Wynalazek dotyczy urzadzenia zapobiegajace¬ go zrywaniu sie górniczych przenosników lan¬ cuchowych lub tasmowych.W dotychczas stosowanych w górnictwie prze¬ nosnikach lancuchowych lancuch, prowadzony w rynnie, jest zaopatrzony przy stacji zwrotnej w sztywny lancuch naprezajacy, wskutek czego w razie nieprawidlowego biegu lancucha w ryn¬ nie lub tez w przypadku przekrecenia sie ele¬ mentu tej rynny i zaciecia sie przenosnika, lub wreszcie w razie przeciazenia tej rynny, wyste¬ puje przekroczenie granicy dopuszczalnego napre¬ zenia, powodujacego zerwanie lancucha. Wyni¬ kiem tego jest dlugotrwala przerwa w odpro¬ wadzaniu wegla i koniecznosc bardzo klopotli¬ wego usuwania zwalów tego wegla, zamykajacych chodniki górnicze.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórcami wynalazku sa inz. Franciszek Wszolka i Euge¬ niusz Kozakiewicz.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia usu¬ niecie wszystkich tych niedogodnosci. Osiaga sie to przez wlaczenie w sztywny dotychczas, wspomniany wyzej lancuch naprezajacy elastycz¬ nego elementu, sprzezonego z elektrycznym urza¬ dzeniem, wylaczajacym samoczynnie naped przenosnika w przypadku powstania nadmierne¬ go naprezenia, a tym samym eliminujacego mo¬ zliwosc zerwania lancucha przenosnikowego.Wynalazek jest blizej wyjasniony na rysunku, na którym fig. l przedstawia przekrój pionowy chodnika z umieszczonym w nim przenosnikiem lancuchowym, zaopatrzonym w urzadzenie we¬ dlug wynalazku, fig. 2 — podobny przekrój po¬ ziomy, a fig. 3 — przekrój podluzny urzadzeria wedlug wynalazku.Do przenosnika lancuchowego A (fig. 1 i 2), prowadzonego w rynnie B, jest przymocowany przy stacji zwrotnej C znany lancuch napreza¬ jacy D, E. W mysl wynalazku zamiast sztyw¬ nego lancucha naprezajacego zastosowano lan¬ cuch elastyczny przez wlaczenie do niego urza-dzenia amortyzujacego, przedstawionego osobno w wiekszej podzialce na fig. 3.Urzadzenie to sklada sie zasadniczo z dwóch ozescd, mianowicie z czesci mechanicznej, która stanowi sprezyna srubowa 3, oraz z czesci elek¬ trycznej, posiadajacej postac wylacznika elek¬ trycznego do samoczynnego wylaczania urzadze¬ nia napedzajacego przenosnik.Obie te skladowe czesci sa osadzone w ramie 2 wykonanej w postaci litery U, zaopatrzonej na jednym koncu w petle 10. Obydwa proste ra¬ miona tej ramy sa od strony wewnetrznej zao¬ patrzone w wyzlobienia, w których sa osadzone przesuwnie obydwa kolnierze 14 i 15 elektrycz¬ nego wylacznika oraz kolnierz 16, o który opiera sie wewnetrzny koniec sprezyny 3; zewnetrzny koniec tej sprezyny jest osadzony na kolnierzu 17, nasadzonym na obydwa gwintowane konce ramy 2 i zamocowanym za pomoca nakretek.Przez obydwa kolnierze 17 i 16 oraz przez srodek sprezyny 3 przeprowadzony jest pret 1, przymocowany za pomoca nakretki do kolnie¬ rza 16. Zewnetrzny koniec tego preta tworzy oczko 18. Za pomoca tego oczka 18 z jednej strony i petli 10 z drugiej strony urzadzenia jest ono wlaczone w lancuch naprezajacy D, E (fig. 1 i 2). Przy pociaganiu preta 1 sprezyna 3 ulega sciskaniu.Wspomniana powyzej mechaniczna czesc urza¬ dzenia, która stanowi sprezyna 3, osadzona mie¬ dzy kolnierzami 16 i 17, polaczonymi wzajemnie pretem 1, jest sprzezona za pomoca sprzegla 4 z wylacznikiem elektrycznym. Wylacznlik elek¬ tryczny posiada tuleje 11 z materialu izolacyj¬ nego osadzona miedzy dwoma kolnierzami 14 i 15, które swoimi wyzlobieniami sa osadzone przesuwnie na ramie 2. W tulei 11 osadzony jest ruchomo wlasciwy wylacznik elektryczny, posiadajacy postac rurki 19, wewnatrz której umieszczony jest przesuwnie narzad 6 o ksztal¬ cie kregla. W sciance rurki 19 umocowany jest kontakt 5, opierajacy sie w polozeniu przedsta¬ wionym na rysunku o kontakt 20, przymocowa¬ ny do zewnetrznej powierzchni rurki 19 i sty¬ kajacy sie z przeciwkontaktem 21, umocowa¬ nym równiez na zewnatrz tej rurki. Rurka 19 oparta jest jednym swym koncem o kolnierz 14, drugim zas o kolnierz 22, na który dziala sprezy¬ na srubowa 13, umieszczona miedzy tym kol¬ nierzem 22 i kolnierzem 15 tulei 11. Wielkosc napiecia sprezyny 13 reguluje sie za pomoca nakretki motylkowej 7, nakreconej na gwinto¬ wany koniec preta 12, polaczonego z kolnie¬ rzem 22.Z chwila powstania niebezpiecznych naprezen w przenosniku lancuchowym lancuch D, E ulega naprezeniu, co powoduje scisniecie sprezyny sru¬ bowej 3 urzadzenia, a tym samym przesuniecie kolnierza 16 za pomoca preta 1 w kierunku kol¬ nierza 17. Ruch preta 1 powoduje przesuniecie narzadu 6 tak, iz jego czesc stozkowa 23 naciska na kontakt 5, który unosi w góre kontakt 20, odlaczajac go tym samym od przeciwkontaktu 21, i w ten sposób przerywa obwód pradu, za¬ silajacego urzadzenie elektryczne, napedzajace przenosnik lancuchowy A. Dopiero po usunieciu powstalego uszkodzenia przenosnika sprezyna 3 wraca do polozenia wyjsciowego, cofajac tym samym narzad wylacznikowy 6 i powodujac opadniecie kontaktu 5 oraz ponowne zwarcie kontaktów 20 i 21, co z kolei wywoluje wlacze¬ nie urzadzenia, napedzajacego przenosnik lan¬ cuchowy.Jak uwidoczniono na fig. 3, kontakty 20 i 21 sa polaczone przewodami elektrycznymi przez skrzynke polaczeniowa 8, 9 z wylacznikiem glównym F, przy czym jeden z tych przewodów jest uziemiony.Regulacje wylacznika osiaga sie przez nasta¬ wienie rurki 19 w tulei 11, co uskutecznia sie przez odpowiednie obracanie nakretki motylko¬ wej 7. Skrzynka polaczeniowa 8, 9 posiada tak¬ ze wylacznik do blokowania urzadzenia, umo¬ zliwiajacy w razie zaciecia sie lancucha prze¬ nosnika uruchomienie napedu przenosnika w kierunku przeciwnym. PL