Znane jest odtwarzanie manuskryptów lub innych dokumentów za pomoca urzadzen optyczno - elektrycznych. Jak w telewizji obraz nadawany jest tu analizowany przez promien swiatla na stacji nadawczej; odbite przez obraz swiatlo pada na fotokomórke, tak ze sygnal elek¬ tryczny, wytworzony przez komórke, sklada sie zwykle z wielu dodatnich lub ujemnych impul¬ sów, nalozonych na stale napiecie. Impulsy te moga skladac sie z impulsów obrazowych i syn- chronizujacych, które sluza do synchronizowania przyrzadu, odtwarzajacego obraz w odbiorniku, z mechanizmem analizujacym w nadajniku.Mozna równiez wytwarzac impulsy synchronizu¬ jace oddzielnie i dodawac je nastepnie do prze¬ sylanego sygnalu. Sygnal komórki fotoelektrycz- nej moze byc wzmocniony przez wzmacniacz wielostopniowy, po czym wzmocniony sygnal lub modulowana nim fale nosna nadaje sie po prze- wodzie lub droga radiowa. Sygnal sklada sie wiec z impulsów obrazowych i synchronizujacych.W odbiorniku sygnal po ponownym wzmocnieniu jest doprowadzony do urzadzenia odtwarzajacego, które zawierac bedzie czesc zapisujaca, np. swie- tlaca lampe wyladowcza, której wahania swiatla, wywolane przez impulsy sygnalowe, wytwarzaja zadane kontrasty obrazu, podczas jego utrwala¬ nia. Wynalazek dotyczy wzmacniacza pradu zmiennego, który szczególnie nadaje sie do urza¬ dzenia do przesylania obrazów.Jesli do wzmacniania napiec sygnalu przeno¬ szonego stosuje sie wzmacniacze pradu zmien¬ nego o sprzezeniu oporowo - pojemnosciowym, powstaja trudnosci, poniewaz prawie bez znie¬ ksztalcen sa wzmacniane tylko te impulsy*'któ¬ rych czas trwania jest maly w porównaniu zestala czasu ukladu sprzegajacego wzmacniacza; impulsy dluzsze znieksztalcaja sie w mniejszym lub wiekszym stopniu, jak to uwidoczniono na fig. 1 i 2 rysunku.» Na fig. 1 rysunku litera A oznacza impuls krótki 2pB — dlugi; impulsy te sa doprowadzone np„ do uwidocznionego na fig. 3 ukladu sprzega¬ jacego, który zawiera kondensator C i opornik R.Na zaciskach wyjsciowych otrzymuje sie napie¬ cie, zmieniajace sie wedlug wykresu na fig. 2.Impuls A' jest tylko troche znieksztalcony, lecz impuls Bi jest znieksztalcony w znacznym stop¬ niu. Impuls znieksztalcony nie moze byc uzyty do modulowania swietlacej lampy wyladowczej i potrzeba specjalnych srodków zaradczych, by uniknac znieksztalcen.W znanym ukladzie polaczen osiaga sie to przez wykorzystanie regularnie pojawiajacego sie impulsu, wytwarzanego w nadajniku i odpowia¬ dajacego okreslonej, stalej jasnosci obrazu.Zwykle w praktyce stosuje sie w tym celu syn¬ chronizujace impulsy poziome, które wytwarza sie w przerwie miedzy analiza dwóch linii obrazu. Uklad moze byc taki, ze impulsy te w obrazie odebranym równiez odpowiadaja okre¬ slonej stalej jasnosci. Przez regulacje natezenia sygnalu w obwodzie wyjsciowym odbiornika mozna osiagnac identyczne stosunki jasnosci w objekcie nadawanym i w odebranym obrazie.Czesc ukladu odbiorczego, w której jest zasto¬ sowana ta zasada, uwidoczniono na fig. 6. Na figurze tej cyfra 1 oznacza lampe odbiornika, w danym przypadku triode, do siatki której do¬ prowadza sie napiecie sygnalu, który ma byc wzmocniony. Obwód anodowy lampy 1 jest po¬ przez opornik 2 polaczony z dodatnim biegunem zasilania, a poprzez kondensator 3 z siatka lampy koncowej U wzmacniacza, równiez triody. Obwód anodowy tej lampy zawiera przyrzad, sluzacy do przetwarzania wahan pradu w wahania swiatla, np. swietlaca lampe wyladowcza 5, której katoda jest polaczona z anoda lampy A, anoda zas nor¬ malnie z dodatnim biegunem zasilania. Ujemne napiecie poczatkowe siatek wytwarza sie na opornikach 6 i 7, wlaczonych w obwód katody.Oporniki te moga byc ewentualnie zbocznikowane kondensatorami; w pierwszym przypadku dla wszystkich czestotliwosci powstaje pewne ujemne sprzezenie zwrotne, które daje wieksza liniowosc wzmocnienia i to jest szczególnie uzyteczne, jesli chodzi o podkreslenie równiez i póltonów w obrazie.Miedzy siatka sterujaca lampy U a dodatnim biegunem zródla (nie uwidocznionego) napiecia poczatkowego o napieciu V wstawia sie opornik 9 o duzej opornosci, a miedzy siatke i ziemie wstawia sie diode 8 w razie potrzeby w szereg z zródlem o napieciu U.Jesli w nadajniku sa po kolei analizowane linie o duzej jasnosci, potem linie o malej ja¬ snosci i znów linie o duzej jasnosci, sygnal, do¬ prowadzony na wejscie ukladu sprzegajacego wzmacniacza oporowo - pojemnosciowego, bedzie mial ksztalt, uwidoczniony na fig. 4. Impulsy dodatnie odpowiadaja okreslonej jasnosci obrazu.Jesli sygnal ten przechodzi poprzez sprzezenie oporowo - pojemnosciowe o stalej czasu RC, po przejsciu bedzie posiadal ksztalt, uwidoczniony na fig. 5, przy czym nachylenia poczatkowe krzy¬ wych zmieniaja sie jak na fig. 2, odpowiadajac tej samej stalej czasu. Gdyby lampa koncowa, której obwód anodowy zawiera swietlaca lampe wyladowcza, byla sterowana przez ten sygnal, wierzcholki impulsów dodatnich, odpowiada¬ jacych stalej jasnosci obrazu nadawanego, wy¬ twarzalyby rózne jasnosci na obrazie odbieranym.Wada ta zostala usunieta w ukladzie na fig. 6.Uklad ten pracuje w sposób opisany ponizej.Napiecie V jest dodatnim napieciem poczat¬ kowym dla diody; jesli nie ma sygnalu i konden¬ sator 3 nie jest naladowany (stan ustalony) wzgledem zródla napiecia V spowoduje przeplyw pradu poprzez opornik 9 i diode 8. Napiecie siatki lampy U stanie sie^w przyblizeniu równe napieciu U jesli pominac spadek napiecia na diodzie 8.Jesli w przewodzie anodowym lampy 1 po¬ jawia sie sygnal jak na fig. 5 i jesli impulsy sa dodatnie, to kondensator 3 laduje sie dodatnio osiagajac znacznie wyzszy potencjal niz przedtem i dioda 8 zaczyna natychmiast przewodzic prad, odpowiadajacy wierzcholkowi impulsu, przez co obniza sie napiecie prawej okladziny kondensa¬ tora 3 i siatki lampy U do wartosci równej na¬ pieciu U. m Z chwila ustania impulsu w obwodzie anodo¬ wym lampy 1, potencjal kondensatora 3 obniza sie w zaleznosci od wysokosci impulsu.Napiecie anodowe diody i napiecie siatki U zmniejsza sie w tym samym stopniu t dioda, przestaje przepuszczac prad.W przerwie miedzy dwoma impulsami ujemne napiecie prawej okladziny kondensatora 3 jest ladowane z baterii V poprzez opornik 9, tak z« — 2 —napiecie na siatce^lampy¦-.' U stopniowo: wzrasta i jesli przerwa jest dostatecznie^ dluga, osiaga taka wartosc, ze dioda 8 zaczyna* ponownie prze¬ puszczac prad, az do osiagniecia stanu ustalo¬ nego. Jesli przedtem nastapi nastepny impuls, co w praktyce zawsze sie zdarza, dioda znowu przepuszcza prad wierzcholka impulsu, a przy zniknieciu impulsu, napiecie na siatce lampy U staje sie znowu wartoscia ujemna, zalezna od wysokosci impulsu.Podczas okresu miedzy dwoma impulsami ladunek prawej okladziny kondensatora prze¬ plywa znowu przez opornik 9, tak ze w tym okre¬ sie napiecie na kondensatorze 3 zmienia sie do wartosci siatki lampy 4, stajac sie mniej ujemne i te zmiany napiecia sa nakladane- na sygnal podczas drugiej czesci sygnalu, przedstawionego na fig 4.Podczas trzeciej ezesci sygnalu, kiedy miedzy impulsami napiecie w przewodzie anodowym ma daznosc do opadania, mozna ten spadek skom¬ pensowac przez wzrost napiecia siatki dzieki do¬ datniemu naladowaniu prawej okladziny pojem¬ nosci 3 poprzez opór 9. Napiecie poczatkowe z baterii V i stala czasu ukladu sprzegajacego musza byc takie, zeby równiez podczas trzeciej czesci sygnalu kazdy wierzcholek impulsu posia¬ dal wyzszy potencjal niz wierzcholek poprzedni, tak ze podczas kazdego impulsu dioda staje sie przewodzaca i niezaleznie od wartosci sygnalu miedzy dwoma impulsami kazdy wierzcholek im¬ pulsu jest dzieki napieciu na siatce, lampy U umieszczany na okreslonym poziomie,."— w tym przypadku —: na poziomie U. Kazdy wierzcholek impulsu odpowiada wskutek, tego napieciu U na siatce lampy U- W sygnale swietlnym swietlacej lampy 5, uzyskanym w takim ukladzie, wierzcholek im¬ pulsu bedzie odpowiadal stalej jasnosci.Fig. 8 przedstawia prad, wytworzony w ob¬ wodzie" wyjsciowym lampy U jako funkcje czasu.W zwiazku z ta figura A oznacza synchronizu¬ jacy impuls dodatni przy koncu kazdego okresu t analizy linii, podczas gdy ujemne impulsy obra¬ zowe sa oznaczone przez B. Linia pozioma przed¬ stawia np. napiecie, które odpowiada poziomowi bialej jasnosci papieru. Impuls A moze byc-uzy¬ skany w nadajniku tak, ze przy koncu linii pro¬ mien swiatla pada na czesc odbijajaca, która lepiej odbija swiatlo" w kierunku komórki foto- elektrycznej, niz bialy papier, tak, ze podczas ana¬ lizy obrazu przez promien swietlny komórka fotoelektryczna jest na moment bardzo jasno oswietlona. W innej konstrukcji mozna zrobic tak, zeby promien swietlny przy koncu kazdej linii padal w otwór; w tym przypadku impuls synchronizujacy odpowiada czerni absolutnej.W obwodzie wyjsciowym ostatniego stopnia wzmacniacza impuls musi miec znak dodatni w uwidocznionym ukladzie. Jesli znak jest ujem¬ ny, dioda musi byc polaczona odwrotnie; w tym przypadku wierzcholek impulsu jest ustalony w punkcie dolnej czesci charakterystyki lampy.Poziom napiecia wyjsciowego jest zatem ste¬ rowany w opisany sposób za pomoca impulsu A, przy czym przez wlasciwy dobór parametrów lampy U mozna ograniczyc równiez wierzcholki B, tak ze wierzcholki te w obwodzie .wyjsciowym sa w zasadzie wszystkie tej samej wysokosci, która w^wielu przypadkach musi dac czytelnosc prze¬ sylanego dokumentu.Opi»any uklad pouczen moze byc stosowany jesli opornosc opornika 2 w obwodzie anodowym lampy 1 moze byc stosunkowo mala, jak w przy¬ padku telewizji. W przeciwnym^ razie prad, wy¬ tworzony w diodzie przy pojawieniu sie impulsu dodatniego, spowoduje takie dodatkowe obciaze¬ nie obwodu anodowego lampy i, ze impuls znie¬ ksztalca sie lub ginie zupelnie, co jest naturalnie szczególnie niekorzystne, jesli, jak to bywa w praktyce, impuls musi sluzyc do synchroni¬ zacji czesci odbiornika, znajdujacej sie poza uwidocznionym ukladem. Znieksztalcenie to po¬ wstaje na skutek faktu, ze prad diody, który laduje kondensator 3 przeplywa równiez czescio¬ wo przez opornik 2 w obwodzie anodowym lam¬ py wzmacniajacej i. Impuls dodatni bylby zatem obciety.Zjawisko to moze byc stlumione przez zmniej¬ szenie opornosci opornika 2, lecz to wprowadzi¬ loby duze straty wzmocnienia. Z, tego powodu zgodnie z wynalazkiem uzywa sie innego sposobu, który polega na tym, ze elektrody prostownika sa poprzez kondensatory polaczone z anoda i ka¬ toda poprzedniej lampy wzmacniajacej, przy czynv opornosci pozorne tych polaczen sa; iden¬ tyczne. Poza tym dioda posiada polaczony równo¬ legle opór, z którego jest pobierane napiecie wyjsciowe, podczas gdy elementy wymienionych polaczen (kondensatory i oporniki) sa tak do¬ brane, ze impuls jest bardzo oslabiony. Wymie¬ nione elementy w przewodach do katody i anody sa najkorzystniej oporami rzeczywistymi.Na fig. 7 przedstawiono uklad polaczen we¬ dlug wynalazku dla obwodu wejsciowego stopnia koncowego wzmacniacza; lampa wzmacniajaca jest znów oznaczona cyfra 1 a jej obwód ano¬ dowy zawiera opornik 2; anoda diody 8 jest po- - 3 —przez kondensator 10 polaczona z anoda lampy 1, podczas gdy katoda diody jest poprzez konden¬ sator 11 polaczona z katoda lampy 1. Szeregowe polaczenie dwóch oporników 12 i 13 jest przy¬ laczone równolegle do diody. Opornik 6 w prze¬ wodzie katody lampy 1 ma wartosc, dajaca silne ujemne sprzezenie zwrotne i nie jest boczniko¬ wany kondensatorem. Górny koniec opornika 12 jest polaczony z siatka lampy U, której obwód anodowy zawiera swietlaca lampe wyladowcza 5.Katoda lampy U jest uziemiona poprzez opornik 7. Punkt polaczenia 1U oporników 12 i 13 jest polaczony z koncówka zródla napiecia polaryzu¬ jacego albo jest uziemiony.Wlasciwy wybór wartosci opornosci oporni¬ ków 2 i 6, kondensatorów 10 i 11 oraz opornosci oporników 12 i 13 zapewnia, ze impuls, pojawia¬ jacy sie w obwodzie wejsciowym lampy 4, nie jest znieksztalcony. Prad, wytworzony po wy¬ stapieniu dodatniego impulsu na anodzie lampy 1, przechodzi wiec nie tylko poprzez opornik 2 ale takze poprzez kondensatory 10, 11 i opornik 6 sprzezenia zwrotnego; oba kondensatory 10, 11 laduja sie wówczas. Z prostego rozwazania jasne jest, ze jesli Ra i R * oznaczaja wartosci opor¬ nosci oporników 2 i 6, a Ci i C* pojemnosci kon¬ densatorów 10 i 11 a wreszcie Ri i R: opornosci oporników 12 i 13, optymalne wyniki osiagnie sie, jezeli: Ra Cf = Rk Cg oraz R C. = R2 Dokladne dopasowanie nie jest jednak ko¬ nieczne.W innej odmianie siatka lampy U moze byc przylaczona do najnizszego punktu opornika 13, gdzie sygnal wyjsciowy wystepuje ze znakiem przeciwnym. Wybór punktu laczacego zalezy od tego, czy chce sie uzyskac dodatni, czy ujemny znak.Chociaz poprzednio zaznaczono, ze napiecia obrazu posiadaja na ogól ksztalt impulsów, wy¬ nalazek moie byc równiez stosowany, jesli obraz przesylany ma zabarwienia posrednie i napiecia obrazu zmieniaja sie lagodniej. Poza tym, cho¬ ciaz wynalazek jest szczególnie uzyteczny do przesylania nieruchomych obrazów, moze byc zastosowany i w telewizji. PL