Przedmiotem wynalazku jest przekladnia róz¬ nicowa o dwóch jednakowych zespolach jarzmo¬ wych, wyrównywujacych róznice obrotów wa¬ lów napedzanych (pólosi).Znane przekladnie róznicowe, z umieszczo¬ nymi jeden za drugim w formie lustrzanego od¬ bicia ukladami przesuwnych mechanizmów kor¬ bowych, w przypadku poslizgu jednego kola pracuja zwykle bez samoryglowania i maja zbyt duze rozmiary promieniowe. Prócz tego nie uwzgledniono w nich wcale lub w niedostatecz¬ nym stopniu czynników, pokonujacych martwe polozenie korb.Wynalazek usuwa podane wady, zapewniajac samoryglowanie oraz unikajac martwych polo¬ zen przenosi równomiernie sil3r i ruchy przez przekladnie róznicowa.Wedlug wynalazku dwie przestawione o 180° przekladnie korbowe lub mimosrodowe sprze¬ zone sa ze soba przez uklad korbowy lub mimo- srodowy, albo uklad korbowo-jarzmowy oraz przez uklad przesuwnych klinów. Ruch jednego mechanizmu korbowego lub mimosrodowego roz¬ kladany jest przez oba posredniczace uklady na skladowe, dzialajace w dwóch prostopadlych kierunkach, a nastepnie przenoszony na drugi mechanizm korbowy lub mimosrodowy, w spo¬ sób, zapewniajacy równomierne zróznicowanie abrotów walów napedzanych, przy czym w ukla¬ dzie korb nie ma martwych polozen.Czworokatne czopy korbowe wspólpracujace z posredniczacym ukladem korbowo-jarzmowym lub mimosrodowym, zapewniaja styk powierz¬ chniowy obydwu mechanizmów korbowych lub mimosrodowych. Pozwala to uzyskac zwiezla budowe i daje te korzysc, ze wspólpracujace po¬ wierzchnie sa plaszczyznami Elementy wspólpracujace liniowo lub pun¬ ktowo i narazone wskutek tego na szybsze zu¬ zycie sa wiec wyeliminowane, a przekladnia moze przenosic wieksze sily bez szkodliwych na¬ prezen i zuzywania sie. W celu powiekszenia zdolnosci samoczynnego ryglowania mozna albo obrac katy klinów ukladu klinów przesuwnychodpowiednio duze lub tez przez zwiekszenie sred¬ nicy czopa korby wplynac na wielkosc jego drogi tarcia.Na rysunku przedstawiono dwa przyklady roz¬ wiazania samoryglujacych przekladni róznico¬ wych wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 i 2 przedstawiaja pierwsza z postaci wykonania w przekroju podluznym i poprzecznym; fig. 3 przedstawia pogladowo w mniejszej skali rozlo¬ zenie na czesci skladowe; fig. 4 i 5 przedsta¬ wiaja druga postac wykonania w przekroju podluznym i poprzecznym.Wedlug fig. 1 w dzielonej oprawie przekladni róznicowej a, b w obustronnych piastach ulo- zyskowane sa waly napedzane c, d ze zgrubio- nymi w postaci glowic koncami. W mimosrodo- wych gniazdach C2, d2 walów ci, di osadzone sa czopy korbowe c, f, które czworokatnymi kon¬ cami e±, f± przez t prostokatne otwory g±, hi w klinach przesuwnych g, h wchodza w prosto¬ katny otwór i% poruszaiacesto sie poprzecznie wewnetrznego jarzma i. Oba otwory prostoka¬ tne w klinach oraz otwór w jarzmie ustawione sa swymi dluzszymi osiami prostopadle wzgle¬ dem siebie. Przesuwne kliny g i h poruszane sa korbami c, e± i f, fi i przez kliny posredniczace Je, l sa ze soba wzajemnie kinematycznie zwia¬ zane.W polozeniu, przedstawionym na fig. 1 i 2 otwory prostokatne g\, h± w klinach przesuwnych g, h polozone sa poziomo, a otwór ii w wewne¬ trznym jarzmie pionowo,; .dlatego kliny przesu¬ wne g, h w przedstawionym polozeniu przy obro¬ cie korb poruszaja sie w plaszczyznie rysunku w góre i w dól w przeciwnych kierunkach dzieki przestawieniu korb o 180°, podczas gdy wewnetrzne jarzmo i przesuwa sie prostopadle do plaszczyzny rysunku. Uklad klinów przesuw¬ nych g3 h, k, l przenosi wiec skladowe pionowe ruchu korb z jednego na drugi wal napedzany, a wewnetrzne jarzmo i skladowe poziome tak, ze lacznie uzyskuje sie równomierne wyrówrif- nie i nie ma martwego polozenia.Zamiast przekladni korbowych moga byc uzyte takze przekladnie mimosrodowe, przy czym od¬ powiednio do krzyzujacych sie okienek przekla¬ dni korbowej mimosrody, wspólpracujace z we¬ wnetrznym jarzmem i, powinny byc przestawione o 90° wzgledem mimosrodów na koncach walów Ci, di.Samoryglowanie przekladni mozna osiagnac: a) przez maly promien mimosrodu, b) przez male ramie korby, c) przez duza srednice czopa korbowego e i / w celu uzyskania duzego kola tarcia, d) przez duzy kat boków klinów, ukladu klinów g3 h, k, l bliski katowi tarcia, albo jak w danym przypadku, przez polaczenie wszyst¬ kich lub kilku czynników ryglujacych.Stopien ryglowania nalezy ograniczyc tak, aby mozliwe bylo wyrównywanie podczas jazdy po luku, tzn. wtedy, gdy sily dzialajace z obu stron tworza pare sil. Podczas jazdy po prostej, prze¬ kladnie róznicowe obraca sie jako calosc, bez zmian polozenia swych czesci skladowych. Pod¬ czas jazdy po luku kolo, lezace po zewnetrznej stronie luku, przyspiesza swe obroty w stosunku do obudowy przekladni, podczas gdy drugie kolo zwalnia o te sama wielkosc. Powstajaca przez to para sil pokonuje bez trudu sily tarcia w przekladni. Jezeli przyspieszony wzgledem obudowy a, b ruch korby /, fi} l powoduje prze¬ suniecie klina h np. na dól (patrz rys. 1), to opózniony ruch korby e, e± bedzie usilowal wy¬ wolac przesuniecie klina g w góre. Oba ruchy klinów przesuwnych g i h sa sprzezone przez kliny posredniczace k, l. Dzieki wycieciom flfi, hi kliny przesuwne g, h przemieszczaja sie tylko w kierunku pionowym, tak, ze w przedstawio¬ nym martwym' polozeniu dzialaja na nie nie¬ wielkie sily. Do pokonania martwego polozenia sluzy uklad wewnetrznego jarzma. Dzieki prze¬ ciwnemu kierunkowi obrotów i przestawieniu obu korb et f o 180° wzgledem siebie jarzmo we¬ wnetrzne w tym polozeniu ma najwieksza szyb¬ kosc i przenosi najwieksze skladowe sil, które potem zmniejszaja sie w miare wzrastania sil skladowych, dzialajacych na kliny przesuwne gt h. Uzyskuje sie przez to równomierny rozklad sil. Niemozliwy jest poslizg jednego kola wsku¬ tek zmniejszonej przyczepnosci lub jego rozbie¬ ganie sie w razie utraty styku z Jezdnia, dzieki bowiem ukladowi klinów przesuwnych g, h, k, l i jarzma i oraz powstajacego w tym ukladzie tarcia zróznicowanie obrotów obu napedzanych walów mozliwe jest tylko wtedy, gdy dzialaja czynniki zewnetrzne, powodujace przeciwne obroty tych walów wzgledem obudowy mecha¬ nizmu.Przyklad wykonania, przedstawiony na fig. 4 i 5, posiada koncówki c-1, d-1, wspólpracujace z póloskami, umieszczone w nich na stale cylin¬ dryczne czopy e-2, f-2, na których osadzone sa czworokatne kamienie e-3, f~3, wspólpracujace powierzchniowo z klinami przesuwnymi g9 h oraz z jarzmem i. Sposób dzialania mechanizmu jest taki sam, jak rozwiazania poprzedniego. PL