Druty z tak taidnotopliwych metali, jak wolfram, wyrabia sie dotad w ten sposób, ze pret z prasowanego proszku wolframo¬ wego ogrzewa sie do wysokiej temperatury, aby sie sipiekl w jedna calosc o strukturze z mniej lufo wiecej gesto zbitych kryszta¬ lów. Pret taki kuje sie lufo wyciaga zna¬ nym sposobem przy wysokiej temperatu¬ rze, przyczem materjal kruchy, o i&trukturze preta drofonokrystailfcznej, zmieniaj sie stop- nffowo na materjal ciagliwy o strukturze wlóknistej, dajacy sie giac i wciagac na zimno.Wielkosc ziarn drofonofcrystalicznego preta nie zawlsize da sie przytem dokladnie zachowac, tiak ze wi praktyce prety róznych serji maja czesto ziarna rozmaitej wielko¬ sci, co ma znowu wplyw na obrabialnosc i jezeli nawet pózniejsza obróbka mecha¬ niczna jest zupelnie jednostajna druty wy¬ robione z takich pretów nie sa zupelnie jednakowe.W mysl wynalajzku poczatkowo wyra¬ bia sie prety skladajace sie z jednego tyl¬ ko lub kilku krysiztalow wolframu, przy- czetm prety te obraihtai sie tnechainicznie tak dlugo, az zmienia one siwój stan kruchosci ii stana sie oiajgliwe oraz gietkie na zimno.Koncowym produktem jest równiez drut o strukturze wlóknistej, lecz druty wyrabiane w ten sposób sa izuipelnie jedno¬ lite, gdyz makrokryisztaly z których sklada sie materjal preta, maja stale te isame wla¬ snosci i we podlegaja przypadkowym zmianom.Do wyrobu pretów z jednego lufo kilku wielkich krysztalów wolframu mozna 4izyc pretów /prasowanych z proszku woltratmo- wego, majacych srednice 2 mm ldb wie¬ cej, najlepiej jednak 7—10m Prety pod-daje siei jak zwykle opiekaniu, naprzód h^tgppemu —iazotem ostatecznemu, po- • czetn wyzarza sdfe j^ w temperaturze- bli¬ skiej do punktu topliwosci | w atmosferze obojetnej lub redukcyjnej dotad, dopóki prasowany pret uzyska strukture o zawar¬ tosci makrokrysztalów. Czas trwania! za¬ rzenia, pó okresie spiekania, dobiera sie i kontroluje, az do czasu zatrikania granic mikroskopijnych krysztalów, Wskutek ich przemiany na iiiatooikiiysztaily- Makro- krysztaly poiznaje sie po tern, ze po slabem wytrawieniu wykazuja orne duze powierzch¬ nie odbijajace swiatlo, zamiast wielu ma¬ lych powierzchni odbijajacych swiatlo" roz¬ maicie, prócz; teg|o makrokrysztaly lupia sie w naturalnych plaszczyznach lupliwo- sci, a po silnem wytrawieniu staja sie kan¬ ciaste, nawet jesli przedtem byly okragle.Przemiana krysztalów wskutek dosta¬ tecznie dlugiego i wysokiego ogrzania!, od¬ bywa sie najczesciej w ten sposób, ze mi¬ kroskopijne krysztalki prasowanego ciala wzrastaja nalprzód stopniowo i prawie jed¬ nostajnie, aiz po pewnym czasie, oo moze trwac wiele gadzin, powstaje w jednem miejscu makrokrysztal, znacznie wiekszy od wszystkich innych. Krysztal ten w stosun¬ kowo krótkim czalsie, nip. w przeciagu kilku minut, pochlania sasiadujace z nim kryszta¬ ly i moze przytem wzrastac tak szybko, ze cale cialo sklada sie wkoncu z tego jeidbego krysztato. Moze sie takze zdarzyc, ze z&malm krysztal rozprzeistrzeni sie na, ca¬ le ciailo, w kilku innych miejscach powsta¬ na równiez takie iziarodki krysztalów, któ¬ re potem równoczesnie wzrastaja, aiz sie zetkna ze swoimi równorzednemi sasiada¬ mi, z któremi jednak nie zlewaja sie. Cale cilallo 'sklladfa sie wtedy z tylu krysztalów ile ich zarodków powstafo w czasie obrób¬ ki i potem, np. przez przecinanie, mozna o- tirzymac kilka czesci, z których kazda za- wiietrai tylko jetdbti makrokrysztal. Okres pteec! roiz^pioiczeodh sie krystiaillzacji jest tetii kltótiszf, iati wyzsza obierze sie tem¬ perature. Ilosc krysztalów powstajacych w przedmiotach wyrobionych z tej samej se- rji surowego metalu jest prawie taka sama, o ile warunki obróbki sa takie same.Stwierdzono, ze proces ten najlepiej prizeprowadlzac w redukujacej atmosferze i, ze wtedy mozna wplywac na ilosc powsta¬ jacych krysiztajlów zaponucca pewnej, nie¬ wielkiej zawartosci wilgoci w gazie. W tym celu najlepiej jest przeprowadzac wodór pirziezi kwas siarkowy o okreslcmem steze¬ niu. Jezeli np. bloki pierwszej serji wol¬ framu wykaza, przy uzyciu najdokladniej osuszonego Wodoru, 8—10 krysiztajlów, to przeprowadzanie wodoru przez 50%-wy kwas siarkowy zmniejsza ilosc krysztalów do 3—5, a jezeli wilgotnosc wodoru wzro¬ snie jeszcze bardziej — powstanie jeden tylko krysztal. Zbyt wielka wilgotnosc ha¬ muje zjawisko calkowicie.Zamiast nasycania wodoru wilgocia, moznie tez zastosowac okreslony dodatek tlenu lub innego gazu wydzielajacego tlen.Wyrób pojedynczych makrokryszta- lów wolframu jest nastepujacy. Krysta¬ liczny para-wolframian amonowy prze¬ chodzi, przy ogrzewaniu do czerwo¬ nego zaru, na kwas wolframowy, który w porcelamowo rurkowym piecu redukuje sie wodorem przy 1000°C ma proszek wol¬ framowy i z tego proszku wytlacza sie w ksztalcie bloczków. Bloczki te wyzarza sie przez pól gadziny puzy temperaturze 1300°, alby im nialdac wieksza spoistosc, potrzeb¬ na dlal dalszej przeróbki. Tak spieczony Wstepnie bloczek ogrzewa sie w pradzie zupelnie osusizonego wiodoru do tempera¬ tury blitekieij punktu topliwosci, zapomoca pradu zmiennego o malem napieciu, a wiel- kiem natezeniu. Temperature te podtrzy¬ muje sie okolo pól godziny, aby spiekanie sile czastek bylo dostosowane. Po ostygnie¬ ciu stwierdiza sie prziez wytrawienie, czy nastapila pozadana krystalizacja. To wy¬ zarzanie i próbne wytrawianie powtairza sie tiafc dlugo, dopóki nie nialstapi calkowite - 2 —uksztaltowanie sie jednego lub kilku ma- krdkrysiztallów. Jezelaj bloczek zawiera tyl¬ ko jeden krysztal, to inne bloczki z tej sa¬ mej serji wyzarza sie tak isamo dlugo i w Wodorze o tej samej 'zawartosci wilgoci.Jezeli natomiast bloczek sklada sie np. z 10 om maikroikrys&tailów, to nastepny blo¬ czek ogrzewa sie tak samo, lecz wodór przeprowadza sie przez plóczke z 50%-ym kwasem siarkowym. Jezeli wtedy uzyska sile bloczek jednokrysiztalowy praca wtedy odbywa sie dalej w ten sam sposób, w prze¬ ciwnym wypadku, zmienia sie koncentracje kwiasiu siarkowego tiak dlugo, az sie ten cel o&iagpje.% Mecliajniczna obróbka, lAczAca sie z wy¬ twarzaniem makrokrystalicznej struktury, moze byc zaisitosowana do bloczków jedno- krysztalowych i do bloczków, skladajacych sie z niewielu wielkich krysztalów. Pret wolframowy okladajacy sie z jednego lub kilku maferokrysizitailów mozna tez wytwo¬ rzyc w danym razie nip. przez narastanie podczas zarzenia w sferze gazu.Obróbke mechaniczna preta wolframo¬ wego, skladajacego sie z jednego lub kilku maJkrokrysiztalów ii nie bedacego tak kru¬ chym jiak wolfram krystaliczny, lecz da¬ jacego sie w pewnym stopniu odksztal¬ cac, wykonywa sie przy ogrzaniu, przy- czem preit taki traici swa plastycznosc, gdy zminiejsizenie srednicy wynosi 10—20%.Mozna to rozpoznac np. w tein sposób, ze równiole^lo-bocKny kawalek nie daje sie tak jak przedtem zgniesc powolnym naciskiem, lecz rozpryskuje sie. Bloczek, wzgl. pret, jest zatem stwardnialy i kruchy. Metailo^ gjrajfiezme biadanie wykazuje, ze krysztal, wizgi, majkrokryszitaily, doznialy pewnych przesuniec, bo pewne czesci' krysztalów przesunely sie wzgledem siebie. W dalszym ciagu mechanicznej obróbki (kuicie, praso¬ wanie, walcowanie, wtyciaganie i t. p.) wy¬ twarza sie stopniowo sitruktura wlóknista, o ile obróbke te dopnowadza sie dosc da¬ leko, co jest przyczyna rozciaglalnjosci ma- terjalu tak samo jak w drutach, które wy¬ rabia sie znanym sposobem z drobnokry- stalicznych pretów. Od mechaniczinej ob¬ róbki, nip. od wielkosci stopnia obróbki, tenuperatury, a przedewsizystkiem od ,po- czaftfcowego przekroju, zalezy jak szybko makrokryisiztaly, wskutek doznanych prze¬ suniec wewnetrznych, tuzyskaja sitirtiktiure Wlóknista i czy przejsciowy okres krucho¬ sci zaznaczy sie mniej lub Wiecej wyraznie.Druty wykazujace przemiane makro- krysiztalów na strukture wlóknista odzna¬ czaja sie dobra i równiomiernia ciagMwo- scia, przez co nadalja sie szczególnie do wy¬ robu drucików zarzapych w elektrycznych zarówkach. PL