Budowlane elementy konstrukcyjno-izolacyj- ne z gipsu i szkla zastepuja w znacznej mierze elementy zelazo-betonowe, ceramiczne i drew¬ niane. Wykorzystuje sie do tego celu takie su¬ rowce, jak gips, piasek oraz wegiel, zaoszczedza¬ jac stali i cementu. W porównaniu z elementami zelazo-betonowymi posiadaja one mniejszy cie¬ zar wlasciwy i lepsze wlasciwosci izolacyjne, a w porównaniu z elementami ceramicznymi pozwalaja na osiaganie wiekszych wymiarów oraz moga byc sporzadzane na placu budowy.Wynalazek polega na mechanicznym polacze¬ niu gipsu i szkla w jednolity ustrój, statycznie wspóldzialajacy na tej zasadzie, ze sily rozcia¬ gajace sa przejmowane przez wlókna szklane (które pracuja analogicznie jak stal w zelbecie) i czesciowo przez wstepnie sprezony gips, sily sciskajace zas sa przejmowane przez gips. Taki *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wynalaz¬ ca jest Wlodzimierz Zaremba-Smietanski w Kra¬ kowie. uklad statyczny jest mozliwy dzieki temu, ze cienkie wlókna szklane posiadaja bardzo wysoka wytrzymalosc na rozciaganie i znaczna elastycz¬ nosc, gips zas posiada dosc znaczna wytrzyma¬ losc na sciskanie.W celu pelnego wykorzystania wytrzymalos¬ ciowych wlasnosci gipsu zostaje on wstepnie sprezony, analogicznie jak strunobeton, przy czym do uzyskania wstepnego sprezenia nie sa potrzebne zadne prasy naciagowe, ani tym po¬ dobne urzadzenia, gdyz dzieki wlasciwosci roz¬ szerzania sie gipsu w czasie wiazania spreza sie on sam, jesli tylko zastosuje sie formy, w któ¬ rych odbywa sie wiazanie.Konstrukcja form wedlug wynalazku jest tego rodzaju, ze tezejacemu elementowi uniemozli¬ wia sie ekspansje w kierunku poprzecznym, a dozwala mu sie na wydluzenie w takim kie¬ runku, aby przy rozszerzaniu równoczesnie napinal szklane wlókna uzbrajajace.Aby przy takim wydluzeniu sie elementu wlókna szklane nie wysuwaly sie z gipsu, nale-zy je uprzednio zagipsowac plytkami, umieszczo¬ nymi na koncach elementu, prostopadle do wló¬ kien. Konce wlókien sa zaopatrzone w nadto¬ pione zgrubienia, które mechanicznie utrzymuja sie w wymienionych plytkach gipsowych.Na rysunku fig. 1 przedstawia przekrój po¬ dluzny wzdluz linii a — a formy na fig. 2 Wraz z elementem szklano-gipsowym, fig. 2 zas prze¬ krój poprzeczny wzdluz linii b — b formy ha fig. 1 wraz z elementem szklano-gipsowym.W formie 1, wykonanej z trwalego materialu (np. z- metalu lub z drewna), posiadajacej ksztalt wytwarzanego elementu, oraz otwartej na obu koncach i otwieranej z jednego boku, umieszcza sie uzbrojenie szklane 2 w postaci pretów lub wlókien, zaopatrzonych na koncach w nadtopione zgrubienia 5 lub w stopione i po¬ grubione polaczenia konców wlókien. Przy wiek¬ szej dlugosci elementów szklanych podpiera sie je w srodku podpórkami gipsowymi. Nastepnie zagipsowuje sie elementy 4 w ten sposób, ze for¬ me otwarta z jednego boku, zamyka sie na koncach sciankami poprzecznymi (nie uwidocz¬ nionymi na rysunku), a w poblizu obu konców formy umieszcza sie dwie przegródki (równiez nie uwidocznione na rysunku), zaopatrzone w odpowiednie wyciecia dla przepuszczania zbrojenia, i utworzona w ten sposób przestrzen zapelnia sie zarobionym gipsem. Po stezeniu czesci koncowych elementów 4 usuwa sie po¬ przeczne przegródki i napelnia sie gipsem wolna przestrzen 3, po czym zamyka sie górna scianke formy. Tezej4ejr i liczniej aey w przestrzen 3 gips jest utrzymywany z boków, z dolu i z góry przea forme 1, przy czym wydluza sie i prze¬ suwa koncowe elementy 4, naciagajac uzbrojenie szklane, sprezajac je wstepnie i tworzac po ste¬ zeniu i wyjeciu z formy jednolity i wytrzymaly ustrój. PL PL