Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do zapobiezenia wybuchom w komorze edektrofil- tirów, znajdujacych sie na samochodach o na¬ pedzie gazogeneratorowym.Przy zastosowaniu takich filtrów istnieje nie¬ bezpieczenstwo, ze przy wlaczeniu pradu elek¬ trycznego moze nastapic wybuch, jezeli po unie¬ ruchomieniu silnika nie byly one przewietrzone.Zadaniem wynalazku jest uniemozliwienie wlaczenia pradu do elektrofiltrów gdy silnik nie pracuje. W tym celu urzadzenie wedlug wynalazku jest regulowane sila wytwarzana w czasie pracy silnika, wobec czego gdy silnik nie pracuje, wlaczenie elektrofiltrów jest nie¬ mozliwe, przy czyim sa przewidziane specjalne urzadzenia sygnalowe ostrzegawcze. Jako zró¬ dlo sily zaleznej od pracy silnika pojazdu wcho¬ dzi w rachube prad elektryczny wytworzony przez napedzana silnikiem pradnice, albo cis¬ nienie wytworzone przez pompe olejowa silnika lub jedno i drugie razem. Do zacisków pradnicy moze byc przy tym przylaczony przekaznik na¬ pieciowy, który tylko wtedy zamyka glówny obwód pradu przetwornicy, wytwarzajacej wy¬ sokie napiecie dla urzadzenia filtru elektrycz¬ nego, gdy silnik jest w ruchu a pradnica wy¬ twarza prad elektryczny.Ponadto w pierwotny obwód pradu prze¬ twornicy moze zostac równiez wlaczony przekaz¬ nik cisnienia oliwy, polaczony z odpowiednim przewodem silnika, w którym to przewodzie przy uruchomionym silniku panuje cisnienie okolo dwu atmosfer. Równiez w tym przy¬ padku osiaga sie wylaczenie przetwornicy przy unieruchomieniu silnika, a wlaczenie filtru elektrycznego pod wysokie napiecie jest mozli¬ we tylko przy silniku bedacym w ruchu. Ko¬ rzystnie pracuja te przekazniki napiecia lub cisnienia z opóznieniem, w ten sposób, ze silnik musi przez krótki czas pracowac na gazie, za¬ nim filtr elektryczny moze zostac wlaczony pod napiecie.Zamiast tego rodzaju przekazników albo w polaczeniu z nimi moga byc przewidziane sygnaly optyczne, jak lampy itp., które zwra¬ caja uwage na niebezpieczenstwo wybuchu.Na rysunku lig., 1 pokazuje normalne pola¬ czenie elektrofiltrów bez urzadzen zabezpiecza¬ jacych, przy czyni cyfra 1 oznacza pradnice, 2 — akumulator, 3 — jednotwornikowa prze¬ twornice, 4 — transformator wysokiego napiecia, 5 — mechanicznie napedzany przetwornica pro¬ stownik, 6 — przewód wysokiego napiecia pradu stalego prowadzacy do elektrofiltru. Na przewo¬ dzie 7 znajduje sie opór rozrusznika 8. Pradni¬ ca 1 posiada zaciski 9, 10. Zacisk 10 laczy sie z akumulatorem 2 za posrednictwem odgalezie¬ nia 7, podczas gdy zacisk 9 nie posiada polacze¬ nia z akumulatorem 2. Fig. 2 — 7 pokazuja rózne rodzaje polaczen urzadzen zabezpieczajacych urzadzenie wedlug fig. 1.Przy urzadzeniu, jak pokazano na fig. 2, przy¬ laczono do zacisku 9 pradnicy 1 przewód 11, który polaczony jest z przewodem 7, prowadza¬ cym do przetwornicy i który posiada lampe sygnalowa 12., Gdy silnik jest w ruchu, obraca sie twormik pradnicy, lampa 12 zapala sie.W przypadku wlaczenia oporu rozruchowego 8 przetwornicy 3 lampa 12 zgasnie, a zapali sie ona znowu, o ile przy zatrzymanym silniku przetwornica dalej pracuje i gasnie przy polo¬ zeniu dzwigni rozrusznika 8 wskazujacym stan wylaczony.W urzadzeniu wedlug fig. 3 znajduje sie w przewodzie 11 wylacznik napiecia 13 z kon¬ taktem 14. W tym przypadku najpierw otrzy¬ muje prad przewód 7 do rozrusznika 8, ponie¬ waz w czasie pracy silnika pradnica 1 wytwarza prad i przez to powoduje zamkniecie kontaktu 14. Po unieruchomieniu silnika i pradnicy kon¬ takt 14 znowu otwiera sie i doplyw pradu do przetwornicy 3 zostaje wstrzymany.W rozwiazaniu wynalazku, przedstawionym na fig. 4, kontakt 14 na przewodzie 7 jest urucho¬ miany za posrednictwem wylacznika olejowego 15. Jest on zalezny od cisnienia wytworzonego przez pompe olejowa silndka. Kontakt wlacza cle wtedy, gdy cisnienie przekroczy 1 — 2 atmo¬ sfery; wtedy przetwornica zaczyna otrzymywac prad. Gdy silnik przestanie pracowac, prze¬ wód 7 przerywa sie wiskuitek otworzenia kontak¬ tu 14.W urzadzeniu, przedstawionym na fig. 5, znaj¬ duja sie dwie lampy 16 i 17, które zapalaja sie-, gdy po uruchomieniu silndka a tym samym i pradnicy przewód 7, prowadzacy do rozrusz¬ nika 8 przelwornicy 3, zostanie zamkniety za posrednictwem wylaczników 13 i 14 albo wy¬ lacznika olejowego jak na fig. 4.Zarówka U zapala sie po zatrzymaniu silnika i pradnicy, przy czym przekaznik napiecia prze¬ rywa prad na przewodzie 7, a zarówka gasnie przy wylaczonym rozruszniku.W urzadzeniu wedlug fig. 6 opór rozrusznika posiada przekaznik napiecia 18. Obrotowe ramie 19 rozrusznika 8 znajdujace sie pod dzialaniem sprezyny 20, zostaje — gdy przekaznik 8 znaj¬ duje sie pod napieciem — utrzymane w polo¬ zeniu przedstawionym na fig. 6 za pomoca za¬ padki 21.Przy unieruchomionym silniku przekaznik 18 jest bez napiecia, zapadka 21 jest podniesiona i kontakt jest wylaczony przez sprezyne 20.Zarówka 12 na przewodzie 11 zapala sie przy ruchu silnika a gasnie po wlaczeniu przetwor¬ nicy.W urzadzeniu, przedstawionym na fig. 7 znaj¬ duje sie wylacznik automatyczny. Przetwor¬ nica jednotwornikowa zostaje wlaczona przez przekaznik napiecia 22 z opóznieniem lub wy¬ lacznik olejowy, posiadajace kontakty laczace je z rozrusznikiem.Przetwornica zostaje odlaczona, gdy silnik przestaje pracowac, napiecie pradu i cisnienie oleju spadaja. Istnieje moznosc kontroli za po¬ srednictwem lampy 12, zapalajacej sie przy wlaczonym elektrofiltrze.We wszystkich przypadkach mozna na prze¬ wodzie 7 do przetwornicy umiescic przyrzady pomiarowe i sygnalizacyjne. PL