Stosowane obecnie uklady odbiorcze do syg¬ nalów, modulowanych w czestotliwosci, o usta¬ lonej maksymalnej dewiacji ± 75 kc z reguly stosuja schemat z przemiana czestotliwosci z wzmacniaczem posredniej czestotliwosci o sze¬ rokosci wstegi okolo 150 — 200 kc, za którym wlaczony jest dyskryminator. Wskutek stoso¬ wania wzmacniaczy o tak szerokiej wstedze, w odbiornikach, majacych sluzyc do odbioru badz stacji z modulacja czestotliwosci, badz stacji z modulacja amplitudy (gdzie szerokosc wstegi przy modulacji amplitudy musi wynosic okolo 9 — 15 kc), musza byc stosowane dosyc skomplikowane uklady obwodów wzmacniaczy posredniej czestotliwosci; ponadto jest niemoz¬ liwe (bez calkowitej przeróbki) przystosowanie istniejacych odbiorników z modulacja amplitu¬ dy do odbioru stacji z modulacja czestotliwosci.Proponowany uklad wedlug wynalazku, dzieki zastosowaniu odmiennego schematu od¬ biornika do odbioru stacji z modulacja czesto¬ tliwosci od dotychczas stosowanych, umozliwil¬ by konstrukcje odbiornika, przelaczanego na od¬ biór stacji z modulacja czestotliwosci badz na odbiór stacji z modulacja amplitudy o znacznie prostszej budowie, oraz przystosowanie istnie¬ jacych odbiorników radiofonicznych (przezna¬ czonych do odbioru stacji z modulacja amplitu- , dy) do odbioru stacji z modulacja czestotliwosci; ponadto teoretycznie mialby przewage nad do¬ tychczasowymi ukladami w pewnych warun¬ kach zaklócen elektrycznych.Przedmiotem wynalazku jest zbudowanie od¬ biornika w takim ukladzie, by przy odbiorze stacji z modulacja czestotliwosci oscylator lo¬ kalny stopnia przemiany czestotliwosci zmienial swa czestotliwosc „synchronicznie" z nadajni¬ kiem w takt modulacji akustycznej. Wskutek tego odbiornik, mogacy wtedy miec znacznie wezsza (okolo 9 — 15 kc przy modulacji aku-stycznej) wstege, samoczynnie podstrajalby sie do nadajnika w takt modulacji akustycznej te¬ goz; napiecie malej czestotliwosci (akustycznej) mozna w tym ukladzie odbierac w punkcie, wskazanym w dalszym ciagu opisu.Przy przelaczeniu z odbioru stacji z modu¬ lacja czestotliwosci na odbiór stacji z modulacja amplitudy uklad powyzszy nie ulegalby zasad¬ niczej zmianie; przelaczenie zmienialoby niezna¬ cznie schemat dyskryminatora i ogranicznika amplitudy, natomiast nie uleglby zmianom wzmacniacz posredniej czestotliwosci.Na fig. 1 rysunku przedstawiono tytulem przy¬ kladu ideowy schemat odbiornika, fig. 2 — sche¬ mat blokowy odbiornika.W odbiorniku na fig. 2 stopien mieszajacy M, wzmacniacz posredniej czestotliwosci W i ogra¬ nicznik amplitudy A sa zbudowane jak w ogól¬ nie znanych odbiornikach i nie wymagaja bliz¬ szych wyjasnien. Oscylator lokalny O moze byc przestrajany w czestotliwosci w zakresie nieco wiekszym niz dwukrotna stosowana w nadaj¬ niku dewiacja; przestrajanie to odbywa sie za pomoca lampy reaktancyjnej, równiez w sposób ogólnie znany. Natomiast dyskryminator D jest zbudowany w taki sposób, ze przy zmianie cze¬ stotliwosci posredniej powstaje napiecie, które bedac przeniesione na siatke lampy reaktancyj¬ nej oscylatora lokalnego przestraja go w taki sposób, ze dazy on do usuniecia wspomnianej róznicy czestotliwosci posredniej. Wskutek te¬ go odbiornik automatycznie podstraja sie do zmian czestotliwosci nadajnika, tzn. oscylator lo¬ kalny zmienia swa czestotliwosc w takt modu¬ lacji nadajnika. Jest to uklad, analogiczny do stosowanej w niektórych odbiornikach samo¬ czynnej regulacji czestotliwosci, rózni sie jed¬ nak od niej w dwóch zasadniczych punktach.Po pierwsze samoczynna regulacja czestotliwo¬ sci kompensuje odchylenia czestotliwosci drgan oscylatora lokalnego, wywolane zmiana napiec zasilajacych, temperatury itd., po drugie samo- % czynna regulacja czestotliwosci dziala w sposób powolny, z zasady wykluczajac mozliwosc zmian czestotliwosci drgan oscylatora lokalnego w takt modulacji, a jedynie kompensujac zmiany cze¬ stotliwosci oscylatora lokalnego w odstepach czasu powyzej 0,2 — 0,5 sekundy, podczas gdy w proponowanym ukladzie oscylator lokalny zmienia swa czestotliwosc analogicznie z nadaj¬ nikiem.Szerokosc wstegi wzmacniacza posredniej czestotliwosci nie moze byc (jak to by sie moglo wydawac) dowolnie mala; musi ona wynosic co najmniej tyle, co w normalnym odbiorniku do odbioru sygnalów ze stacji z modulacja ampli¬ tudy.Napiecie malej czestotliwosci czerpie sie z dyskryminatora D; jest to napiecie, przestra- jajace oscylator lokalny O.Jezeli uklad ma byc przelaczony na odbiór stacji z modulacja amplitury, nalezy do wzmac¬ niacza malej czestotliwosci dostarczyc napiecie z tego punktu dyskryminatora, w którym naste¬ puje detekcja amplitury; uklad oscylatora i lam¬ py reaktancyjnej moze pozostac prawie nie¬ zmieniony. Zespól ten dziala teraz jako samo¬ czynna regulacja czestotliwosci; nalezy jedynie wlaczyc filtr, pozwalajacy na dzialanie samo¬ czynnej regulacji czestotliwosci jedynie przy zmianach czestotliwosci, trwajacych dluzej niz 0,2 — 0,5 sek.; poza tym nalezy usunac ograni¬ czanie amplitudy w stopniu A (ogranicznik am¬ plitudy). Jak widac, przelaczanie w odbiorniku wedlug wynalazku ogranicza sie do niewielu obwodów pradu stalego lub malej czestotliwosci. PL