Dotychczas budowane generatory dzwieków i ultradzwieków w cieczach posiadaja stosun¬ kowo male moce, co utrudnia powszechne ich zastosowanie do produkcji w takich procesach, w których stwierdzono, ze uzycie fal dzwieko¬ wych i ultradzwiekowych wybitnie wplywa na przyspieszenie przebiegu tych procesów.Uzywanie syren powietrznych i gazowych wy¬ maga wykonania trudnych pod wzgledem obli¬ czeniowym i konstrukcyjnym reflektorów do skierowywania fal akustycznych na tloki i membrany przekazujace drgania do cieczy.Znane urzadzenia do wytwarzania fal dzwie¬ kowych bezposrednio w cieczach, jak na przy¬ klad dawniej uzywane sygnalizacyjne syreny podwodne, ulegaja szybkiemu zuzyciu na skutek powstawania zjawiska kawitacji — rozrywania sie cieczy. Niszczace dzialanie kawitacji wyste- * Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wy¬ nalazku jest mgr Bohdan Maczewski - Rowinski. puje bardzo silnie przy stosowaniu wyzszych czestotliwosci dzwiekowych i ultradzwiekowych.Trudnosci te usuwa przedmiot wynalazku w postaci generatora mechanicznego, dzialajace¬ go na tych samych zasadach na jakich dzialaja syreny powietrzne, gazowe lub podwodne, z ta róznica, ze ciecz, w której wytwarza sie fale dzwiekowe lub ultradzwiekowe, jest sprezona pod wysokim cisnieniem wstepnym utrudniaja¬ cym powstawanie zjawiska kawitacji, co pozwa¬ la na osiagniecie wyzszych czestotliwosci, niz w dotychczas znanych generatorach mechanicz¬ nych. Samo urzadzenie wytwarzajace fale dzwie¬ kowe lub ultradzwiekowe posiada szczelnie zam¬ kniete naczynie stanowiace jego obudowe. Ciecz, która jest czynnikiem tworzacym fale, znajdu¬ je sie w czasie dzialania generatora w obiegu kolowym i równoczesnie sluzy jako czynnik przenoszacy drgania przekazywane na zewnatrz generatora za pomoca membrany, na przyklad do innej cieczy lub do substancji stalej podda¬ wanej nadzwiekowaniu.Energia fal jest uzalezniona w syrenach od masy czynnika przetlaczanego przez sume po¬ wierzchni otworów w czasie jednego okresu, od wielkosci cisnienia, pod jakim znajduje sie prze¬ tlaczana ciecz, od czestotliwosci fal oraz szeregu innych czynników, zwlaszcza konstrukcyjnych.Wszystkie te parametry moga byó dowolnie duze i sa zalezne od rozwiazania konstrukcyj¬ nego oraz metody przetlaczania cieczy.Mechaniczny generator dzwieków i ultra¬ dzwieków wedlug wynalazku przedstawia fig. 1.Generator jest napelniony, wstepnie sprezona ciecza pod wysokim cisnieniem.Do przetlaczania cieczy przez wirnik d gene¬ rator posiada wirnik tloczacy b osadzony na osi c wspólnej z osia wirnika d, napedzanej bezpo¬ srednio lub posrednio za' pomoca dowolnego ro¬ dzaju silnika.Do przetlaczania cieczy mozna zastosowac za¬ miast wirnika d obiegowa pompe zewhetrzna o dowolnej konstrukcji (nieuwidoczniona na ry¬ sunku), która zasysa ciecz za pomoca jednej rury h z pod stojana f i tloczy ja na wirnik b.Stojan /, wirnik d oraz wirnik tloczacy b sa zamkniete w szczelnej obudowie o, posiadaja¬ cej jedna rure lub kilka rur h laczacych za posrednictwem otworów p komore s nad wir¬ nikiem d z komora r pod stojanem /. Dol¬ na czesc obudowy o posiada postac leja i. Na wylocie leja i osadzona jest rura elastyczna k zakonczona koncówka 1 z umieszczona w niej przepona lub soczewka m, wykonana z mate¬ rialu przewodzacego fale dzwiekowe i ultra¬ dzwiekowe.W czasie pracy generatora ciecz z dolnej ko¬ mory r jest zasysana za pomoca wirnika b do komory górnej s. Z komory górnej s wirnik b przetlacza ciecz przez otwory e w wirniku d i stojanie f, wytwarzajac fale dzwiekowe lub ultradzwiekowe, które rozchodza sie w calej cieczy znajdujacej sie. w samym generatorze oraz w rurze elastycznej k.Fale przenikaja przez przepone do otaczajace¬ go ja srodowiska gazowego, cieklego lub stalego.Zawdzieczajac elastycznosci rury k, przepona m moze byc skierowywana w dowolnym kie¬ runku i zanurzana w razie potrzeby w cieczy, gazach lub przykladana bezposrednie do danej substancji stalej w celu poddania jej nadzwie- kowaniu.Fig. 2 przedstawia odmiane generatora wedlug fig. 1, w której rury obiegowe h zostaly zasta¬ pione przez wspólsrodkowy plaszcz zewnetrzny.W ten sposób pomiedzy obudowa stojana i wtórnika powstala komora pierscieniowa n, przez która w czasie pracy generatora przeply¬ wa ciecz w obiegu kolowym.W celu mozliwie najwiekszego uspokojenia bujzliwego przeplywu cieczy przez rury h lub komore pierscieniowa n w rurach obiegowych i w komorze umieszcza sie szereg waskich ru¬ rek ustawionych równolegle do osi rury i ge¬ neratora, a w1 innym wykonaniu do tego same¬ go celu sluza cienkie plytki gesto i równolegle rozstawione w rurze obiegowej, lub umieszczo¬ ne w komorze obiegowej (nie pokazane na ry¬ sunku).Strzalki na rysunku oznaczaja obieg, kieru¬ nek przeplywu cieczy oraz fal o czestotliwo¬ sciach dzwiekowych i ultradzwiekowych w ge¬ neratorze. PL