Wynalazek niniejszy dotyczy urzadzenia do nawijania nici w postaci kopki w zastosowaniu do maszyn wlókienniczych, w którym nici sa nawijane na szpulki, U$lki itd., osadzone na pio¬ nowych wrzecionach, a samo nawijanie odby¬ wa sie przez poruszanie sie do góry i na dól, albo w kierunku poprzecznym odpowiedniego narzadu, np. okraglego preta. Ogólna konstruk¬ cja takich urzadzen jest znana w przemysle wlókienniczym, choc róznia sie one w szczegó¬ lach i sa znane pod wieloma nazwami.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do rozrzadzania ruchu preta pierscieniowego, na którym osadzona jest belka z pierscieniami sa- moprzasnicy albo preta wrzecionowego. Urza¬ dzenie wedlug wynalazku jest bardziej wydajne niz urzadzenia dotychczas stosowane i nadaje sie zwlaszcza do uzyskania duzych zwojów jed¬ wabiu, choc nie ogranicza sie tylko do tego ce¬ lu. Zapewnia ono uzyskiwanie kopek lepszych oraz róznych odmian, typu i ksztaltu kopek, przy czym urzadzenie takie jest trwale i posia¬ da stosunkowo prosta konstrukcje.Urzadzenie wedlug wynalazku, stosowane w maszynach przedzalniczych, posiada dwa narza¬ dy zaporowe,- osadzone na czlonach o ruchu zwrotnym, uruchamianych za pomoca odpowied¬ niej czesci obrotowej maszyny przedzalniczej, przy czym przynajmniej jeden z tych narzadów zaporowych jest samoczynnie przesuwany ru¬ chem postepowym wzdluz czlonów o ruchu zwrotnym, poczawszy od zera az do punktu zwrotnego i z powrotem podczas biegu maszy¬ ny. Dzieki temu obydwa narzady zaporowe furuchomiaja ramiona urzadzenia, rozrzadzajace ruch preta pierscieniowego lub wrzecionowego w celu zmiany kierunku na z góry okreslony, zaleznie od nastawienia urzadzenia.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z przodu urzadzenia; fig. 2 — czesciowo w prze¬ kroju widok boczny w kierunku wskazanym strzalka na fig. 1; fig. 3 — widok z góry pod¬ wójnej dzwigni; fig. 4 — widok z przodu tej dzwigni; fig. 5 — widok z góry urzadzenia, a fig. 6, 7 i 8 przedstawiaja szczególy urzadzenia.Uwidocznione na rysunkach urzadzenie na¬ wijajace jest osadzone na jednym koncu maszy¬ ny przedzalniczej, której koncowa plyta 6 jest uwidoczniona w przekroju tylko na fig. 2 i 5.Dzieki osadzeniu urzadzenia na koncowej ply¬ cie maszyny, jest ono latwo dostepne przy usta¬ wianiu go w odpowiednim polozeniu roboczym.Urzadzenie posiada dwa równolegle prety, górny 7 i dolny 8, osadzone przesuwnie w dwóch wspornikach 9, 10 (fig. 1), przymocowanych do koncowej plyty 6 za pomoca nakretek i srub li.Prety 7, 8 sa osadzone przesuwnie równole¬ gle do koncowej plyty 6 i na koncach sa pola¬ czone plaskimi poprzeczkami 12, przymocowa¬ nymi srubami 13 do ich powierzchni czolowych.Dolny pret 8 posiada od dolu zebatke 14, z która zazebia sie kólko zebate 15 osadzone na krótkim wale 26. Na drugim koncu tego walu znajduje sie kolo lancuchowe 17, nape¬ dzane lancuchem 18 za posrednictwem innego kola zebatego nieuwidocznionego na rysunku, osadzonego na wale maszyny przedzalniczej, który zmieniajac okresowo kierunek swego obrotu powoduje przesuw drazków 7, 8 tam i z powrotem.' Na pretach 7, 8 osadzony jesf czlon 19 z wy¬ stajacym do góry ramieniem 20, posiadajacy miedzy pretami 7 i 8 wystep 21 z otworem do. osadzenia krótkiego walu 22. Na koncu skiero¬ wanym w strone plyty 6 wal ten posiada kolo zapadkowe 23, a na,przednim koncu tego walu znajduje sie zebate kolo zapadkowe 25, wspól¬ pracujace z.naciskana sprezyna zapadka 26. Za¬ padka ta utrzymuje kolo 25 w polozeniu nieru¬ chomym, lecz gdy kolo 23 przy natrafieniu na zapadke 45 zacznie sie obracac zapadka 26 pod¬ noszac sie przepuszcza zab za zebem kola 25, przestajac dzialac po odsunieciu sie kola 23 od zapadki 45. Na wale 22 w poblizu kola zapadko¬ wego 23 osadzona jest plyta mimosrodowa 24 z wyzlobieniem mimosrodowym 33 na powierz¬ chni plyty zwróconej do pretów 7 i 8.Wystajace do góry ramie 20, siegajace po¬ wyzej górnej krawedzi plyty mimosrodowej 24, posiada u góry dwa ramiona wychylne 27 (fig. 3 i 4) o róznej dlugosci, a ich osie symetrii polo¬ zone sa wzgledem siebie pod ostrym katem (fig. 4). Dluzsze ramie 28 zaopatrzone jest w podluzna szczeline 29, a krótsze ramie 30 posia¬ da otwór 31, w którym osadzony jest krótki sworzen, podtrzymujacy krazek 32, który moze toczyc sie w wyzlobieniu 33 plyty mimosrodo¬ wej 24, przy czym wyzlobienie 33 stanowi mi- mosród o ksztalcie serca, powodujacy ruch pro¬ stolinijny zwrotny.W szczelinie 29 ramienia 28 osadzony jest sUzgacz a na nim krazek 34, przy czym slizgacz ten jest nastawny w dowolnym polozeniu w szczelinie 29 i przytrzymywany za pomoca na¬ kretki 35.- Krazek 34 umieszczony jest w pio¬ nowej szczelinie 36, wykonanej w czlonie most¬ kowym 37. W dolnym koncu przesuwnego czlo- na mostkowego 37 umieszczony jest nastawnie narzad zaporowy 38, na przeciwko zas, lecz nie w jednej linii miesci sie podobny narzad zapo¬ rowy 39 na czlonie mostkowym 40, osadzonym przesuwnie wzdluz pretów.7, 8, jesli zajdzie ku temu potrzeba, przez zluzowanie sruby 41, któ¬ ra przyciska mostek 40 do pretów 7, 8.Na wspornikach 9, 10 i z tylu w poblizu ply¬ ty 6 znajduje sie plaski pret 42, posiadaj.acy w poblizu konców szczeliny 43, umozliwiajace nastawianie go w jedna lub druga strone i mo¬ ze byc w odpowiednim miejscu zamocowany przez przykrecenie srub 44, osadzonych w szcze¬ linach 4$. Na precie 42 jest przymocowana na¬ ciskana sprezyna zapadka 45, znajdujaca sie na przedluzeniu poziomej linii z kolem zapadko¬ wym 23. Zapadke 45 mozna nastawiac w polo¬ zeniu górnym lub dolnym za pomoca nakretki 46 osadzonej na górnym jej koncu.Obydwa nastawne narzady zaporowe 38, 39 wystaja w kierunku do dolu i znajduja sie na tym samym poziomie; nie znajduja sie one jed¬ nak naprzeciw siebie, lecz jeden obok drugiego.Kazdy z tych narzadów wlacza sie do oddziel¬ nej, nizej polozonej dZHgtfhi, gdy zapadka 45 przesuwa sie w jednyifWuerimku, lecz zostaja unieruchomione, gdy zapadka przesuwa sie w drugim kierunku.Wspomniane dzwignie nie stanowia przed¬ miotu wynalazku; sluza one jedynie do zmia¬ ny kierunku obrotu walu 16 za pomoca osobne¬ go mechanizmu. Narzad 38 przy przesuwaniu sie w jednym kierunku, przesuwa sie wzdluz dzwigni do zmiany kierunku obrotu, a narzad 39 przy przesuwaniu sie w kierunku przeciw¬ nym zazebia sie ze swa dzwignia i znów odwra¬ ca kierunek obrotu, dzieki czemu obydwa na¬ rzady zaporowe stale na przemian zmieniaja — 2 —kierunek obrotu walu 16 i na tym • polega ich dzialanie. Wskazane jest, aby wlaczone dzwi¬ gnie uruchomialy odpowiednie urzadzenie elek¬ tryczne lub podobne, w celu zapewnienia po¬ trzebnej szybkiej zmiany kierunku.Przed uruchomieniem maszyny przedzalni¬ czej, konieczne jest, aby wielkosc i ksztalt na¬ winiecia otrzymywanej kopki byly znaneawte-. dy nastawia sie -mechanizm odpowiednio do po¬ lozenia narzadu 39 ustalajacego doina czesc, a bedacy w ruchu narzad ustala jej górna czesc.Urzadzenie wedlug ^ynalazku mozna stoso¬ wac w maszynie przedzalniczej, posiadajacej badz podnoszacy sie i opadajacy pret pierscie¬ niowy o nieruchomych wrzecionach poziomych, badz to w maszynie z podnoszacymi sie i opada¬ jacymi wrzecionami przy stalym poziomie preta pierscieniowego. W opisie niniejszym przyjeto jednak, ze pret pierscieniowy podnosi sie i opa¬ da, a wrzeciona sa nieruchome. Wychodzac z te¬ go zalozenia czlon mostowy 40 i pcdtrzymywa-/ ny przez niego narzad 39 nastawia sie w celu otrzymania dolu kopki, na którym to poziomie narzad 38 odwraca kierunek obrotu walka 16 tak, iz pret pierscieniowy podnosi sie az do na¬ rzadu 38, wlacza sie do jej dzwigni i ponownie odwraca kierunek obrotu.Przy wykonywaniu kopki o plaskim spodzie, odwrócenie kierunku obrotu u dolu bedzie sie odbywalo zawsze na tym samym poziomie tak, iz narzad 39 mozna nastawic i unieruchomic W polozeniu dolnym. Górna czesc kopki bedzie jednak stale podnosic sie na wrzecionie, dopóki nie zostanie osiagniete najwyzsze polozenie kop¬ ki, wskutek tego drugi narzad 38 musi byc ru¬ chomy tak, aby dokonywal zmiany kierunku obrotu na róznych poziomach wytwarzanej """ kopki.Pozadane róznice poziomu, na których naste¬ puje zmiana kierunku obrotu dokonywana przez narzad 38, uzyskuje sie przez zluzowanie nakret¬ ki 35, przytrzymujacej krazek 34 w jego nasta¬ wionym polozeniu w szczelinie 29 dlugiego ra¬ mienia 28 zlozonej dzwigni 27. Umozliwia to przesuwanie sie czlona mostkowego 37 na ru¬ chomych pretach 7, 8 do pozadanego polozenia za pomoca krazka 34, który wtedy moze przesu¬ wac sie do góry i na dól w szczelinie 29, a takze W szczelinie pionowej 36 czlona mostkowego 37.Po nastawieniu polozenia czlona mostkowego 37 zamocowuje sie nakretke 35 w celu ustalenia polozenia slizgacza i krazka w szczelinie 29 i w szczelinie 36, aby krazek 34 mógl sie przesuwac do góry i na dól.Polozenie zapadki sprezynowej 45 jest na¬ stawne na nieruchomym precie 42. Zapadka ta, znajdujaca sie na jednej linii z kolem zapadko¬ wym 23, unieruchomia go; gdy przesuwa sie ca¬ le urzadzenie z pretami 7, 8 w jednym kierun¬ ku, nastepuje obrócenie kola 23 o pewien kat dokola walu 22.W powrotnym ruchu urzadzenia zapadka 45 nie_ dziala, lecz przesuwa sie ponad zebami kola 23. W tym samym czasie, jak zapadka 45 obra¬ ca kolo 23, druga zapadka 26 przytrzymuje osa¬ dzone na stale na drugim koncu walu 22 kolo zapadkowe 25 i posuw kola 23 jest wstrzymany do nowego dzialania na to kolo zapadki 45. Za¬ znacza sie„ ze przesuwajac sprezynowa zapadke 45 w kierunku kola zapadkowego 25 lub od nie¬ go odsuwajac ja w kierunku odwrotnym, moz¬ na w pewnych granicach zmieniac liczbe zebów kola zapadkowego, do których zapadka ma sie wlaczac, a przez to zmieniac kat obrotu walu 22 i osadzonych na nim czlonów.. Zgodnie z fig. 1 i 5 podczas dzialania maszy¬ ny przedzalniczej prety 7, 8 oraz osadzone na niej inne czesci urzadzenia znajduja sie w ru¬ chu; po przesunieciu tych pretów w koncowe ich polozenie zaczyna dzialac jeden z narzadów 38 lub 39; wówczas kierunek walu 16 i kola 17 zostaje odwrócony, a prety 7, 8 przesuwaja sie np. na prawo; zapadka sprezynowa 45 zazebia sie z kolem zapadkowym 23, które obraca sie o jeden lub kilka zebów, powodujac obrót o ty¬ lez stopni osadzonej na wale 22 plyty mimosro*- dowej 24. W wyzlobieniu mimosrodowym ply¬ ty przesuwa sie krazek 32 krótkiego ramienia 30 zlozonych wychylnych ramion 27, i powoduje przesuniecie sie dlugiego ramienia 28, na któ¬ rym osadzony krazek 34 przesunie sie w piono¬ wej szczelinie 36 czlona mostkowego 37. Wsku¬ tek tego czlon mostkowy 37 otrzymuje ruch po¬ suwisty zgodnie z profilem wyzlobienia mimo- srodowego 33, a osadzony na tym mostku na¬ rzad zaporowy 38 przesuwa sie w kierunku do i od narzadu 39.W ten sposól? odleglosc miedzy narzadami 38 i 39 zostaje w wolnym tempie zwiekszona do maksimum, a nastepnie zmniejszona do mini¬ mum i ruch ten odbywa sie dopóty, dopóki ma¬ szyna przedzalnicza pracuje. W ten sposób po¬ lozenie, w którym narzad 38 wlacza sie i uru¬ chomia ramie przelacznikowe, zmienia sie przy kazdej zmianie przesuwu pretów 7, 8, Co z kolei powoduje zmiane górnego polozenia preta pier¬ scieniowego lub preta wrzecionowego, gdzie na¬ stepuje zmiana kierunku ruchu.W ten sposób uzyskuje sie kopke nici o pod¬ stawie plaskiej i górze stozkowej, przy czym kat stozka kopki jest ustalany liczba zebów, o któ¬ re kolo zapadkowe 23 jest przesuwane przy kaz¬ dym wlaczeniu zapadki 45, a takze przez odpo¬ wiednie nastawienie krazka 34 w czlonie most¬ kowym 37.W celu unikniecia ukladania sie warstw nici w kopce w takim .samym polozeniu przy kazdym przechodzeniu, kolo zapadkowe 23 posiada nie¬ równa liczbe" zebów, dzieki czemu polozenie ni¬ ci ukladanych podczas ruchu do góry nie jest scisle takie samo jak podczas ruchu w kierun¬ ku do dolu. PL