Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do obróbki obwodu fasonów, jak np. obcasów z dre¬ wna lub podobnego materialu.Znany jest caly szereg maszyn do obróbki obwodu obcasów, prowadzonych czesciowo recz¬ nie albo tez calkowicie automatycznie. Maszy¬ nami kierowanymi czesciowo recznie obrabia sie zwykle caly obwód od razu jednym frezem, to znaczy zaczyna sie obróbke na jednej krawe¬ dzi czola obcasa, a konczy na drugiej; natomiast przy maszynach samoczynnych, szczególnie ame¬ rykanskich, obróbka przebiega za pomoca dwóch frezów w dwu stadiach, mianowicie w ten spo¬ sób, ze pierwszy frez obrabia jedna polowe ob¬ wodu obcasa, poczynajac od krawedzi czolowej, a konczac na drugiej polowie obwodu, podczas gdy drugi frez obrabia w ten sam sposób druga czesc obwodu. Wszystkie te znane maszyny ma¬ ja przy tym wspólna cecha charakterystyczna, mianowicie iz pracujace narzedzie lub narze¬ dzia tj. frezy sa tak umieszczone, ze wykonuja tylko swój ruch obrotowy, podczas gdy wszyst¬ kie pozostale ruchy robocze wykonuje obrabia¬ na czesc, tj. obcas. Trudnosci konstrukcyjne, zwiazane z urzadzeniem napedu ruchów robo¬ czych czesci obrabianej przy nieruchomym umieszczeniu obrabiajacego narzedzia, powodo¬ waly, ze nie znalazla dotychczas zastosowania samoczynna maszyna do obróbki obwodu obca¬ sów, która by pracowala w jednej tylko ope¬ racji roboczej, tj. jednym tylko frezem.W przypadku wykonania przez narzedzie je¬ dynie obrotowych ruchów roboczych, czesc ob¬ rabiana musi wykonywac z jednej strony ruch obrotowy, z drugiej zas strony zlozony ruch do wykroju, w stosunku do narzedzia, który to ruch jest sterowany przez umieszczone w rózny spo¬ sób krzywki. W wiekszosci przypadków umie-wjdu obcasó ke- zwykle kilka operacji frezowanie dokladne szcza sie owe krzywki na samodzielnych wal¬ kach, których naped jest zsynchronizowany z ruchem obrotowym czesci obrabianej..W samoczynnych maszynach do obróbki ob ob< i wygladzanie, które to operacje przebiegaja na poszczególnych* stanowiskach roboczych, przy czym obcas zamocowuje sie w maszyne i wyj¬ muje z niej na jednym stanowisku. Stanowiska robocze, umieszczone sa na okraglym obroto¬ wym stole, który przenosi poszczególne stano¬ wiska z jednego miejsca pracy do drugiego.Szczególnie w tego rodzaju maszynach bar¬ dzo trudno jest rozwiazac konstrukcyjnie naped ruchu do wykroju czesci obrabianej, z zacho¬ waniem dotychczasowego systemu, w którym narzedzie wykonuje tylko ruchy obrotowe.Przedstawiony wynalazek ma na celu roz¬ wiazanie takiego rodzaju urzadzenia napedu ru¬ chów roboczych narzedzia i czesci obrabianej, które by umozliwialo nie tylko obróbke calego obwodu obcasa w jednej tylko operacji robo¬ czej, za pomoca jednego tylko frezu, lecz zara¬ zem takze zastosowanie tego rozwiazania w kon¬ strukcji samoczynnej maszyny do wyrobu obca¬ sów, która wykonuje kolejno wiele operacji na obwodzie obcasów przy jednorazowym ich za¬ mocowaniu.Istota przedlozonego wynalazku tkwi w tym, ze czesc obrabiana wykonuje jedynie ruch obro¬ towy, podczas gdy narzedzie wykonuje, obok zwyklego ruchu obrotowego, ruch do wykroju.W tym celu umieszcza sie narzedzie wraz z je¬ go napedem na wsporniku suportu przesuwal- nego w kierunku czesci obrabianej, przy czym { posuwem tego suportu kieruja krzywki. Krzyw¬ ki te sa umieszczone wprost na wale posuwa¬ jacym czesc obrabiana. Oprócz tego posuwu wprost ku czesci obrabianej, narzedzie otrzymu¬ je równiez ruch obrotowy w odniesieniu do osi obrotu obcasa, przy czym ruch ten sterowany jest przez krzywki za pomoca przekladni dzwi¬ gniowej.Wobec znanych urzadzen urzadzenie wedlug wynalazku jest bardzo proste; umozliwia latwa regulacje zmian wielkosci posuwu narzedzia do wykroju b&z koniecznosci wymiany krzywek i nadaje sie do samoczynnej maszyny produku¬ jacej obcasy, w której luzne operacje sa zespo¬ lone, jak wspomniano wyzej.Dalsze znamiona i zalety wynalazku ujawnia dalszy opis oraz rysunek, gdzie fig. 1 przedsta¬ wia urzadzenie wedlug wynalazku w rzucie pio¬ nowym, fig; 2 — rzut poziomy urzadzenia we¬ dlug fig. 1, a fig. 3 — widok rzutu poziomego krzywek i czlona kopiujacego wzdluz linii A-A na fig. 1.Czesc obrabiana, w opisanym przypadku obcas 1, zamocowana jest miedzy szczeka 2 a ostrzem 3 uchwytu 4 jakiegokolwiek znanego typu. Ostrze 3 obraca sie w uchwycie 4 swo¬ bodnie, podczas gdy szczeka 2 polaczona jest trwale z walkiem 5, który jest ulozyskowany z jednej strony w korpusie 6 stolu 7, przenika¬ jac ten korpus, z drugiej strony zas w trzyma- dle 8 tego stolu. W dalszej czesci dzwiga walek 5 dwie krzywki 9 i 10; wewnatrz korpusu 6 za¬ klinowane jest na walku 5 kolo zebate 11, za posrednictwem którego walek 5 wraz z czescia obrabiana i krzywkami 9 i 10 otrzymuje ruch obrotowy od kola posredniego 12 i glównego na¬ pedowego kola zebatego 13; to ostatnie napedza¬ ne jest przez nie narysowany motor elektryczny.Stól 7 obraca sie w stalej ramie maszyny 14, która dzwiga nieruchome loze 15 przesuwanego suportu 16. Suport 16 dzwiga dwa wsporniki, z których wspornik 17 dzwiga przyrzad do ko¬ piowania. Wspornik 18 jest przesuwny w pro¬ wadnicy 19 suportu 16, a polozenie jego moze byc nastawione za pomoca sruby 20, znajdujacej sie w nasadzie 21 suportu 16. Wspornik 18 jest nadto zaopatrzony w czop 22, na którym swo¬ bodnie wahliwie ulozyskowany jest czlon kopiu¬ jacy 23 z dzwignia 24. Górna i dolna czesc czlo¬ nu kopiujacego 23 zaopatrzona jest w prowad¬ nice klinowe 25, w których prowadzone sa prze- , suwnie palce kopiujace 26 i 27 i których polo¬ zenie w czlonie kopiujacym 23 jest nastawialne przy pomocy srub 28. Wspornik 17 jest wypo¬ sazony w czop 29, na którym umieszczony jest z jednej strony frez 31, z drugiej strony silnik elektryczny 32; ten ostatni napedza frez za po¬ srednictwem pasa 33 na kole pasowym ulozy- skowanym w kadluoie 30. Kadlub 30 jest stero¬ wany przez dzwignie 34, która polaczona jest przy pomocy ciegla 35 z dzwignia 24. Suport 16 jest stale ciagniony w prawo, to znaczy w kie¬ runku do tarcz krzywkowych 9 i 10, dzieki cia¬ gnieniu ciezaru 36, tak iz palce kopiujace 26 i 27 stale spoczywaja na tych tarczach.Sposób dzialania opisanego urzadzenia jest nastepujacy: Przed zaczeciem frezowania wa¬ lek 5 wraz z obcasem li krzywkami 9 i 10 znaj¬ duje sie w polozeniu odwróconym o 180° w sto¬ sunku do polozenia uwidocznionego na fig. 3, to znaczy palce kopiujace 26 i 27 stykaja sie z pla¬ skimi czesciami tych krzywek; czesci te pzna- — 2 —czono na fig. 3 — 9a i lOa. Te plaskie czesci 9a i lOa oddalone sa nieco wiecej od osi obrotu walka 5, niz wynosi najwiekszy promien zakrzy¬ wionego konturu krzywek 9 i 20; powoduje to, ze frez 31 jest nieco oddalony od obcasa, który w tym polozeniu zwrócony jest strona czolowa do frezu. Gdy tylko walek 5 zaczyna sie obra¬ cac, palce kopiujace 26 i 27 czlonu kopiujacego 23 poruszaja sie po torach krzywek 9 i 10 i za posrednictwem dzwigni 24, ciegla 35 i dzwigni 34 ruch obrotowy dokola czopa 22 przenosi sie na kadlub narzedzia 30, który obraca sie wokól czopa 29; caly suport 16 w lozu 15 przesuwa sie równoczesnie tak, jak to dopuszczaja krzywki 9 f 10. Pod dzialaniem krzywek 9 i 10 frez 31 zaczyna obrabiac obwód obcasa na jednej kra¬ wedzi czola i konczy prace na drugiej krawe-- dzi czola obcasa. Po zakonczeniu calkowitego obrotu walka 5 plaskie czesci 9a i lOa odpycha¬ ja frez od czesci obrabianej.Zmiane wielkosci wyfrezowanego obcasa, przy tym samym ksztalcie obwodu, osiaga sie za pomoca sruby 20, zmieniajac polozenie suportu 16 w lozu 15. Zmiane profilu obwodu górnej czesci obcasa w stosunku do czesci dolnej, lub na odwrót, mozna spowodowac przez przesta¬ wienie palców kopiujacych 26 i 27 w czlonie ko¬ piujacym za posrednictwem srub nastawnych 28.Z wspomnianych faktów wynika, ze opisane urzadzenie do obróbki obwodu obcasów moze pracowac nie tylko jako samodzielna maszyna do wykonywania jednej tylko operacji, lecz tak¬ ze jako maszyna samoczynna, wykonujaca wie¬ le operacji na obwodzie obcasa. Zamocowana w tego rodzaju maszyne czesc obrabiana prze¬ suwana jest z jednego stanowiska roboczego do drugiego wraz z walkiem 5 i stolem obrotowym 7. Ze wzgledu na to, ze czesc obrabiana wyko¬ nuje sama tylko jeden ruch obrotowy, rozwia¬ zanie napedu tego dalszego przesuwania nie na¬ strecza dla kazdego stanowiska zadnych trud¬ nosci; maszyna jest bardzo prosta i posiada w przeciwienstwie do uzywanych maszyn znacz¬ nie mniejsze rozmiary. PL