Pretowy, przegubowy ustrój przestrzenny z polaczeniami jednakowych przegubów czlo¬ nów w poszczególnych pionach ma zastosowa¬ nie w przypadkach, gdy zachodzi potrzeba cze¬ stego podnoszenia lub opuszczania urzadzen badz elementów obciazajacych ustrój mimosro- dowo z mozliwoscia ustalenia ich polozenia w dowolnej wysokosci w zasiegu dzialania ustroju.Pretowy, przegubowy ustrój przestrzenny u- mozliwia przenoszenie stosunkowo znacznych momentów, pochodzacych z mimosrodowego ob¬ ciazenia, przy czym stosunkowo male sily, wy¬ stepujace w pretach, umozliwiaja skonstruowa¬ nie lekkich elementów skladowych i osiagniecie niewielkiego ciezaru ustroju.Na rysunku fig. 1 przedstawia widok boczny ustroju o 3 czlonach w 2 blizniaczych pionach *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Otto Pawlowski w Gdyni- Orlowie. w wykonaniu podwieszonym z transporterem obciazajacym ustrój mimosrodowo, fig. 2 — wi¬ dok czolowy ustroju wedlug fig. 1, fig. 3 — wi¬ dok czolowy ustroju skladajacego sie z dwóch ukladów potrójnych, fig. 4 — szczegól czlonów w ukladzie potrójnym, fig. 5 — widok boczny ustroju w wykonaniu podpartym, fig. 6 — szczególy pretów dzielonych, fig. 7 — odmiane wykonania przegubów.Na belce a (fig. 1) umocowane sa przeguby koncowe p górnych czlonów ustroju, skladaja¬ cych sie z pretów / i fu polaczonych ze soba przegubami p, i, ii, h. Jednakowe przeguby i oraz ii czlonów obydwóch pionów polaczone sa ze soba poziomymi pretami g, które dla ja¬ sniejszego zobrazowania polaczen zostaly uwi¬ docznione w polozeniu, przesunietym wzgledem siebie.Koncowe przeguby p dolnych czlonów ustroju przymocowane sa do oprawy d transportera e, który moze sie w oprawie poziomo przesuwac.¦• Na beice a umocowane sa bebny b, na które nawijaja sie liny nosne c. Na linach c zawie¬ szona 1: jest oprawa d. Bebny i liny sluza do podnoszenia i opuszczania oplosci.Ustrój w stanie opuszczonym uwidoczniony jest linia ciagla gruba, w stanie podniesionym zas — linia cienka kreskowana. Gdy srodek ciezkosci S transportera e znajduje sie pomie¬ dzy zawieszeniami linowymi c ustrój pretowy jest w stanie odciazonym tzn. nie dzialaja na niego zadne sily zewnetrzne i caly ciezar ustro¬ ju, oprawy i transportera rozlozony jest na wszystkie liny nosne c. Zasadniczo w takim po¬ lozeniu transportera powinien on byc podnoszo¬ ny lub opuszczany.Z chwila przesuniecia srodka ciezkosci trans¬ portera e na zewnatrz jednego z zawieszen li¬ nowych c, drugie zawieszenie linowe zostaje od¬ ciazone, a sila P, wynikajaca z przesuniecia srodka ciezkosci, dzialajaca ku górze, obciaza odnosny pion czlonów.Sila sciskajaca P, dzialajac niesymetrycznie na ustrój, dazy do zmiany polozenia polaczo¬ nych ze soba przegubowo pretów f i f± czlonów pionu obciazonego (lewa strona ustroju) w kie¬ runku zwiekszenia kata a. Wobec tego, ze prze¬ guby i oraz ii czlonów pionu obciazonego pola¬ czone sa poziomymi pretami g z jednakowymi przegubami i oraz ii czlonów pionu nieobciazo- nego (prawa strona ustroju), zmiana polozenia pretów f i h oraz wartosci kata a moglaby ulec zmianie tylko symetrycznie i równomiernie we wszystkich czlonach ustroju tak pionu obciazo¬ nego, jak i nieobciazonego sila P; w wyniku tego musialoby nastapic skrócenie calego ustro¬ ju.Ze wzgledu na przymocowanie koncowych przegubów ustroju do belki a i oprawy d, sila P, dzialajaca na ustrój mimosrodowo a wyni¬ kajaca z ciezaru wlasnego calego urzadzenia i odnosnych momentów, nie moze spowodowac skrócenia dlugosci ustroju i zwiazanej -z tym zmiany polozenia pretów f i fi oraz wartosci kata a, a tym samym ustrój przegubowy staje sie ukladem sztywnym, niedopuszczajacym do jakiej¬ kolwiek zmiany polozenia oprawy d i transpor¬ tera c. W tym przypadku wystepuja w pretach f i fi czlonów obciazonych sila P naprezenia sciskajace, w pretach / i fi czlonów nieobciazo- nych naprezenia rozciagajace, w pretach pozio¬ mych g, laczacych przeguby i naprezenia roz¬ ciagajace, a laczacych przeguby ii — sciskajace.Naprezenia te wzrastaja z powiekszeniem ka¬ ta a i nie chcac dopuscic do wielkosci nadmier¬ nych, w zaleznosci od potrzeb stosowac nalezy odpowiednia liczbe czlonów w pionach, przy czym istnieje mozliwosc dobierania liczby czlo¬ nów czynnych. Fig. 2 przedstawia prety / i f± dwudzielne, które stosowac mozna w czlonach przewidzianych do ewentualnego blokowania (unieruchamiania). Przez usuniecie elementów unieruchamiajacych obydwóch polówek preta / i fi i polaczeniem przegubu h np. dolnych czlo¬ nów z przegubami p na oprawie d zmniejszyc mozna ilosc czlonów czynnych i przy tym sa¬ mym zakresie pracy ustroju utrzymac kat « w dopuszczalnych granicach.W stanie zupelnie zlozonym ustrój osiaga najwieksze wartosci kata a, jednak wszystkie prety sa w tym polozeniu zupelnie odciazone, albowiem przeguby fi i p zaopatrzone sa w od¬ powiednie powierzchnie stykowe. Za ich po¬ srednictwem lub za posrednictwem osobnych zderzaków sila P przenoszona jest bezposrednio na belke a z zupelnym wyeliminowaniem na¬ prezen w pretach f, fi i g. Fig. 3 i 4 przedsta¬ wiaja wykonanie czlonów w ukladzie potrój¬ nym, odmiennym od przedstawionego na fig. 2.Przy kardanowym wykonaniu przegubów p (fig. 3) ustrój moze normalnie pracowac przy wszel¬ kich ukosnych ustawieniach belki a, przy czym oprawa d ustawi sie zawsze równolegle do bel¬ ki a, a liny c wraz z pionami czlonów pozostaja pionowe. Fig. 7 przedstawia odmiane rozwiaza¬ nia przegubów h i p z tym, ze prety f i fi w przegubie h tego wykonania sa ze soba zaze¬ bione w sposób zapewniajacy równoczesnosc i równomiernosc wychylen poszczególnych pre¬ tów f i fi. Fig. 5 przedstawia ustrój w zastoso¬ waniu odwrotnym do przedstawionego na lig, 1.Na stalej, przenosnej lub przewoznej podstawie k umocowana jest rama 1, na której zawieszone sa bebny b z linami nosnymi c. Do konców lin umocowana jest oprawa d transportera e. Kon¬ cowe przeguby p przymocowane sa do oprawy d i podstawy k. Dzialanie ustroju jest analogi¬ czne, jak poprzednio opisane. Zamiast na ramie 1 bebny moga byc umocowane na obiekcie nie¬ zaleznym i niezwiazanym z ustrojem, np. na budynku, przy stosowaniu ruchomego ruszto¬ wania zamiast transportera. Zawieszenie w obu przypadkach moze byc takze zawieszeniem jed- nolinowym 0 (fig. 5), umieszczonym w osi sy¬ metrii ustroju. Zawieszenie mozna przeprowa¬ dzic równiez za pomoca wielokrazków z tym, ze bebny moga byc umieszczone w razie potrzeby na oprawie d (fig. 1) lub na podstawie fc (fig. 5).Podwieszenie (fig. 1) lub podparcie (fig. 5) u- stróju moze byc wykonane jako obrotowe. — 2 — PL