Wynalazek dotyczy rozmaitych ulep¬ szen przy fonografach, telefonografach, a- paratach do dyktowania i podobnych apa¬ ratach, które sluza do tego, azeby czynno¬ sci przy wymianie walców byly mozliwie ulatwione, W celu przedstawienia nowego urzadzenia wzieto, jako przyklad, telefo- nograf.Fig. 1 zalaczonego rysunku przedsta¬ wia widok zgóry przy zdjetej górnej cze¬ sci futeralu; fig. 2 — widok zprzodu z opuszczona czescia futeralu; fig. 3 — widok zprzodu aparatu; fig. 4 — odpowiedni przekrój; fig. 5 — uwidacznia sposób zaryglowa¬ nia drzwi, a fig. 6 — ulozenie bebna walcowego w przekroju.Aparat miesci sie w futerale U W dol¬ nej czesci futeralu 1 umieszczony jest me¬ chanizm napedny 2, elektromotor lub me¬ chanizm zegarowy. Na górnej plycie 3 u- lozony jest pomiedzy obydwoma lozyska¬ mi 6, 7 beben walcowy 4, na który nasuwa sie walec 5 przyjmujacy rozmowy. Jedno lozysko 7 umieszczone jest na kablaku 8, asajdizomym obrotowo w 9, ze mozna go o- puscic wdól, azeby umozliwic z tej stro¬ ny dostep do osi 10 bebna w celu nasuwa¬ nia lub zdejmowania walca 5 z bebna 4.Azeby w czasie tej czynnosci beben nie mógl wypasc z lozyska, przewidziano je¬ szcze dla osi 10 lozysko srodkowe !!przyczem wykonano to w ten sposób, ze os 10 posiajdai wlpoblizu nieruchoniegio lo¬ zyska 6 zgrubienie 12, które otoczone jest pochwa lozyska srodkowego 11. W czolo¬ wym koncu tej pochwy jest umieszczona talreza 13, przez która przechodzi tnzow o- si 10. W celu unikniecia napiec opisane lo¬ zysko srodkowe nie jest rzeczywistem lo¬ zyskiem bebna x, lecz sluzy tylko jako podparcie osi 10, wtedy, gdy lozysko 7 jest odchylone w celu umozliwienia wymiany walca 5. W tym celu os 10 przechodzi przez lozysko lf zupelnie swobodnie, a trzon óisl spoczywa w otworze tarczy 13 dostateczidfe hizno. Jezeli wiep lozysko 7 jest odchylone, to os 10 z bebnem nieco o- pada (fig. 6), lecz zupelnemu jej wypadnie¬ ciu zapobiega lozysko srodkowe, to zgru¬ bienie 12 opiera sie na tarczy 13. Lozyska boczne 6 i 7 sa wykonane, jako lozyska kolcowe, tak, ze gdy lozysko 7r ustawi sie znowu w pierwotlruem pioltozeniu, to doklad¬ ne polozenie osi 10 jest ziapewniicne. Lo¬ zysko* srodkowe 11 jest ustawione za po¬ srednictwem stojaka 14 na plycie podsta¬ wowej 3. Zewnatrz stojaka 14 znajduje sie kolo napedne 15 bebna walcowego, na które przenosi sie ruch obrotowy pedni 2 zapomoca pasa lub liny 16. Pomiedzy ko¬ lem napednem 15 i lozyskiem srodfeowem 11 znajduje sie przekladnia z kól zebatych 17, które przenosza ruch obrotowy na me¬ chanizm ruchu sanek, bedacych podstawa glosnika.Przyrzad piszacy 18 sluzy do wypisy¬ wania roizimiowy na walcu 5. Liczba 19 o- znacziono sluchawke. Konstrukcja obydwu glosników jest znana:, bo jest taka sama, jak u fonografów, wzglednie telefonogra- fów i aparatów do dyktowania. Nalezy tylko nadmienic, ze glosnik 18 posiada ry¬ lec 20, który pod dzialaniem drgan plytki glosowej i glosnika 18, spowodowanych falami glóscwemi, moze ryc znaki na wal¬ cu 5 podczas gdy rylec 21 glosnika 19 jest tak wykonany, ze posuwajac sie w bró- zdach, wyrytych na wailcu 5, wprawia w drgania Mone gtoisnika 19, który oddajje zpo- wrotemi dzwieki.Obydwa gtbpniki 18 i 19 sa przesta¬ wione wzgledem^sidbie o 90°, a walec 5 lezy w polu kola zafwlarteg^ mii^dzy niemi.Praktycznie jest umiescic sluchawke 19 powyzej, a glosnik 18 zboku walca 5. Glo¬ snik i sluohawkal 18 i 19 umieszczone sa na wspólnych sankach, które sluza, jalc wiadomo, dostosowanego odpowiednio do ruchu ob¬ rotowego walca.Przesuw sanek odbywa sie w sposób nastepujacy: Równolegle do walca 5 ulozona jest irurai 22, w której umieszczone jest wrzecio¬ no 23, drobno srubowo uzwojone. Wrze¬ ciono to wprawia w ruch kola zebate 17.Sianki skladaja sie z dwóch bocznych cze¬ sci 25, który laczy ze soba pochwa 24. Po- miedlzy temi czesciami 25 jest osadzony kaiblak 26, na którym znajduje sie nasru¬ bek 28, sprzegajacy sanki z wrzecionem sruibowem 23. Azeby nasrubek 28 mógl chwycic wrzeciono 23, zaopatrzono rure 22 w podluzny wykrój 29, w który nasru¬ bek wchodzi od dolu w kazdym polozeniu sanek. Sprzezenie sanek z wrzecionem 23 nastepuje wskutek nacisniecia kalblajka 26 wgóre, tak, ze nasrubek 28 chwyta wrze¬ ciono 23. Sanki posiadaja oprócz rury 22 jeszcze druga prowadnice, mianowicie dra¬ zek 30.Przestawienie glosników, stosownie do tego, czy w danej chwili dzwieki moga byc odbierane czy oddawane, odbywa sie w nastepujacy sposób: Sanki sa zaJopatrzone w prowadnice 31, w której szyna 32 moze sie przesuwac do góry i naidól. Do tej szyny 32 jest przy¬ mocowany trzymak 33 glosnika., który po¬ wyzej walca 5 utrzymuje sluchawke 19, a zboku glosnik 18. Do przestawiania glo¬ sników sluzy czesc prizestajwtna 34, umie- — 2 —szczana pomiedzy; bocznymi czesciami 25 i naistaiwma na drazku 30. Na czesci] 34 jest osadzony sworzen 35, który przecho¬ dzi przez otwór w Szynie 32. Obracajac czesc 34, mozna wiec szyne 32 wraz z glo¬ snikami podinosic lub opuszczac. W polo¬ zeniu srodkowem zaden z rylców 20 lub 21 nie styka sie z walcem 5, Jezeli szyne 32 sie podniesie* to rylec 20 glosnika 18 dotyka walca1 zboku. Jesli natomiast szy¬ ne 32 si4 opusci, to rylec 21 sluchawki do¬ tyka walca 5, zas rylec 20 odsuwa sie od niego. Przestawianie czesci 34 ulatwia po- laczona! z nia dzwignia 35. Urzadzenie to moze byc tak wykonane, ze czesc 34 jest polaczona z zaznaczona w miejscu 36 pry¬ zmatyczna prowadnica, a dzwignia 35 jest osadzona na przedluzeniu drazka 30, ozna- czónem liczba 51. Jezeli wiec obróci sie drazek 30, to czesc 34 takze sie obróci i podniesie lub opusci glosniki. W ten spo¬ sób przestawienie glosników jest mozliwe od strony konca drazka 30.Czesc przestawna 34 sluzy równocze¬ snie do przestawiania! kaiblaika 26, który sluzy do sprzegania: nasruibka 28 z wrze¬ cionem 23. Na kablak 26 dziala trzpien 37, znajdujacy sie pomiedzy obu czescia¬ mi 25 sanek. Nai górny kotoiec tego trzpie¬ nia dziala ekscentrycznie nieokragla po¬ wierzchnia czysci 34 tak uksztaltowana, ze gdy czesc 34 przystawia jeden z glosni¬ ków 18 lub 19 do walca 5, to trzpien 37 moze sie prziejsuwac wlgóre, tak, ze na- srubek 28 sprzega sanki z wrzecionem 23* Ten ruch trzpienia 37 z kablakiem 8 po¬ woduje sprezyna 38, W polozeniu srod¬ kowem czesci 34 wystep 39 naciska trzpien 37 z kablakiem 26 wdól, co ma ten sku¬ tek, ze nasrubek 28 odsuwa sie od wrze- ckma 23. Wiec jezeli zaden z rylców nie styka sie z walcem, to sanki z glosnikami mozna przesuwac swobodnie po ich pro¬ wadnicy i ustawiac glosniki w dowolnem miejscu.W celu uniemozliwienia zdjecia walca 5, gdy który z rylców jest przystawiony, bp to byloby powodem uszkodzenia wal¬ ca lub rylca, zastosowano zamkniecie w postaci zapadki 41 Wskakujacej w zlobek 40 wallca 5, przycizem urzadzenie zastaw¬ nicze do glosników jest w ten sposób z ta zapadka sprzezone, ze ta ostatnia uwal¬ nia walec, gdy glosniki sa podniesione. Za¬ padka 41 jest przymocowana do dzwigni katowej 42, która w miejscu 44 ma pod¬ parcie na plycie podstawowej 3, Do wol¬ nego ratmienia dzwigni katowej 42 jest przymocowany drazek nastawniczy 43, lezacy równolegle do prow!a|dinicy siafnjek z glosnikami Drugi koniec drazka 43 mo¬ ze byc podparty tak samo, jak w 44 za po¬ srednictwem odpowiednio uksztaltowane¬ go ramienia 42. Na drazek 43 dziala suwak 45, który jest umieszczony na szynie 32, sluzacej do przestawiania glosników. Su¬ wak 45 posiada zagiecie, w które drazek nastawniczy 43 wchodzi wtedy, gdy szy¬ na! 32 jest tak nastawiona, ze obydwa glo¬ sniki sa odstawione. Wskutek tegp za¬ padka 41 jest wysunieta z rowka 40 i wa¬ lec 5 jest wolny, tak, ze mozna go zdjac.Jesli natomiast szyne 32 tak sie przesta^ wi, ze jeden1 z glosników jest przystawio¬ ny do walca, to drazek 43 odsuwa sie od suwaka 45 w kierunku strzalki, a zaipad- ka 41 zaskakuje w rowek 40, co uniemoz¬ liwila zdjecie walca.Drugie zamkniecie polega na tern, ze na koncu obrotowego drazka prowadnico- wego 30 jest osadzony wycinek 46, który w chwilach przystawienia glosników chwyta wystep 47 kaiblaka 8, wskutek czego odchyleinie kablaka |}est niemozli¬ we. Wycinek 46 posiada wykrój 48, który zwalnia wystep 47, gdy glosniki sa odsta^ wione. Zamkniecie w opisanem wykona¬ niu dziala w dwu kierunkach, t. j., jezeli kaiblak 8 jest odchylony, to nie mozna go przestawic w polozenie pierwotne, gdy w — 3 —miedzyczasie przestawiono glosniki, bo wtedy jedna z krawedzi wycinka 46 unie¬ ruchomia wystep 47, W pewnych wypad¬ kach mozna) to zamkniecie wykonac bez zapadki 41 i rowka 40 w walcu 5, Azeby cale urzadzenie uchronic przed uszkodzeniem, mozna zamknac walec wraz z glosnikami i z prowadzeniem san- kowem w futerale 49, który od! przodu, t. j. tam, gdzie sie znajduje kablak lozysko¬ wy 8, posiada drzwi 50, Drzwi te moga byc przymocowane celowo db kablaka 8 tak, zeby sie otwieraly, gdy kablak 8 jest zwloniiony. Dzwignia 35 do obsluga apara¬ tu wystaje z futeralu 49, który jest zaopa¬ trzony w stosowna szczeline 57, Umozli¬ wiajaca bezposrednio polaczenie tej dzwigni z czesbi^ 34. Jezeli natomiast dzwignia 35 jest osadzona na obrotowym drazku 30, to wystarczy przedluzyc ten ostatni 51 poza futeral, tak, jak zazna¬ czono linja kreskowana (fig. 1).Przednia scianka futeralu 1 ma ksztalt pochylego pulpitu 52, który rozposciera sie przez cala dlugosc walca. Na tym pulpicie umieszczony jest bloczek do no¬ towania, którego poszczególnie kartki mozna w zwykly sposób odrywac. Ponad górna krawedzia bloczka 53 znajduje sie wiska'zówika 54, którai jest przymocowana do sanek z glosnikami i wystaje przez szpare 55 w scianie futeralu 49. Urzadze¬ nie to umoizliwia motowainie rozmów, utrwalanych naJ walcu tak, ze w celu powtórzenia potem zadanej rozmowy wa¬ lec mozna odrazu odpowiednio zalozyc.W tym celu na kartce bloczka 53 robi sie kreske w tern miejscu, w którem po ukonczeniu rozumowy zatrzymata sile wskazówka 54 i do tej kreski mozna na kartce zapisywac uwagi o tresci rozmo¬ wy. Przy odbieraniu nastepnej rozmowy wskazówka przesuwa sie dalej i na cze¬ sci kartki bloczka, ograniczonej nastepna kreska, mozna notowac uwagi o te} no¬ wej rozmowie.Gdy wiallec jeis* zuipelniie zaip&any i sto¬ sowna kartka bloczka zaopatrzona w od^ powiednie uwagi, wtedy odrywa sie ja od bloczka i wsuwa w wydrazenie zdje¬ tego walca. Chcac znalezc odJpowiiedniia rozmowe na któryms z przechowanycK walców, trzeba tylko wyciagnac odpo¬ wiednia karte z uwagami.Po zalozeniu walca uklada sie jedno¬ czesnie kartke z notatkami w pierwot- nem polozeniu i nastawia sie sanki odra¬ zu n& poczatek okreslonej iiozimiowy, zia- znJaczonej na kartce notatnika, przyczem wskazówka 54 ulatwia odipowiednie na¬ stawienie sanek. Bloczek 53 posiada na swoich koncach otwory, którem! niakllaidia go sie nia kolce 56 pulpitu 52. Te kolce ulatwiaja równoczesnie ulozenie kartki w jej pierwotnem polozeniu, bo otworki jej musza znowu wejsc nal kolce 56. PL