Przy pracach odnowieniowych w gospodar¬ stwach lesnych poslugiwano sie dotychczas nad¬ zwyczaj kosztowna uprawa reczna, wykonywa¬ na za pomoca rozmaitego rodzaju motyk^i ko- szturów. Próbowano uzywac do tego celu plu¬ gów i bron lesnych, lecz narzedzia te przy pra¬ cy w lesie natrafiaja na zasadnicza przeszkode W postaci korzeni, które powoduja niszczenie plugów i bron, a najczesciej wykluczaja mozli¬ wosc orki i mechanicznej uprawy gleby lesnej.Do przecinania i przerywania korzeni budowano plugi o bardzo silnej budowie i duzym ciezarze, lecz plugi te ulegaly równiez szybkiemu niszcze¬ niu, wskutek czego praktycznego zastosowania prawie zupelnie nie znalazly.Znane sa plugi lesne tak wykonane, iz bez¬ posrednio przed napotkana w ziemi lub nad zie¬ mia przeszkoda zostaja samoczynnie podniesio¬ ne do góry i po ominieciu przeszkody pracuja dalej bez zatrzymywania pracy.Na rysunku fig. 1 i 2 przedstawiaja widok boczny pluga lekkiego, fig. 3 — widok boczny konstrukcyjnego powiazania ostrza lemiesza z krojem slizgowym, fig. 4 — widok boczny pluga z dwoma odkladnicami, fig. 5 — widok boczny odkladnicy przesiewnej, fig. 6 — widok boczny pluga ciezkiego, fig. 7 — widok boczny poglebiaeza jednozebnego, fig. 8 — widok bocz¬ ny zebów lesnej brony sprezynowej, fig. 9 — wi¬ dok boczny lesnej brony sprezynowej, a fig. 10 przedstawia widok boczny siewnika, przymoco¬ wanego do poglebiaeza lesnego.Plug wedlug wynalaaku (fig. 1) jest zaopa¬ trzony w krój tarczowy w postaci kola o wa¬ skim ostrzu, co umozliwia lekkie wrzynanie, sie tego kola w ziemie.Krój tarczowy b jest przymocowany do grza- dzieli a za pomoca stalowego zlacza m, wygiete¬ go w ksztalcie litery U i laczacego grzadziel plu- , ga z, osia kroju tarczowego. Krój tarczowy b jest osadzony w ten sposób, ze obwód tarczy w punkcie d przebiega ponizej punktu c, to jest ponizej ostrza lemiesza, co stanowi ceche zna¬ mienna pluga wedlug wynalazku.Przy orce;w glebie, wolnej od pni i korzeni, krój b wrzyna sie wraz z lemieszem pluga w zie¬ mie, a natrafiwszy na twarda przeszkode prze¬ jezdza przez nia, podnoszac wraz z soba lemiesz ponad spotkana przeszkoda. Po przejechaniu kroju wraz z lemieszem przez przeszkode, ostrze kroju tarczowego wraz z lemieszem znowu wrzy¬ na sie w glebe.W odmiennym rozwiazaniu budowy pluga zamiast kroju tarczowego b umieszczony jest krój zwykly e (fig. 2), który spelnia to samo za¬ danie co opisany krój tarczowy. Krój e rózni sie tym od krojów znanych plugów, iz jest wy¬ giety ku tylowi, a jego powierzchnia slizgowa wystaje poza ostrze lemiesza, do którego szczel¬ nie przylega (fig. 2, 3). W celu trwalego zabez¬ pieczenia ostrza lemiesza wykonane sa wycie¬ cia h i f. Wyciecia te znajduja sie w lemieszu i kroju, przy czym wyciecie lemiesza h wchodzi do wyciecia w kroju /, przylegajac scisle do nie¬ go. Poza tym krój e jest silnie przymocowany do grzadzieli za pomoca chomacików j i g. Ostrze kroju c, osadzone ponizej ostrza lemiesza (fig. 2, 3), chroni i zabezpiecza dziób lemiesza przed ukrytymi pod ziemia twardymi przeszkodami.Kroje tarczowe lub nozowe slizgowe moga byc zastosowane równiez i do plugów z dwie¬ ma odkladnicami (fig. 4).Przeorana gleba wykazuje dwie wady nieko¬ rzystne dla kielkowania nasienia, a mianowicie odkladane nierozbite skiby po wyschnieciu dlugo nie rozsypuja sie, wskutek czego w glebach ciezkich i zwiezlych zachodzi potrzeba stosowa¬ nia brony lub motyki do ich rozbijania, dno zas odkrytej bruzdy jest gladkie i przytarte, co po¬ woduje zaskorupienie sie gleby, utrudniajac w duzym stopniu kielkowanie nasion.W celu usuniecia tych wad stosuje sie we¬ dlug wynalazku specjalna odkladnice (fig. 5), przeznaczona do Tozkruszania i rozdrabniania odkladanej skiby oraz czesciowego przesypywa¬ nia ziemi próchnicowej na dno bruzdy.Odkladnica wedlug wynalazku posiada wy¬ ciecie (otwory) l, przez które czesc ziemi próch¬ nicowej w czasie odkladania skiby kruszac sie usuwa sie na dno bruzdy (fig. 2 — 5).Wielkosc tych otworów jest zalezna od ro¬ dzaju gleby. Odkladnica o bardzo duzych otwo¬ rach l jest wykonywana z pretów stalowych p i daje rozbita i poszarpana skibe, a dno bruzdy jest dobrze wyscielone ziemia o strukturze gru- zelkowatej. Tak skruszona gleba stanowi ideal¬ ny podklad dla kielkowania nasion.Do wyprywania pasów w glebie pokrytej wrzosowiskami, czarna jagoda, ostrezynami i po¬ dobna zielna pokrywa sluzy ciezki plug, uwido¬ czniony na fig. 6. Plug ten jest zaopatrzony z przodu w ciezki walec w, sluzacy do walowa¬ nia i przyciskania do ziemi napotykanych po drodze chwastów oraz do przyciskania lemiesza i kroju b do ziemi w celu przecinania splotów zielnej pokrywy gleby.Dwa kroje tarczowe b i bi, umieszczone rów¬ nolegle w odstepie równym szerokosci bruzdy, maja podwójne zadanie, a mianowicie krój tar¬ czowy b spelnia w stosunku do lemiesza ochrone przed zaczepieniem o korzenie, krój zas tarczo¬ wy bi spelnia zadanie zwyklego kroju, odcinaja¬ cego druga strone skiby, która z reguly spla¬ tanymi korzonkami roslinnosci runa trzyma sie silnie gleby, co powoduje odwracanie sie skiby.Oba wiec kroje b i bi wycinaja z obu stron ski¬ be, która z kolei lemiesz pluga i odkladnica z latwoscia juz odcina i odwraca.Plugi te usuwaja pokrywe runa lesnego oraz wyorywuja czesc górnych warstw gleby, nato¬ miast nie spulchniaja glebszych warstw gleby.Dla sadzenia rozwinietych sadzonek zachodzi czesto koniecznosc spulchniania glebszych warstw gleby lesnej. Do tego celu sluzy pogle- biacz lesny (fig. 7), rózniacy sie od znanego, zwy¬ kle uzywanego w rolnictwie poglebiacza tym, ze ostrze stopki jest chronione krojem slizgowym e, a ostra powierzchnia slizgajacego sie kroju e siega ponizej stopki n poglebiacza. Poza tym po- glebiacze — kUltywatory moga sie skladac z2:— 3 zebów o rozmaitym ksztalcie, przy czym stop¬ ki musza byc chronione przed zaczepieniem o twarde przeszkody (korzenie, pnie).Kultywator, skladajacy sie z kilku zebów, ma zastosowanie w glebach piaszczystych, które z latwoscia ulegaja rozbiciu, natomiast dla gleb zwiezlych, gliniastych, lepszym rozwiazaniem sa brony sprezynowe. By jednak mogly one byc uzyte w lesie bez obawy zlamania zebów przy zaczepieniu o ukryte w ziemi korzenie, posiadaja one specjalna budowe. Brona sprezynowa jest zaopatrzona po obu stronach w dwa zeby spre¬ zynowe, zamocowane w ten sposób, ze ostrza zebów sprezynowych sa umiejscowione powyzej obwodu kroju, czyli ze punkt x lezy ponizej ostrza dwu zebów, to jest ponizej y i yi.~ Spulchniacz (fig. 9) sklada sie z poglebiacza lesnego i zebów sprezynowych. Ostrze poglebia- 2 —cza jest zabezpieczone krojem slizgowym, umie¬ szczone zas z tylu dwa kroje tarczowe chronia zeby sprezynowe przed zaczepieniem o korzenie.Majac na uwadze to, ze czesto po uprawie gleby wypadnie lesnikowi zastosowac siew sztu¬ czny na wyorywanych bruzdach, przy plugach i poglebiaczach zastosowano siewnik, uwidocz¬ niony na fig. 10.Siewnik ten przymocowuje sie do jednego z opisanych na wstepie plugów lub poglebiaczy, tak ze spulchniajac glebe mozna równoczesnie wykonywac podsiew sztuczny — nasieniem les¬ nym, co ma bardzo wa^ne znaczenie w gospodar¬ stwie lesnym przy podsiewach nowych gatun¬ ków i wprowadzaniu podszycia gleboochronnego. i PL