PL34628B1

PL34628B1 -

Info

Publication number: PL34628B1
Application number: PL34628A
Authority: PL
Filing date: 1947-12-02
Publication date: 1951-10-31

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzy¬ mywania rozpuszczalnych w wodzie garbników syntetycznych droga reakcji z cukrami w srodo¬ wisku zasadowym: a) produktów kondensacji fenoli i (lub) naf¬ toli z aldehydami albo ketonami alifatycz¬ nymi, b) produktów kondensacji fenoli i (lub) naf¬ toli z aldehydem mrówkowym i moczni¬ kiem lub tiomocznikiem, c) produktów kondensacji fenoli i (lub) naf¬ toli z kwasami wielozasadowymi, np. kwa¬ sem siarkowym, który daje odpowiednie sulfony, albo kwasem fosforowym.Produkty otrzymane sposobem wedlug ,3#y- nalazku .zblizone ± sa;do ctych ^arbjaików, raslin- ,nych, vW sklad ^tóyych wChodaLa c cs&aslecjijd r glukozy.W mysl wynalazku wszystkie substancje te¬ go rodzaju, jak nowolaki, rezole,.. gulfony, kazda oddzielnie albo w mieszaninach, sa konde^go- wane z. cukrami, prostymi,, np. z glukoza, w ..po¬ staci wyodrebnionej albo w , postaci niewyod- . rebnlonej (syrop kariofiany),.aIbo.ztjEnelasa.Do otrzymania nowolaków, rezoli, sulfonów stosuje sie jako substancje wyjsciowe: fenol, krezol, naftol, ksylenol, rezorcyne, pirokatechi-tie*llóro^ucyae i inne, -kazda l osobna lub w mieszaninie.Garbniki otrzymane sposobem wedlug wyna¬ lazku mozna z korzyscia poddac dalszej kon- : densacji z aldehydami, albo ketonami alifatycz¬ nymi, albo lugami posiarczynowymi, bad£ tez z kilkoma z tych zwiazków", np. z lugami po&iar--.v czynowymi, a nastepnie z aldehydami. ; ^ ^ ^ Jako cukry proste stosuje sie glukoze jfek inne heksozy i pentozy w stanie ,czystym lub w postaci mieszanin.Nastepujace przyklady ilustruja rozmaitosc substancji garbujacych ta droga otrzymywa¬ nych. '.- ¦ i ' }:'¦ Przyklad I. Fenol miesza sie z aldehy¬ dem mrówkowym w stosunku molowym 1 :0,8 oraz z mala iloscia kwasu;solnego-i ogrzewa. sie do temperatury okolo 1200C. "Otworzona zywice po oddzieleniu od warstwy wodnej przemywa sie woda, a nastepnie rozpuszcza w wodorotlen¬ ku sodowym, po czym dodaje sie glukozy wiecej niz wynika ze stosunku stechiometrycznego i ogrzewa w temperaturze okolo 100°C.Po ukonczonej reakcji produkt zobojetnia sie kwasem solnym.Otrzymana zywica jest rozpuszczalna w wo¬ dzie i wykazuje wlasciwosci garbujace. Przez odparowanie w prózni mozna otrzymac ja w stanie stalym.Przyklad II. Mieszanine równoczastecz- kowych ilosci fenoli i krezoli zadaje sie woda zakwaszona kwasem siarkowym, po czym wod¬ nym roztworem aldehydu mrówkowego w sto¬ sunku 0,5 mola na 1 mol mieszaniny fenolu z krezolem. Kondensacje prowadzi sie w tempe¬ raturze ponizej 120°C.Utworzona zywice suszy sie pod zmniejszo¬ nym cisnieniem w temperaturze okolo 100°C, a nastepnie rozpuszcza sie w wodorotlenku so¬ dowym i dodaje melasy w nadmiarze. Calosc ogrzewa sie do temperatury 100 °C, a po skon¬ czonej reakcji ochladza i zobojetnia kwasem solnym.Otrzymana lepka ciecz jest rozpuszczalna •w wodzie i posiada "wlasciwosci garbujace.Przez odparowanie W prózni otrzymuje sie sta¬ la zywice o tych samych wlasciwosciach.' Przyklad III. Fenol miesza sie z roztwo¬ rem formaldehydu w stosunku molowym 1:1, dodaje amoniaku do odczynu alkalicznego i ogrze¬ wa powyzej temperatury 30°C. Utworzona zy¬ wice suszy sie pod zmniejszonym cisnieniem, na¬ stepnie rozpuszcza sie w lugu sodowym i doda¬ je glukozy w ilosci 1 — 2 moli na 1 mol uzytego fenolu. Mieszanine ogrzewa sie do tempera¬ tury powyzej 100°C, po czym zobojetnia sie kwasem solnym i ewentualnie suszy pod zmniej¬ szonym cisnieniem. Produkt jest substancja garbujaca.Przyklad IV. Zywice rezolowa, otrzyma¬ na jak w przykladzie III, rozpuszcza sie w lugu sodowym; dodaje nadmiaru melasy i ogrzewa do ^temperatury ponad 100°C. Otrzymany produkt zobojetnia sie kwasem solnym i ewen¬ tualnie suszy pod zmniejszonym cisnieniem.¦ - Przyklady. Fenol topi sie w reaktorze i miesza z bezwodnym kwasem siarkowym w sto¬ sunku 1—IY2 mola H2SO4 na 3—4 moli fenolu.Temperature reakcji utrzymuje sie ponizej 100°C. Nadmiar fenolu oraz wydzielona wode oddestylowuje sie pod zmniejszonym cisnie¬ niem.Utworzony p,p'-dwuhydroksydwufenyiosul- fon rozpuszcza sie w wodnym roztworze NaOH w temperaturze ponizej 100°C. Do roztworu tego dodaje sie glukozy w: ilosci okolo 2 moli glukozy na 1 mol sulfonu. Mieszanine ogrzewa sie do temperatury powyzej 100°C i nastepnie zobojetnia kwasem solnym. Otrzymana lepka ciecz jest rozpuszczalna w wodzie i posiada wlasciwosci garbujace. Przez odparowanie w prózni mozna otrzymac produkt staly.Przyklad VI. Sulfon, otrzymany jak w przykladzie V, rozpuszcza sie w roztworze NaOH i dodaje nadmiaru melasy. Kondensacje prowa¬ dzi sie w temperaturze ponad 100 °C, po czym zywice ochladza sie i zobojetnia kwasem sol¬ nym.Otrzymana lepka ciecz ma wlasciwosci gar¬ bujace. Produkt staly otrzymuje sie przez od¬ parowanie pod zmniejszonym cisnieniem.Przyklad VII. Sulfon, otrzymany wedlug przykladu V, miesza sie z zywica fenolowofor- maldehydowa, otrzymana wedlug przykladu I lub II, i nastepnie kondensuje sie z glukoza lub melasa wedlug--wyzej opisanych przykladów.Przyklad VIII. Alkaliczna zywicowata substancje garbujaca, wytworzona" jednym ze sposobów opisanych w przykladach I-VII przez kondensacje sulfonu lub zywicy fenolowofor- maldehydowej z glukoza lub melasa w alka¬ licznym srodowisku, nie zobojetniajac miesza sie z wodnym roztworem aldehydu mrówkowego i ogrzewa do temperatury powyzej 100°C.Otrzymany produkt zobojetnia sie kwasem sol¬ nym, przy czym otrzymuje sie lepka zywice, która przez odparowanie pod zmniejszonym cisnieniem zestala sie.Przyklad IX. Alkaliczna zywicowata sub¬ stancje garbujaca, wytworzona jednym ze spo¬ sobów opisanych w przykladach I-VII, nie zobo¬ jetniajac kondensuje sie z acetonem w tempe- — 2 —raturze powyzej pokojowej. Produkt zobojetnio¬ ny kwasem solnym ma postac lepkiej cieczy o wlasciwosciach garbujacych. Substancje sta¬ la otrzymuje sie przez odparowanie pod zmniej¬ szonym cisnieniem.Przyklad X. Sulfon oraz zywice fenolo- woformaldehydowa kondensuje sie wedlug przy¬ kladów I-VII z glukoza lub melasa w obec¬ nosci wodorotlenku sodowego, po czym dodaje sie lugów posiarczynowych i wodnego roztworu aldehydu mrówkowego. Temperature utrzymuje sie powyzej 60°C. Produkt staly otrzymuje sie przez odparowanie pod zmniejszonym cisnie¬ niem. i PL

Claims

Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania garbników syntetycz¬ nych z produktów kondensacji fenoli i (lub) naftoli z aldehydami, albo z mocznikiem i (lub) tiomocznikiem oraz aldehydami, albo z ketonami, albo z kwasami dwu- lub wielo- zasadowymi, znamienny tym, ze te produkty kondensacji poddaje sie w srodowisku zasa¬ dowym reakcji z cukrami prostymi.
2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako cukry proste stosuje sie glukoze lub in¬ ne heksozy i pentozy w stanie czystym lub w postaci mieszanin.
3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze produkty kondensacji z cukrami poddaje sie dodatkowej kondensacji z aldehydami lub ketonami alifatycznymi.
4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze produkty kondensacji fenoli po reakcji z cu¬ krami prostymi luib melasa poddaje sie do¬ datkowo kondensacji z lugami posiarczyno¬ wymi.
5. Sposób wedlug zastrz. 1 i 4, znamienny tym, ze produkty kondensacji fenoli po reakcji z cukrami prostymi lub melasa, a nastepnie z lugami posiarczynowymi, poddaje sie re¬ akcji z aldehydami alifatycznymi.
6. Sposób wedlug zastrz. 1 i 4, znamienny tym, ze jako aldehydy stosuje sie aldehyd mrów¬ kowy lub inne aldehydy alifatyczne. Instytut Przemyslu Chemicznego Tadeusz Urbanski Kazimierz Okon Zastepca: inz. W. Zakrzewski irzecznik patentowy 'r PL