Zamrazanie kabla olejowego cieklym azotem stosuje sie w celu zatamowania oleju podczas montazu mufy kabla olejowego. Dotychczas czynnosci montazowe takie, jak ciecie kabla, spawanie, nawijanie izolacji mozna bylo wyko¬ nac przy pelnym wyplywie oleju z kabla lub tez przy zakreconych zaworach zbiorników wy¬ równawczych. Obydwa sposoby nastreczaly dwie trudnosci, gdyz w pierwszym przypadku wyply¬ wajacy olej zapalal sie podczas spawania zyly kabla, zas w drugim przypadku istniala mozli¬ wosc wyplyniecia oleju z wyzej polozonych miejsc kabla i tym samym powstawania szczelin gazowych.Szczeliny gazowe w kablach olejowych pro¬ wadza do zniszczenia kabla, poniewaz kable te pracuja z duzym natezeniem pola elektrycznego.Zamrazanie kabla olejowego podczas montazu podwyzsza wiec bezpieczenstwo pracy podczas *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wynalaz¬ ca jest mgr inz. Tfcenald Wozniak w Myslowicach. montazu, jak i przyczynia sie do podniesienia jakosci montowanej instalacji kablowej.Istota wynalazku polega na zamrazaniu oleju na pewnym odcinku kabla olejowtego i tworze¬ niu tzw. korka dla przeplywu oleju. Jako czyn¬ nik zamrazajacy przyjmuje sie azot o punkcie wrzenia t = — 193° C. Ciekly azot omywajacy plaszcz kabla pobiera cieplo parowania, chlo¬ dzac w ten sposób intensywnie caly odcinek ka¬ bla. Po pewnym czasie olej osiaga swój pumkt krzepniecia lezacy okolo — 40° C i twardnieje.W ten sposób tworzy sie korek olejowy, stano¬ wiacy zapore dla przejscia oleju.Na rysunku przedstawiono mufe zamrazajaca, nakladana na plaszcz kabla.Dwudzielny korpus olowiany mufy zaklada sie na plaszcz kabla 1, uszczelniajac miejsca styku 4 przez lutowanie. Konce mufy uszczelnia sie tasma izolacyjna 3. Nastepnie napelnia sie mufe cieklym azotem 2.Miejsce zamrazania obiera sie na zewnatrz baraku montazowego w odleglosci 5 m od liniiceq**i**i kabla tttiitjice,. w którym kabel toa byc ciety). Odleglosci tej nie wolno zbytnio zwiekszac lub zmniejszac ze wzgledu na napo- wietrznienie, jak i na uklad termiczny. Od linii centrujacej az do miejsca zamrazania kabel powinien wykazywac lagodny opad celem unikniecia pecherzyków powietrznych. W miej¬ scu przeznaczonym na zamrazanie zaklada sie mufe olowiana, uszczelniajac ja przez lutowanfe oraz przy uzyciu tasmy izolacyjnej. Powlok ka¬ blowych nie usuwa sie. Po wyzej wymienionych czynnosciach kabel jest gotowy do zamrazania.Ciekly azot mossia transportowac w zwyklych zbiornikach, jednak czas ulatniania jest wtedy bardzo krótki.Zbiornik powinno ustawiac sie w miejscu, chro¬ nionym od naslonecznienia i wiatru. Trudnosc sprawia obliczenie potrzebnej ilosci azotu do ciaglego zamrazania. Do tego celu podaje sie ponizej wzór empiryczny w postaci: V = vt V — ilosc niezbednego azotu v — zuzycie jednostkowe 1/godz. (przyjmuje sie 12 1/godz.) t— czas zamrazania.Wzór ten nalezy stosowac dla kazdego zbior¬ nika oddzielnie. .Czas odtajania liczony od zupelnego wyparo¬ wania azotu z mufy do wyplywu oleju wynosi okolo 1/2 godiz. i waha sie w zaleznosci od ci¬ snienia panujacego w kablu. Czynnosci p*zy za¬ mrazaniu sa podane ponizej.Ciekly azot wlewa sie wprost z odkrytego na¬ czynia do mufy. Zuzycie jest wtedy bardzo du¬ ze poniewaz róznica temperatury pomiedzy sciankami mufy oraz kabla a cieklym azotem jest znaczna. Zwraca sie uwage, aby wszelkie manipulacje cieklym azotem wykonywac w oku¬ larach ochronnych,, rekawicach azbestowych oraz butach gumowych. Efekt chlodzenia jest najlep¬ szy- jezeli azot cienka warstwa pokrywa zyle kabla. Utrzymujac przez 30 min. azot na wspom¬ nianym posiomie, mozna przystap*c do przecie¬ cia kabla.Zamrazanie .oleju w stanie statycznym pochla¬ nia znacznie mniej czasu niz zamrazanie w sta¬ nie dynamicznym. Trzeba zwracac uwage na prawidlowe dopelnianie muf po przecieciu kabla.Po zalozeniu tulejki mozna dopuscic do zupel¬ nego wyparowania azotu z muf. Czas odtajania powinien pokryc czas lutowania tulejki oraz czas stopniowania kabla. Wyplyw oleju nie ta¬ muje sie odraizu przez nawijanie jedwabiu, lecz czeka sie, az wyplynie pewna ilosc oleju (okolo 20 1). Po usunieciu mufy olowianej nalezy miej¬ sce zamrazania sprawdzic na szczelnosc. Czyni sie to przez posmarowanie powloki kabla roz¬ tworem gipsowym, na którym po wyschnieciu ukazuja sie wyrazne plamy oleju. PL