Wynalazek dotyczy desek rozporowych sluza¬ cych do rozwierania sieci rybackich, zwlaszcza zas sieci dennych (trawi) wleczonych za trawle¬ rem na loiwisiku.Od wielu lat stosuje sie do tego celu drewnia¬ ne deski rozporowe, których grubosc wraz ze wzmocnieniem waha sie w granicach od 4 do 12 cm. Takie deski podczas ciagniecia stawiaja finaczny opór a ponadto latwo ulegaja uszkodze¬ niu, zbutwieniu i przezarciu. Po pewnym okre¬ sie polowu nasiakaja one woda, wskutek czego znacznie wzrasta ich waga a zmniejsza sie zdol¬ nosc plywania. Zminiejisza sie równiez ich sta¬ tecznosc.Aczkolwiek z (biegiem lat proponowano juz rózne konstrukcje desek rozporowych, stosuje sie zwykle nadal wspomniane drewniane deski rozporowe. Znane sa typy desek rozporowych zmierzajace do unikniecia jednej lub wiecej sposród ^wymienionych wad, posiadaja one jed¬ nak wszysfflkie ite niedogodnosc, ze do ich stoso¬ wania niezbedna jedt zmiana wyposazenia stat¬ ku.Proponowano tez nadawac deskom rozporo¬ wym postac wydrazonej drewnianej oslony o ra¬ czej grubych scianach i znacznych wewnetrznych wymiarach komory. Takie deski rozporowe zaj¬ muja duzo miejsca, sa masywne i niewygodne w pracy i wlasciwie nie stanowia ulepszenia do¬ tychczas znanych desek rozporowych, wskutek czego nie sa stosowane w praktyce.Deski rozporowe wedlug wynalazku sa pozba¬ wione powyzszych wad, stawiaja mniejszy opór przy ciagnieciu sieci i wskutek tego daja oszczednosc na paliwie, ponadto zas dzieki nim uzyskuje sie wieksze rozwarcie sieci, gdyz 4}$»ki te podczas ciagniecia sieci odchylaja sie na ze¬ wnatrz bardziej niz deski normalne, tak **-z8 skrzydla sdeci sa utrzymywane w wiekszej od¬ leglosci co przyczynia sie do zwiekszenia polo¬ wu.Punktem wyjsciowym dla pomyslu wynalaz¬ czego sa deski rozporowe typu wydrazonego, za¬ opatrzone w narzady laczace ze statkiem i z sie¬ cia.Deska wedlug uynalaadteu sklada sie z dwóch cienkich zasadniczo prostokatnych plyt, tworza¬ cych przednia i tylna powierzchnie deski, pomie¬ dzy którymi znajduje sie waska ciagla szczelina.Plyty te sa najlepiej wykonane z metalu, aczkol¬ wiek mozna tez stosowac inne tworzywa jak np. macy plastyczne itp.Bardzo waznym momentem jest dobranie od¬ powiednich wymiarów. I tak praktycznie wypró¬ bowanej postaci wykonania grubosc plyt wynosi 2—6 mm a szerokosc szczeliny jest rzedu 30 mm na 1 m dlugosci deski, tak ze przy najczesciej stosowanej dlugosci desek wynoszacej okolo 2 m szerokosc szczeliny wynosi 60 mm a calkowita grubosc deski 10—14 mm, czyli znacznie mniej niz srednia grubosc znanych drewnianych desek rozporowych.Plyty wedlug wynalazku najlepiej maja róz¬ na dlugosc i jedna plyta wysiega za douga po obydwóch krótkich bokach deski, przy czym wielkosc czesci wystajacych wplywa na uzyska- - nie* •naglepiszych w yników. Wielkosc tej czesci wystajacej wynosi najlepiej 1/10 calkowitej^ dlu^ gpsd deski, przy czym czesc wysiegajaca na tyl¬ nej czesci deski najlepiej jest wieksza od czesci wybiegajacej na przedniej czesci. TyUkoczesc wy¬ siegajaca moze byc uksztaltowana jako ster, któ¬ ry w razie potrzeby moze byc nastawny.Wymiary desek rozporowych wedlug wynalaz¬ ku sa dostosowane do wymiarów i mocy staltfcu.Przeprowadzone próby wykazaly, ze podczas ciagniecia sieci przy jednakowej szybkosci stoik (parowy lub spalinowy) jest mniej obciazony, ndz w przypadku stosowania zwyklych desek rozpo¬ rowych, co powoduje mniejsze zuzycie paliwa i mniejsze zuzycie silnika. Rozwarcie sieci oka¬ zalo sie wieksze niz przy dotychczas znanych de¬ skach rozporowych, co powoduje zwiekszenie polowu. *• Stosujac deski rozporowe wedlug wynalazku, mozna przy jednakowym obciazeniu silnika uzy- rikac wieksza szybkosc statku, co jest bardzo przydatne przy lowieniu takich ryb jak dorsze, sledzie i inne szyflbkie ryby.Podczas ciagniecia sieci zaopatrzonych w deski rozporowe wedlug wynalazku powstaje silny prad przeplywajacy przez waska szczeline mie¬ dzy dwoma plytami, który dziala jeszcze kilka metrów za deskami rozporowymi wzdluz lin la¬ czacych deski z siecia w kierunku sieci W sposób podobny do sladu okretu na wodzie. Ten slad tworzy rodzaj sciany wodnej, napedzajacej ryby do sieci.Duza zaleta desek rozporowych wedlug wyna¬ lazku jest okolicznosc, ze ich wymiary praktycz¬ nie sa takie same jak wymiary dotych&tóowyoh desek rozporowych, wskutek czego **lttemi sta¬ ja sie jakiekolwiek zmiany w w^ypo^tóaniu stat¬ ku lub w systemie lowienia. MetalftWe plyty desek rozporowych wedlug wyrabiac z blachy zelaznej, blachy stalowej, alu¬ minium l a wyrób tych desek jest bardzo prosty.W jednej z postaci nalazku, deski zaopatruje aie u góry miedzy ply¬ tami Ulub u wierzcholków plyt w komory po¬ wietrzne lub plywakowe, które moga byc utwo¬ rzone z rury o zamknietych koncach, przy czym *te zamkniecia maja najlepiej ksztalty oplywowe.PO wyrzuceniu ze statku desek rozporowych wedlug wynalazku wraz z siecia, deski te dosta¬ wszy sie do wody natychmiast daza do ustawienia sie w postawie stojacej, w czym pomocne im sa /komory powietrzne, tak ze deski rozporowe za- nurzaSa sie pionowo. Przy silnym pradzie albo niespokojnym morzu deski wedlug wynalazku nie obracaja sie dokola swej osi podluznej, jak to sie czesto zdarza z deskami drewnianymi, wskutek czego nie traci sie czasu z powodu splatania sie osprzetu rybackiego i koniecznosci ponownego wyrzucania desek roizporowych i sie- Komora powietrzna wraz. z -krapzeniem wody poprzez waska szczeline w deskach rozporowych nadaja tym deskom maksymalna statecznosc podczas ciagniecia sieci. Deski rozporowe wed¬ lug wynalazku sa zawsze pionowe i sa ciagniete poziomo wzdluz dna.W jednej z postaci wykonania przedmiotu wy¬ nalazku obydwie plyty deski rozporowej sa po- laczne u dolu za pomoca plozy lub okucia, któ¬ rego skierowana ku górze czesc czolowa siega ku górze wyzej niz skierowana ku górze jego czesc tylna. Ptrzeprowadzone próby wykazaly, ze taka ploza lub okucie wykazuje na 'powierzchni dol¬ nej stopniowe zuzycie od przodu ku tylowi w przeciwienstwie do drewnianych desek rozpo¬ rowych, które sa zawsze wystawione na niejed¬ nolity ruch spowodowany brakiem statecznosci.Ciezar plozy najlepiej równa sie 1/10 ciezaru, co równiez przyczynia 6ie do statecznosci deski.Przednio strona plozy jest zakrzywiona i rozcia¬ ga sie mniej wiecej do 1/6 wysokosci deski , dzie¬ ki czemu w srodkowych przestrzeniach deski nie mogft gromadzic sie (kamienie, piasek i mul..Szczelina miedzy plytami moze korzystnie nieco rozchylac sie od przodu ku tylowi, ponadto co najmniej jedna z plyt moze byc zaopatrzona w otwory. Próby wykazaly, ze korzystnym jest zaopatrzyc zewnetrzna plyta na mniej wiecej 1/5 -*jej dlugosci (hczAc od przodu) w waska-pionowa szczelime, siegajaca od komary powietrznej do nizszego wzmocnienia miedzy plytami lub do pilo- zy. W dlugich deskach rozporowych mozna roz¬ miescic wieksza liczbe (takich szczelin wzdluz dlugosci, deski. Szczeliny te zapobiegaja przed¬ wczesnemu przerwaniu warstwy granicznej na tylnej powierzchni deski i zmniejszaja opór przy ciagnieciu.Równiez nie bez znaczenia sa urzadzenia la¬ czace ze statkiem i z siecia, sa one opisane w zwiazku z opisaniem rysunków.W dalszej postaci wykonania przedmiotu wy¬ nalazku co najmniej jedna z plyt jest sfalowana w kierunku podluznym, co polepsza statecznosc deski. Stosujac takie deski rozporowe, zwlaszcza gdy sa one wykonane z lekkiego tworzywa za¬ leznie od glebokosci lowiska, mozna lowic -w pewnej odleglosci od dna, tym (bardziej, ze fa¬ lista postac daje moznosc wykonywania desek rozporowych jednakowej wytrzymalosci, lecz mniejszej wagi.Na rysunku pokazano kilka postaci wykonania przedmiotu 'wynalazku, przy czym fig. 1 przed¬ stawia schematycznie widok trawlera z umoco¬ wana do rufy siecia wraz z deskami rozporowy¬ mi, fig*. 2 — widok z (boku w kierunku powierz¬ chni czolowej deski rozporowej wedlug wyna¬ lazku, fig. 3 — przekrój poprzeczny wzdluz linii III — III na fig. 2, fig. 4 — przekrój poprzeczny wzdluz linii IV — IV na fig. 2, fig. 5 — przekrój podluzny innej postaci wykonania, fig. 6 — wi¬ dok podobny do fig. 2 innej postaci wykonania przedmiotu wynalazku, fig. 7 — przekrój po¬ przeczny wzdluz linii VII — VII na fig. 6, fig. 8 — przekrój podluzny wzdluz linii VIII — VIII na fig. 6, fig. 9 — widok jednego z mozliwych po¬ lozen klamer laczacych, fi& 10 — schematyczny widok klamer pokazanych na fig. 9, fig. 11 — widok innego polozenia klamer laczacych a fig. ¦12 — schematyczny widok klamer pokazanych na fig. 11.Na fig- 1 trawler 1 plynie w kierunku* strzal¬ ki p. Liny holownicze 3 i"4 sa polaczone z deska¬ mi rozporowymi 5 i 6, które sa polaczone z lina¬ mi 7 i 8 przymocowanymi do sieci 9. Jak to uwi¬ doczniono na rysunku deski rozporowe 5 i 6 roz¬ chylaja sie na zewnatrz w przeciwnych kierun^ kach przy czym kat rozwarcia wynosi w tym przypadku + 40°.Na fig. 2 uwidoczniono te strone deski rozporo¬ wej, do której na fig. 1 przymocowane sa liny holownicze 3 i 4. Liny te przymocowuje sie za pomoca trójkatnych klamer 10 i U, których pod¬ stawy sa osadzone wychylnie w zwyklych lozys¬ kach 12, 13 na czolowej stronie deski, przy czym •lozyska te sa przymocowane do deski za pomoca sworzni 12a przechodzacych poprzez deske. Trój¬ katne klamry 10, 11 sa zaopatrzone w poprzecz¬ ki 14, 15 i moga byc ustawione np. w polozeniu pokazanym na fig. 9, w którym wierzcholek mniejszej klamry 10 jest polaczony z poprzeczka 15 wiekszej klamry 11 w miejscu 16.Na fig. 10 pokazano, sposób w jaki lina holow¬ nicza 3 znajdujaca sie miedzy deska rozporowa a statkiem rozciaga sie w kierunku statku. Figu¬ ry U i 12 uwidoczniaja inna mozliwosc polacze¬ nia, przy której wierzcholek wiekszej klamry 11 jest polaczony z poprzeczka 14 mniejszej klamry 10, w miejscu 17. W ten sposób mozna zmieniac kat rozwarcia pokazany na fig. 1 a tym samym i sile rozwarcia sieci s (fig. 1).Deska rozporowa wedlug wynalazku sklada sie zasadniczo z dwóch cienkich plyt 18 i 19, mie¬ dzy którymi pozostawiono ciagla waska szczeli¬ ne 20, u szczytu której znajduje sie komora po¬ wietrzna 21. Zewnetrzna plyta ABCDE (fig 2) jest dluzsza od pfyty wewnetrznej GJMO, przy czym róznica dlugosci równa sie mniej wiecej 1/10 dlugosci deski.Wymiary komory powietrznej 21 sa obliczone odpowiednio do glebokosci, przy czyim komora ta jest zaopatrzona we wzmocnienie 22 a jej wypor¬ nosc równa sie okolo 12% ciezaru deski.Komore powietrzna stanowi wedlug fig. 6, 7, i 8 pojedyncza rura 23, zamknieta na koncach pokrywami 24, 25 o ksztaltach oplywowych.W szczelinie przewidziano wzmocnienia 26 (fig. 4).W postaciach wykonania uwidocznionych na fig. 6—8 wysokosc szczeliny 20 jest maksymalna.Plyty 18, 19 sa polaczone u dolu zapomoca oku cia 27, którego przedni* czesc siegajaca od E do D na fig. 2 ma ksztalt lyzwy i jest poszerzona- W miejscu 28 przednia czesc okucia jest zagieta i skierowana ku górze na mniejwiecej 1/5 lub 1/6 wysokosci deski w zaleznosci od rodzaju dna morskiego. Tylna czesc okucia w miejscu 29 (fig. 2) jest zagieta i skierowana ku górze na wy¬ sokosc nieco mniejsza od czesci przedniej, przy czym w poblizu tego tylnego zagiecia deska jest zaopatrzona w pierscien 30 do przymocowywania dolnej liny sieci. Ponadto deska jest zaopatrzona w ucho 31 do przymocowywania górnej liny sie¬ ci.Podczas ciagniecia wody plynie w kierunku strzalki T i najpierw wplywa do otworów I; F, G, H. Jako wylot sluzy otwór J, K, L, M. Tylna plyta jest zaopatrzona w szczeline 32, przedsta¬ wiona na rysunku liniami przerywanymi. — 3 —Na fig. 5 szczelina 20 rozszerza sie w kierunku podluznym. Wystajaca czesc 33 tylnej plyty 19 pracuje jako ster.W razie potrzeby równiez i przednia plyta moze byc zaopatrzona w otwory 34, jak to uwi¬ doczniono na fig. 2 i 6.W postaci wykonania przedstawionej na fig. 2 deska rozporowa moze byc zaopatrzona w dra¬ zek 40/ ustawiony prostopadle do deski i sluza¬ cy do przymocowywania górnej liny sieci, co jest mozliwe dzieki zwiekszonej statecznosci desek. Przy takim przymocowaniu sieci zwiek¬ sza 'sie zdolnosc polowu, gdyz latwiej lowi sie ryby plywajace w pewnej odleglosci ed dna. PL