Wynalazek dotyczy uresorowania pojazdów mechanicznych i pojazdów szynowych, które dla kazdej wielkosci obciazenia posiada stala cha¬ rakterystyke pracy resorów.W pojazdach, w których ciezar ladunku zmie¬ nia sie w duzych granicach, resory o zwyklej konstrukcji dzialaja prawidlowo tylko przy sta¬ lym okreslonym obciazeniu. Znane sa takze re¬ sorowania o charakterystyce zmiennej, w któ¬ rych przy górnej granicy obciazenia pióra reso¬ rów* pracuja „twardziej", a przy dolnej granicy obciazenia bardziej „miekko". Wykonania tego rodzaju maja jednak wade, kolysanie bowiem, wynikajace z wedrówki punktu przylozenia obciazenia zmienia stua resorowania, co w re¬ zultacie powoduje wycieranie sie resorowych piór i wywoluje niepozadane uderzenia. Przy¬ czyna tego zjawiska jest nieharmoniczny prze¬ bieg drgan, w jednym bowiem kierunku opór predko rosnie, a w drugim bardzo wolno maleje.Jezeli jednak w znanych rozwiazaniach bedzie mozna recznie regulowac prace resorów w za¬ leznosci od chwilowego obciazenia, to czynnosc ta wymaga dodatkowej obslugi i zabiera duzo czasu, co przy szybko i czesto zmieniajacym sie obciazeniu, np. pojazdów komunikacyjnych, gdzie równomierne dobre resorowanie przy kaz¬ dym stanie obciazenia pojazdów jest specjalnie pozadane, jest praktycznie nie do przeprowa¬ dzenia.Uresorowanie wedlug wynalazku posiada dla kazdej wielkosci obciazenia odpowiednia i samo¬ czynnie dobrana charakterystyke. Uzyskuje sie to dzieki temu, ze chwilowo nieokreslony punkt przylozenia obciazenia ustala sie samoczynnie podczas okresowego ruchu resorów. Na ustalenie punktu przylozenia obciazenia, wplywaja przede wszystkim dodatkowe narzady resorowania, umo¬ cowane w miejscach zapewniajacych dla wszyst¬ kich obciazen prawie jednakowy okres drgan wlasnych resorów.Do ustalenia punktów przylozenia obciazenia stosuje sie narzady tlumiace, które w przeci¬ wienstwie do charakteru drgan resorów posia¬ daja duza bezwladnosc ruchu. Ustalona samo¬ czynnie przy statycznym obciazeniu „miekkosc"resorowania pozostaje bez zmiany takze przy dynamicznych obciazeniach. Wymiary nosnych piór resorowych mozna juz z góry ustalic, za¬ kladajac ciezar zblizany do ciezaru wlasnego po¬ jazdu, podczas gdy w dotychczasowych rozwia¬ zaniach wymiary tych piór musialy byc ustalo¬ ne wedlug najwyzszego dopuszczalnego obciaze¬ nia.Na rysunku pokazano kilka przykladowych wykonan wynalazku.Na przykladzie wedlug fig. 1 ucho 2 górnego pióra resoru 1 polaczone jest w zwykly sposób (przegubowo) z rama. 3t drugi wolny nie obsa¬ dzony koniec 4 tego pióra wspiera sie na wspól¬ dzialajacej dzwigni 5, której koniec umocowany jest przegubowo w sciagaczu 6 resoru. Na bocz¬ nej powierzchni 5' dzwigni 5 toczy sie kólko 7, osadzone na wspólnym trzpieniu z kólkiem 8.Trzpien osadzony jest z kolei w drazku wodza- cym 9 tloka 10 dlawika. Kólko 8 toczy sie po skosnej, powierzchni 3' ramy, a obciazenie P', dzieki zbieznemu polozeniu obydwu bacznych powierzchni 3r i 5' wywoluje sile przesuwajaca tlok 10. Przeciwdzialajaca sprezyna 11 utrzymu¬ je uklad w równowadze. Przy rosnacym obcia¬ zeniu kólka 7 i 8 pod naciskiem wyrównawczym sprezyny 11 przesuwane sa w kierunku scia¬ gacza 6 resoru, dzieki czemu obciazenie przez wspóldzialajaca dzwignie 5 rozklada sie wedlug z góry zalozonego przez konstruktora stosunku stalej resorowania do masy., Podczas przebiegu wadliwego sprezynowania kólka 7 i 8 przez swój uklad przeszkadzaja w przesunieciu sie punktu przylozenia obciazenia oraz jednoczesnie nie po¬ zwalaja na zmiane rozdzialu obciazenia, a tym samym utrzymanie niezmiennie stalej resorowa¬ nia jest zapewniane. Cylinder 12 jest zaopatrzo¬ ny w dodatkowe urzadzenie tlumiace H, umoco¬ wane na zewnetrznej obudowie dlawika 13.Urzadzenie to moze byc tak regulowane, ze wy¬ równanie sil odbywa sie dopiero po pewnym okresie, wystarcza]acyni do stlumienia wahniec.Fig. 2 przedstawia wykonanie, dostosowane do pojazdów szynowych, których tuleje osiowe sa prowadzone i przenosza tylko sily dzialajace w kierunku jazdy.Pióro górne resoru 21 wspiera sie obydwoma nieustalonymi koncami 22 na dwóch wspóldzia¬ lajacych dzwigniach 23, osadzonych za pomoca trzpieni 24 na uchu resorowym 25. Na ramie 2S, na która dziala obciazenie P, sa osadzane obrotowo dzwignie 27, których kólka 28 tocza si$ po dzwigniach 23. Obciazenie P wywoluje rr»!fifeht powodujacy przesuw rolek 2S w kie¬ runku tuitei £5, któremu przeciwdziala i utrzy- muje w równowadze znajdujaca sie w cylindrze 29 tlumika, sprezyna 30.Na fig. 3 przedstawione jest urzadzenie dwu¬ osiowego resorowania, które stosuje sie w szes- ciokolowych wozach ciezarowych. Konce plaskie¬ go resoru 31 umocowane sa przegubowo w obej¬ mie osi 32, która przez ucho resorowe 33 pola¬ czona jest z dzwignia 34* Po dzwigni 34 tocza sie kólka 35, polaczone z katowym ramieniem 36. Wystepujace na ramie 37 obciazenia wytwa¬ rzaja zmienny moment. Ucho resorowe 33 po¬ siada dwa prowadzace czopy 38, ulozyskowane slizgowo w prowadnicach 39, umocowanych na ramie 37. Czop £0 ramy 37- umozliwia przez swo¬ je ulozyskowanie w ramie pojazdu równomier¬ ny rozdzial obciazenia na obydwa kola. Na po¬ dobnej zasadzie mozna zastosowac zawieszenie kól za pomoca poprzecznych resorów. W tym celu nalezy kola ustawic z obydwu stron obejmy osi 32, prostopadle do rysunku, i ramy pojazdu nie laczyc z czopami 40, lecz umocowac do CZO7 pów 38.Fig. 4 przedstawia przyklad wykonania przy zastosowaniu dzwigni wahliwej. Dzwignia 41. w której jednym koncu znajduje sie lozysko 42, waha sie dookola czopa 43, umocowanego na ra¬ mie 44. Drugi koniec 45 posiada rowek 46, w którym przesuwa sie kólko 47 drazka tloka A8. Kólko 47 je&t polaczone bezposrednio z glów¬ na sprezyna 49 i za pomoca wyrównawczej spre¬ zyny 50 utrzymuje w poprzednio opisany sposób cale urzadzenie w równowadze.Przy rosnacym obciazeniu rosnie równiez sila rozciagajaca glówna sprezyne, która kólko 47 stara sie skierowac na zewnatrz. Daleki temu zostaje przedluzone ramie dzwigni 41, a tym sa¬ mym resor dziala „twardziej". Ustalanie punktu zaczepienia odbywa sie dzieki oddzialywaniu wy¬ zej opisanego tlumika.Fig. 5 przedstawia zastosowanie pokazanego na fig. 4 przykladu do dwuosiowego resorowa¬ nia, przy czym dwie naprzeciw siebie polozone wahliwe dzwignie sa polaczone ze soba sprezyna.Sprezyna 51 naciaga obydwie symetrycznie umieszczone wahliwe dzwignie 52, które ulozys¬ kowane sa obrotowo w punktach 53 ramy 54.W prowadnicach 55 poruszaja sie kólka 86 draz¬ ków 57 tloka tlumika, które powoduja przesu¬ wanie punktu zaczepienia sprezyny 51 w pro¬ wadnicach 55, przy czym sprezyny wyrównaw¬ cze 58 utrzymuja w równowadze caly uklad.Przewody 59, prowadzace plyn amortyzatoroWy, skierowane sa tutaj naprzemian z góry lub tez z dolu tloków tlumików 60 i w ten sposób prze¬ suwy tloków obydwu cylindrów sa równomier¬ nie tlumione. - 2 - PL