Znane ciagle sposoby wytwarzania estrów po¬ legaja na zasadzie nastepujacej. Kapiel zlozona z kwasu, alkoholu i katalizatora (najczesciej w postaci kwasu siarkowego) i produktów reakcji (estru i wody) zasila sie w sposób ciagly równo- czasteczkowa mieszanina kwasu i alkoholu i ogrze¬ wa sie ja w okreslonej temperaturze tak, aby estry wytworzone wraz z woda wydzielaly sie z kapieli w postaci pary, przy czym ilosc otrzyma¬ nych produktów reakcji odpowiada ilosci sklad¬ ników doprowadzanych na jednostke czasu. Pary wytwarzajace sie z kapieli reakcyjnej zawieraja zawsze cztery skladniki lotne, przy czym sklad par zalezy od lotnosci tych skladników oraz od ilosciowego skladu kapieli.W celu podtrzymywania stalego skladu ka¬ pieli, co stanowi warunek ciaglosci procesu, pary poddaje sie rozdzielaniu na skladniki, przy czym odprowadza sie z powrotem do kapieli reakcyjnej kwas i alkohol jak równiez czesc tego z produktów reakcji (wody lub estru), który znajduje'sie w parach rozdzielanych w ilosci wiekszej niz to odpowiada ilosci wytworzonego w tym czasie pro¬ duktu reakcji.W ten sposób usuwa sie w okreslonym czasie z obiegu pewna ilosc wody i estrów, dokladnie równajaca sie ilosci kwasu i alkoholu, doprowa¬ dzanych w tym samym czasie do urzadzenia.W przypadku produkcji estrów alifatycznych nizszych, np. mrówczanu metylu, etylu, propylu, izopropylu i alilu, octanu metylu, etylu i izopropylu oraz propionianu metylu, preznosc par estrów i alkoholi jest znacznie wieksza od preznosci pary wodnej, a poza tym ilosc wody wytwarzanej jest stosunkowo wieksza, niz przy wytwarzaniu estrów wyzszych, np. 18 g wody przy 60 g mrówczanu metylu lub 18 g wody przy 88 g octanu etylu.Stosujac kapiele estryfikacyjne, które posiadaja duzo alkoholu lub kwasu, a sa ubogie w wode, uzyskuje sie w wytwarzanych przez kapiel parach stosunek wody do estru, znacznie nizszy od sto¬ sunku w jakim sie wytwarzaja. Nalezy wiec,chcac usunac w postaci pary cala wode wytwo¬ rzona, oddestylowac ilosc estru wieksza, niz ilosc wytwarzajaca sie w tym czasie, a czesto tez duza ilosc alkoholu. Produkty te oddestylowane z ka¬ pieli zwraca sie nastepnie, z powrotem do tejze kapieli, co powoduje bezuzyteczne zuzycie ciepla.Stwierdzono, ze predkosc reakcji miedzy kwa¬ sem a alkoholem nie zmniejsza sie w osrodku re¬ akcyjnym bogatym w wode oraz ze wydajnosc na 1 godzine kapieli o duzej zawartosci wody w stosunku do okreslonej objetosci jest tego samego rzedu, co i kapieli bardzo ubogich w wode.Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwa¬ rzania alifatycznych nizszych estrów w srodo¬ wisku reakcyjnym, do którego dodaje sie nadmiar wody tak, aby zawartosc jej w kapieli wynosila conajmniej 50% wagowych.Kapiel reakcyjna poczatkowo zawiera wode, kwas i alkohol w dowolnych ilosciach oraz kata¬ lizator estryfikujacy, np. kwas siarkowy. Jest rzecza korzystna, jezeli alkohol wystepuje w ilos¬ ci mniejszej od ilosci kwasu, a w praktyce w ilosci jaknajmniejszej, z tym jednak, aby dolna granica zawartosci nie wplywala ujemnie na predkosc reakcji kwasu z alkoholem. Najlepsze stezenie alkoholu w kapieli wynosi praktycznie 5 — 20°/o, przy czym stezenia mniejsze niz 10% sa na ogól najkorzystniejsze.Przy wykonywaniu sposobu wedlug wynalazku nalezy postepowac w sposób nastepujacy. Kapiel reakcyjna ogrzewa sie, zasilajac ja równoczesnie w sposób ciagly kwasem i alkoholem w ilosciach obliczonych do wytwarzania__pkreslonego estru.Kapiel reakcyjna ogrzewa sie w sposób wystar¬ czajacy, aby ester praktycznie wyparowywal z niej zupelnie. Nastepnie dodaje sie do kapieli w sposób ciagly okreslone ilosci kwasu i alkoholu w celu wyrównania strat spowodowanych wyparowywa¬ niem estru i wody z nich wytworzonych, przy czym utrzymuje sie prawie niezmienny sklad ka¬ pieli oraz niezmienna jej objetosc. Jako ogólna regule przyjmuje sie zasade, ze stezenie estru w kapieli reakcyjnej nie powinno przekraczac 5%.Alkohol i kwas otrzymywane po rozdzieleniu de¬ stylujacych sie par zawraca sie z powrotem do kapieli reakcyjnej. Do kapieli mozna takze wpro¬ wadzac wode razem z nowa porcja alkoholu lub kwasu w postaci ich roztworów wodnych. To od¬ zyskiwanie skladników wyparowanych mozna uskuteczniac w dowolnym znanym urzadzeniu rozdzielczym, w wielu przypadkach odzyskiwanie ogranicza sie tylko do alkoholu, zwlaszcza jezeli uwzgledni sie fakt, iz kwas poza woda stanowi skladnik kapieli, który wobec iuzej ilosci wody nie ulatnia sie, a wskutek togo i straty kwasu przez wyparowanie sa stosunkowo male. Przy sto¬ sowaniu sposobu wedlug wynalazku otrzymuje sie stosunkowo mniejsza ilosc par, niz przy stoso¬ waniu sposobów znanych, dzieki czemu uzyskuje sie duze oszczednosci na opale.Odzyskiwanie kwasu wyparowanego uskutecz¬ nia sie przez splukiwanie par w kolumnie desty¬ lacyjnej lub rektyfikacyjnej za pomoca cieczy zwrotnej wytwarzanej w ilosci dostatecznie malej, aby nie wywolac zapory dla par kwasów, lecz nie dosc duzej, aby umozliwic tworzenie sie mieszanki azeotropowej woda — ester, która bylaby zbyt bogata w ester. Jest wiec rzecza korzystna wy¬ konywanie tego splukiwania przez pochlanianie par za pomoca cieczy otrzymywanej na pólkach -kolumny, nad która znajduje sie skraplacz pary.Zamiast kolumny destylacyjnej z poziomymi pól¬ kami mozna stosowac urzadzenie w rodzaju wiezy zraszajacej lub podobnej i nie zawracac cieczy pochodzacej ze skraplania par, a uzywac jako cie¬ czy do plukania czysty ester pochodzacy z urza¬ dzen, w których plukano poprzedni destylat; w tym celu mozna jednak stosowac i sama wode.We wszystkich tych przypadkach nalezy unikac tworzenia sie azeotropowej mieszaniny estru z woda, aby nie zuzywac bez potrzeby ciepla i nie zmniejszac objetosci kapieli. Cieczy zwrotnej uzy¬ wa sie wedlug wynalazku w ilosci od 0,2 do 0,5 w stosunku do ciezaru par uchodzacych w kapieli reakcyjnej.Rysunek przedstawia schematyczne urzadzenie do wykonywania sposobu wedlug wynalazku.Kociol 1 do estryfikowania jest zaopatrzony w grzejnik 2, np. w postaci zanurzanej w cieczy wezownicy, oraz w przewód U do odprowadzania par, doprowadzanych do dolnej czesci kolumny rektyfikacyjnej 3 z pólkami. Od spodu kolumna 3 jest zaopatrzona w polaczony z kotlem 1 prze¬ wód 5, którym splywa ciecz pluczaca pary w ko¬ lumnie 3. Nad kolumna 3 umieszczony jest skra¬ placz 6 przeznaczony do chlodzenia par wyplywa¬ jacych z kolumny 3, a doprowadzanych przewo¬ dem 7 zaopatrzonym w zawór regulujacy 7\ Ciecz zwrotna splywa do górnej czesci kolumny prze¬ wodem 8. Przewód 7 posiada odgalezienie 9 za¬ opatrzone w zawór i doprowadzajace pary do roz¬ dzielacza 13, w którym oddziela sie alkohol od estru. Odzyskany alkohol splywa przewodem 10 z rozdzielacza 13 do kotla 1, do którego dopro¬ wadza sie swiezy alkohol i kwas przewodami 11 i 12.\Przyklad I. Wytwarzanie octanu metylu.Kociol 1 o pojemnosci 2500 1 napelnia sie mie¬ szanina skladajaca sie z wody w ilosci 800 kg czyli 53% wag. kwasu octowego w ilosci 430 kg czyli 29% wag. alk. metylowego* w ilosci 255 kg czyli 17% wag. kwasu siarkowego w ilosci 15 kg czyli 1% wag.Przewodami 11 i 12 w ciagu 1 godziny dopro¬ wadza sie 400 kg kwasu octowego lodowatego i 215 kg alkoholu metylowego. Kociol 1 ogrzewa sie za pomoca wezownicy 2 w taki sposób, ze w ciagu godziny do kolumny 3 odparowuje sie 965 kg par zawierajacych 4% kwasu w stosunku do wy¬ tworzonego octanu metylu. Do skraplacza 6 do¬ prowadza sie 250 kg par, które skraplaja sie, a otrzymana ciecz przewodem 8 doprowadza sie z powrotem do kolumny 3. Pary uchodzace prze¬ wodem 9, zawieraja tylko 0,2% kwasu octowego w stosunku do octanu metylu. Nadmiar cieczy pluczacej pary w kolumnie 3 wraca przewodem 5 do kotla 1.Przewodem 10 doplywa do kotla 100 kg alko¬ holu metylowego odzyskanego w ciagu 1 godziny.Wydajnosc estru wynosi 500 kg w ciagu 1 godziny.Przyklad II. Wytwarzanie mrówczanu etylu.Kociol napelnia sie najpierw mieszanina skla¬ dajaca sie z wody w ilosci 1050 kg czyli 70% wagowych kwasu mrówkowego 100%-owego. w ilosci 330 kg czyli 22% wagowych alkoholu etylowego w ilosci 105 kg czyli 7% wagowych kwasu siarkowego w ilosci 15 kg czyli 1% wagowych Do kotla doprowadza sie w ciagu godziny 470 kg 80%-owego kwasu mrówkowego technicz¬ nego i 390 kg alkoholu 96,5%-owego, czyli 374 kg kwasu mrówkowego czystego i 374 kg alkoholu etylowego.Oddestylowuje sie 1310 kg par w ciagu go¬ dziny, a przez zamkniecie zaworu w przewodzie 7 pary kieruje sie do rozdzielacza 13 zamiast do skraplacza 6, wskutek czego 300 kg na 1 godzine bezwodnego mrówczanu etylowego odplywa z . powrotem do górnej czesci kolumny, np. przewo¬ dem laczacym rozdzielacz 13 z rura pominieta na rysunku. W rozdzielaczu 13 oddziela sie 150 kg alkoholu, który zawraca sie przewodem 10 do kotla 1.W ten sposób wytwarza sie co godzine 600 kg czystego mrówczanu etylu, przy czym sklad ka¬ pieli reakcyjnej pozostaje niezmienny.Przyklad III. Wytwarzanie octanu etylu.Do kotla wprowadza sie wody w ilosci 870 kg czyli 50% wagowych kwasu octowego w ilosci 540 kg czyli 36% wagowych alkoholu etylowego w ilosci 68 kg czyli 4,5% wagowych kwasu siarkowego w ilosci 22 kg czyli 1,5% wagowych Doprowadza sie do kotla w ciagu godziny: przewodem 11—288 kg kwasu octowego 99%-ego. przewodem 12 — 225 kg alkoholu etylowego 96,6%-owego, przewodem 10 — wraca 146 kg alkoholu etylo- 96,5%-owego do kolumny odparowuje sie 1300 kg par, do skraplacza 6 doprowadza sie 650 kg par.Wydajnosc czystego octanu etylu wynosi 420 kg w ciagu godziny. PL