Wynalazek dotyczy elektrycznego przyrzadu przelaczajacego takiego rodzaju, w którym uzy¬ wa sie wielu cienkich sprezyn stykowych umo¬ cowanych na jednym koncu jedna nad druga i porozdzielanych izolatorami dla utworzenia tzw. zespolu sprezyn, uruchamianego przez dzwignie, slupek lub tp. narzad i posiadajacego szczególne zastosowanie w przekaznikach elek¬ tromagnetycznych, wybierakach i w podobnym wyposazeniu dla telefonii automatycznej oraz w ukladach sygnalizacji elektrycznej..Takie znane zespoly sprezyn w przekaznikach dziela sie na dwa rodzaje. Pierwszy rodzaj zespolów posiada kolki z metalu lub z materialu izolacyjnego, które sluza mechanicznie do lacze¬ nia tzw. sprezyn dzwigniowych, tworzacych ze¬ spól tak, by ruch kotwicy przekaznika przenosil sie na nie przy zachowaniu ich izolacji. Ten ro¬ dzaj zespolów sprezyn ma te wade, ze wymaga produkowania wielu rodzajów kolków podno¬ szacych i klopotliwej czynnosci przymocowy¬ wania ich do sprezyn dzwigniowych. Drugi ro¬ dzaj zespolów sprezyn jest uruchamiany narza¬ dem w ksztalcie grzebienia z twardego, elek¬ trycznie izolujacego materialu, którego zeby wchodza w szczeliny w sprezynach stykowych i wspólpracuja ze sprezynami dzwigniowymi.W jednym ze znanych wykonan zespolu spre¬ zyn tego rodzaju, które posiada dwa lub wiecej uklady styków, wprowadzono zespolenie pewnej liczby narzadów, stanowiacych dodatek do elektrycznie przewodzacych sprezyn, aby slu¬ zyly one jako srodki utrzymujace zeby we wla¬ sciwej, odnosnie sprezyn dzwigniowych, pozycji czynnej. Inne znane wykonanie zespolu spre¬ zyn, uruchamianych grzebieniem, bez wprowa¬ dzenia jakiegokolwiek narzadu dodatkowego, wymaga czesciowego zamykania szczelin w spre¬ zynach dzwigniowych, dla uchwycenia grzebie¬ nia i sprezyn dzwigniowych. Jest to dokony¬ wane, kiedy grzebien zostanie ustawiony po do¬ konaniu czynnosci zginania na jezyku, tworza¬ cym czesc kazdej z wymienionych sprezyn.Przedmiotem wynalazku jest prosty zespól sprezyn, uruchamiany grzebieniem trwaly i da¬ jacy sie szybko i latwo budowac.Zgodnie z wynalazkiem w zespól sprezyn, uruchamiany grzebieniem, zawierajacym jeden lub wiecej ukladów stykowych, z których kazdy zawiera jedna sprezyne dzwigniowa i polaczona z nia co najmniej jedna, w zasadzie nierucho¬ ma, sprezyne stykowa, jest uruchamiany przez sily zewnetrzne, przylozone do narzadu grzebie¬ niowego z materialu izolacyjnego, przystosowa¬ nego do wspólpracy ze sprezyna lub sprezynami dzwigniowymi i przywracanego do pierwotnego stanu dzieki elastycznosci sprezyn dzwignio¬ wych, przy czym narzad grzebieniowy jest utrzymywany w pozycji roboczej przez urzadze¬ nie obchwytujace, umieszczone miedzy narza¬ dem grzebieniowym a zewnetrznymi sprezyna¬ mi dzwigniowymi zespolu, który zawiera jeden lub wiecej ukladów styków miedzy narzadem grzebieniowym a sprezyna podnoszaca ukladu oraz dodatkowa sprezyne. Wymieniony narzad grzebieniowy ma taki ksztalt, ze mozna go wlo¬ zyc lub wyjac z zespolu sprezyn przez zgiecie jednej lub wiecej sprezyn w kierunku przeciw¬ nym do ruchu roboczego sprezyny lub sprezyn dzwigniowych.Narzad grzebieniowy ma czolo i stope o ta¬ kich wymiarach w odniesieniu do szczelin w ze¬ wnetrznych sprezynach, posiadajacych wiecej niz jeden uklad styków lub jeden uklad sty¬ ków, wprowadzony w sprezyne dzwigniowa, oraz posiadajacych dodatkowa sprezyne dzwigniowa, ze jest on utrzymywany w polozeniu roboczym, Wsuniecie zas lub usuniecie narzadu grzebienio¬ wego z ukladu sprezyn moze byc przeprowa¬ dzane przez zginanie jednej lub wiecej sprezyn w kierunku przeciwnym do ruchu roboczego sprezyn dzwigniowych, przy czym w zaleznosci od polozenia i rozmiarów szczelin w pozostalych sprezynach w odniesieniu do szczelin w wy¬ mienionych zewnetrznych sprezynach dzwignio¬ wych, narzad grzebieniowy moze byc przecia¬ gniety przez szczeliny tak, aby przyjal pozycje robocza.Czolo narzadu grzebieniowego jest tak uksztal¬ towane, ze przy polozeniu roboczym grzebienia nie moze przejsc przez szczeline w zewnetrznej sprezynie podnoszacej. W sprezynach innych niz zewnetrzna dzwigniowa, czolo narzadu grze¬ bieniowego podczas czynnosci przeciagania jest przysuwane do szczeliny w zewnetrznej sprezy¬ nie dzwigniowej w takim kierunku, ze czolo moze przejsc przez wymieniona szczeline.Wykonanie wynalazku przedstawiono na ry¬ sunku, przy czym fig. 1—3 przedstawiaja zespól sprezyn przekaznika elektromagnetycznego, po¬ siadajacy wieksza liczbe ukladów stykowych, fig. 4 i 5 zas —zespól sprezyn przekaznika tego samego typu z dwoma jedynie ukladami styko¬ wymi. Fig. 1 przedstawia widok zespolu z boku przekaznika, fig. 2 —przekrój wzdluz linii A—A na fig. 1, a fig. 3 — widok zespolu od strony czo¬ lowej, fig. 4 i 5 przedstawiaja widok z boku i przekrój zespolu przekaznika wzdluz linii B—B na fig. 4.W przykladzie wedlug fig. 1—3 zespól spre¬ zyn zawiera 4 uklady stykowe w nastepujacej kolejnosci od dolu do góry: aktywny, przela¬ czajacy, aktywny i pasywny. Sprezyny stykowe, które sa znanymi sprezynami dwustykowymi, rozwidlanymi, oznaczono liczbami 10 —18 sa po rozdzieleniu izolatorami 19 zacisniete miedzy plytkami metalowymi 20 i 21. Zanim zespól spre¬ zyn zostanie ze&tawiony i osadzany na czopowym narzadzie 22, sztywny grzebien 23 wykonany z izolacyjnego stalego materialu, jest wciagany na swoje miejsce poprzez rózne szczeliny 24 w spre¬ zynach 10 —18. Celem lepszego uwidoczniania szczelin czesci sprezyn wokól ndch w poblizu grzebienia sa przedstawione w przekroju. Szcze¬ liny te sa nieco szersze od grzebienia 23, którego grubosc jest jednolita. Krawedzie szczelin we wszystkich sprezynach dzwigowych 10, 13, 15, i 18 sa przesuniete w odniesieniu do innych w celu utworzenia wspólpracujacych powierzchni odpo¬ wiednio dla ze^ow 25, 26, 27 i 28 grzebienia.Szczeliny w sprezynach 10 i 18 sa nieco wezsze od pozostalych, tak, ze ruch grzebienia w lewo jest ograniczony stykiem wystepów 29 i 30 z tylu grzebienia z tylnymi krawedziami szczelin w spre¬ zynach 10 i 18, podczas gdy ruch grzebienia w prawo jest ograniczony stykiem przednich krawedzi tych samych szczelin z tylem wciec po¬ wyzej zebów 25 i 28. Oprócz tego ruch grzebie¬ nia do dolu jest ograniczony przez zab 31, który powinien dotykac górnej powietrzchni i<(prezyny 18.Skladanie zespolu sprezyn wedlug wynalazku za¬ czyna sie od nawlekania grzebienia w szczeliny sprezyn. Przy podstawie grzebienia, lezacej wpra¬ wo, zab 31 wklada sie w szczeline 24 w sprezy¬ nie 10 i podstawe grzebienia porusza sie w lewo az wystep 30 znajdzie sie nad sprezyna 10. Na¬ stepnie podstawe grzebienia znów porusza sie w prawo az do zetkniecia wystepu 30 z tylna kra¬ wedzia szczeliny w sprezynie 11* Lekkie pchnie¬ cie grzebienia do góry przesuwa go swobodnie przez szczeliny w sprezynach az górny koniec, — 2 —tworzacy wystep 30 i zab 31, napotkaja sprezy¬ ne" i8. Zaznacza sie, ze poziomy wymdlair wymie¬ nianego konca jelslt wdejkflzy niz dlugosc szczeliny w sprezynie 18, tak, ze grzebien jest zabezpie¬ czony od bezposredniego przejscia przez te szcze¬ line. Grzebien wsuwa isie do szczeliny w sprezy¬ nie 18 przez, zgiecie wiszysftikich sprezyn ku do¬ lowi i kiedy sprezyny sa odpowiednio zgiete, naj¬ pierw zab 31, a pózniej w miare prostowania sie sprezyn cale zakonczenie, grzebienia moze przejsc przez szczeline. Przy konou nawlekania sprezyny stykowe sa odprezone i one oraz grze¬ bien zajmuja polozenia jak na fig 1. Zab 31 nie dopuszcza, by grzebien spadl zbyt daleko. Jesli zachodzi potrzeba zdjecia grzebienia, nalezy za¬ chowac . odwrotna kolejnosc czynnosci.Po osadzeniu grzebienia w zespole sprezyn ten ostatni przymocowuje sie do narzadu czopowe¬ go 22 przekaznika, który jest zaopatrzony w blok zderzakowy 32, dla uproszczenia przedstawiony tylko ma fig. 2. Zespól zawiera stale sprezyny 11, 12, 14, 16 i 17 o wysiegach, które zapewniaoa wspóldzialanie z ramionami w bloku zderzako¬ wym. Z wymienionych sprezyn 11, 14 i 16, jako wlaczone do aktywnych jednostek stykowych lub do czynnej czesci jednostek przestawnych, sa na¬ piete ku dolowi, podczas gdy sprezyny 12 i 17, ja¬ ko wlaczone do jednostki pasywnej lub do bier¬ nej czesci jednostki przestawnej, sa napiete ku gó¬ rze. Sprezyny 12 i 17 sa jednak odsuniete nieco od wystepów bloku przez nacisk do dolu wspól¬ dzialajacych z nimi sprezyn dzwigniowych 13 i 18. Gdy cewka przekaznika (nie przedstawiona na rysunku) zostala przymocowana do narzadu czopowego w znany sposób, kotwica 33 w ksztal¬ cie litery V, wyposazona w sworzen 34 z brazu fosforowego, osadza sie na ostrzu 35 narzadu czo¬ powego 22 i ta czynnosc powoduje nieznaczne podniesienie grzebienia, tak, ze zeby 25—28 do¬ tykaja swoich wlasciwych sprezyn dzwignio¬ wych.Kiedy cewka przekaznikowa jeslt wzbudzana, kotwica jest przyciagana w kierunku strzalki O.Na skutek tego grzebien zostaje przesuniety ku górze i uruchamia zespól sprezyn, przy czym sprezyny 10, 13 i 15 aktywnych zespolów styko¬ wych stykaja sie odpowiednio z ustalonymi spre¬ zynami 11, 14 i 16, które odsuwaja sie nieco od wystepów bloku zderzakowego. Gdy elektroma¬ gnes rozmtagnesowuje sie kotwica wraca do polo¬ zenia, przedstawionego na fig. 1 przez nacisk sprezyn dzwigniowych, dzialajacy na grzebien.Aby podniesc skutecznosc i trwalosc zespolu sprezyn przekaznika, konstrukcja przewiduje zmniejszenie tarcia do minimum. Zgodne z tym wierzcholkowe powierzchnie zebów 25 — 28 sa nachylone w ceihi zmniejszena powierzchni styku zeba z odpowiednia sprezyna i unikniecia styka¬ nia sie go z krawedzia szczeliny, która moze byc ostra lub chropowata. Inne wazne zagadnienie zwiazane z ograniczeniem tarcia dotyczy stopy 25 grzebienia, na której jest skoncentrowany nacisk zespolu sprezyn. Z tego wzgledu stopa ta posiada lukowa powierzchnie styku z kotwica 33, tak, ze przy ruchu kotwicy przekaznikowej 33 stopa ko¬ lysze sie na swej powierzchni lukowej zamiast suwac sie po powierzchni kotwicy.Fig. 4 i 5 przedstawiaja zespól styków prze¬ kaznika tego samego typu, co uprzednio opisany, zawierajacy jeden uklad przedstawiony lub pa- sywno-aktywny i jeden pasywny. Uklad prze¬ stawny zawiera sprezyny 40, 41 i 42, podczas gdy pasywny zawiera sprezyny 43 i 44. Sprezyny lacznie z izolatorami sa polaczone w pakiet, jak w przykladzie poprzednim.Szczeliny w sprezynach dzwigniowych 41 i 44 sa krótsze i leza na jednej linii ze szczelinami innych sprezyn. Grzebien jest wsuwany na swe miejsce przed osadzeniem zespolu sprezyn na na¬ rzadzie czopowym, w sposób podobny do opisa¬ nego w przykladzie poprzednim, aby umozliwic wspólprace pochylych zebów 46 i 47 ze sprezy¬ nami dzwigniowymi. Oprócz tego kiedy grzebien jest na miejscu,, jego ledwo zauwazaflny ruch na boki jest ograniczony, w lewa strone dzieki zet¬ knieciu sie wystepów 49 i 50 z tylnymi krawe¬ dziami szczelin w dzwigniowych sprezynach 40 i 44, a w prawa strone — dzieki zetknieciu sie czolowych krawedzi tych samych szozeliilnz tylnymi czesciami zaglebien nad zebami 46 i 47. Zab 48 nie pozwala, aby grzebien wysunal sie z ze¬ spolu przy jego normalnea pracy. Kiedy zespól sprezyn i blok zderzakowy 51 sa osadzone na na¬ rzadzie czopowym, a kotwica znajduje sie w po¬ lozeniu normalnym, sprezyny 40 i 43 sa napiete ku górze bez przeszkód ze strony ramion bloku zderzakowego. Dzialanie kotwicy powoduje, ze sprezyny 41 i 44 sa zginane ku górze, po czym •sprezyny 40 i 43 napotykaja blok zderzakowy, podczas gdy sprezyna 41 za posrednictwem kon¬ taktów styka sie ze sprezyna stala 42, która zo¬ staje nieco wychylona z zetkniecia sie z blokiem zderzakowym.Grzebien 45, przedstawiony na fig. 4 jest rów¬ niez odpowiedni do uzycia w zespolach spirezyn, posiadajacych jeden spoczynkowy, czynny lub przestawny uklad stykowy lufo dwa z kazdego ty¬ pu ukladów lub jeden z kazdego typu lacznie z jednym innego typu. Np. zespól dwuprzestawny winien posiadac dodatkowa napinana ku dolowi — 3 —sprezyne stykowa,, osadzona nad sprezyna 44, która winna posiadac w tym przypadku styki po obu stroniach. Dodatkowa sprezyna powinna nor¬ malnie spoczywac na bloku zderzakowym i po¬ siadac dluga szczeline, by przepuszczac zab 48 i wystep 50. Zespól sprezyn, zawierajacy diwa uklady spoczynkowe, powinien zawierac usuwa¬ jaca sprezyne 42 z wstawiona do czesci zaciska¬ jacej mala metalowa czescia rozstawna, aby utrzymywac we wlasciwych pozycjach inne spre¬ zyny.W przypadku zespolu sprezyn, zawierajacego tylko jeden uklad styków, grzebien jest umie¬ szczany przy sprezynie dzwigniowej wymienio- nibnego ukladu i sprezynie dodatkowej. Z dru¬ giej strony grzebien uzyty w zespole sprezyn, zawierajacym dwa lub wiecej uklady styków, jest umieszczany przy sprezynach dzwigniowych w nizszym i wyzszym ukladzie styków. PL