43 na kólko zebate 44 elektryczne¬ go wylacznika 45 z osia 46. Wylacznik 45 zamyka lub przerywa zapomoca styków 47% 48 obwód pradu elektrycznego dla Op grzewania naczynia. Jezeli ogrzewanie jest nie elektryczne, moze wylacznik oddzialy¬ wac na urzadzenie, które wlacza lub wy¬ lacza zródlo energji cieplnej.Dzwignia 37 posiada na koncu wystep ze skosnemi plaszczyznami 49, 50 róznej pochylosci, jak wskazuje fig. 9, azeby przy ruchu dzwigni! 37 równowazyc dzialajace na ramie 36 skazówki 32 rózne sily, przeka¬ zywane przez rurke termiczna podczas jej rozszerzania lub kurczenia sie.Miarkownik temperatury dziala w spo¬ sób nastepujacy: po zanurzeniu naczynfla) 23 w roztopio¬ nym metalu, znajdujacym sie w garnczku lejarskim, cisnie rtec, znajdujaca sie w tern naczyniu, rurce wloskowej 24 oraz w rurce termicznej 25, stosownie do swej tem¬ peratury, a wiec i stopnia swego rozszerze¬ nia, na spirale 25, która przez drazek Z6, dzwignie 28, odcinek 29, kolo zebate 30 i wal 31 dziala na skazówke 32. Przyrzad na¬ stawia sie tak, ze jezeli temperatura ma¬ ksymalna jest przekroczona, wówczas ra¬ mie 36 skazówki 32 dotyka pochylej pla¬ szczyzny 49 dzwigni 37 i przez to nadaje tejze pewien ruch. Obraca sie ona okolo osi 38, wówczas zapadka 39 wychodzi z wykroju 40 kola zebatego 41, wobec czego mechanizm zegarowy zaczyna dzialac. Za¬ padka 39 zapada znowu w nastepny wy¬ krój 40 wówczas, jezeli wylacznik 45 prze¬ rwie obwód pradu zapomoca styków 479 48.W ten sposób wylacza sie zródlo cie¬ pla, a zawartosc garnczka ostudza sie po¬ woli.Gdy temperatura dojdzie do najnizszej dopuszczalnej wysokosci, wówczas spirala 25 kurczy sie tak dalece, ze ramiie 36 ska^ zówki 32 wbiega na pochyla plaszczyzne 50 dzwigni 37 w kierunku przeciwnym do poprzedniego, przez co opuszcza sie znów dzwignia. Bi/eg mechanizmu zegarowego przestawia znowu wylacznik 45, wobec czego rozpoczyna sie okres podgrzewania.Powyzej opisane okresy dzialania po* wtarzaja sie, gdy osiagniete sa granice naj*- wyzszej i najnizszej dopuszczalnej tempe¬ ratury.Dokladne nastawienie temperatury: u* skutecznia sie przez ustalenie iskazówki 32 — 3 —na walc 31 zapomoca sruby zaciskowej 35 na podziialce 34 odcinka 33, Odcinek jest w pewnym stopniu obcia¬ zony, wobec czego przechylajac sie prze¬ prowadza skazówke przez najwyzszy wierzcholek wystepu tak, ze nie moze sie ona zahaczyc, W zaleznosci! od polozenia odcinka 33 wzgledem skazówki 32 posuwa sie przechylajacy ciezar mniej lub wiecej w te lub druga strone, przez co mozna bardzo dokladnie nastaw:lc miarkownik.Plaszczyzny 49, 50 wystepu dzwigni 37 sa róznie pochylone, poniewaz sila spirali f*rmicznej 25 jest, jak wiadomo, w jednym kierunku cokolw:'tek wieksza, niz w drugim.Mechanizm zegarowy i wylacznik mo¬ ga posiadac oczywiscie budowe itnna, niz podana; waznem jest jednak polaczenie rurki termicznej z wylacznikom, porusza¬ nym zapomoca mechanizmu zegarowego, przez co usuwa sie potrzebe umieszczenia styków bezposrednio na spirali. PL