Wynalazek niniejszy dotyczy podkladu kolejo¬ wego, wykonanego najlepiej z betonu lub podob¬ nych materialów spoistych, aczkolwiek moze on równiez dobrze znalezc zastosowanie jako ele¬ ment konstrukcyjny, ^przeznaczony do pracy w warunkach podobnych* jak podklad kolejowy.Spostrzezono, ze dobre zachowanie sie pod¬ kladu na torze wymaga tego, zeby jedna szyna mogla ulegac w stosunku do drugiej szyny opusz¬ czaniu sie od 5 do 7,5 mm pod dzialaniem ob¬ ciazenia, a nastepnie przybierac dokladnie po od¬ ciazeniu swe polozenie pierwotne, nie powodu¬ jac nadmiernego zmeczenia podkladu. W tym ce¬ lu próba wytrzymalosci polega na poddawaniu jednego konca podkladu, sztywno trzymanego n^ drugim koncu, zmiennemu zginaniu. Dobry pod¬ klad winien wytrzymac bez szkody 4dlka milio¬ nów zmiennych zgiec o amplitudzie calkowitej, wynoszacej co najmniej 15 mm.Znane podklady jednolite nie wytrzymuja tej próby, gdyz sa zbyt sztywne. Proponowano juz podklady, skladajace sie. z odcinków sztywnych, ulozonych w kierunku dlugosci podkladu na prze¬ mian z odcinkami z materialu twardziej odksztal- calnego, przy czym poszczególne odcinki sa ze¬ spolone za pomoca metalowych pretów lub roz¬ porek nitowych uzbrojenia. Tego rodzaju podkla¬ dy zlozone umozliwiaja wprawdzie wzgledne pio¬ nowe przemieszczanie obydwóch szyn, nie zapew¬ niaja one jednak elastycznego powrotu do polo¬ zenia wyjsciowego a ponadto wykazuja te nie¬ dogodnosc, ze styki pomiedzy poszczegól-nymi od¬ cinkami obluzniaja sie podczas odksztalcania sie podkladu. Skutkiem tego szyna nie powraca do¬ kladnie do swego polozenia nachylonego o sto¬ sunku' 1/20 do pionu, co moze spowodowac nie¬ bezpieczne warunki dla toczenia sie kól i zuzy¬ cia materialu; ponadto obluznianie sie styków umozliwia przedostawanie sie wody i czynników korozyjnych,- szkodliwych dla uzbrojenia, oraz zanieczyszczen stalych, zmieniajacych dokladnosc styków, nie dajaca sie skontrolowac, i mogacychspowodowac niezdatnosc podkladu do uzytku.Podklady jednolite sa wiec zbyt sztywne, pod-, czas^ gdy znane podklady zlozone sa nazbyt od- ksztalcalne a przy tym malo elastyczne.W celu otrzymania potrzebnych warunków i unikniecia wad znanych podkladów, podklad po¬ winien odznaczac sie elastyczna odksztalcalnosci:} pod dzialaniem obciazen roboczych w granicacn dopuszczalnych przemieszczen pionowych jednej szyny w stosunku do drugiej, tak iz podklad po¬ winien wracac do jego polozenia wyjsciowego" i pierwotnej postaci z- chwila ustania obciazenie przy zachowaniu prawidlowego nachylenia szyn.Zgodnie z niniejszym wynalazkiem osiaga sie to przez zbudowanie podkladu kolejowego lub podobnego, zawierajacego odcinki z betonu lub materialu podobnego, na przemian z podluznymi wkladkami z materialu o wiekszej elastycznej odksztalcalnosci, przy czym te. rózne elementy ze¬ spolone sa w jedna calosc za pomoca podluzne¬ go uzbrojenia. Podklad ten znamienny jest tym, ze przez naprezenie uzbrojenia, swobodnie prze¬ chodzacego poprzez elementy wkladkowe a któ¬ rego konce sa przymocowane do elementów skrajnych, zespól luzno obok siebie ulozonych elementów zostaje scisniety do stanu, zapewnia¬ jacego jego elastyczna odksztalcalnosc pod dzia¬ laniem obciazen roboczych.Podklad tak wykonany poddano przy próbie 25 milionom wibracji o amplitudzie wynoszacej 19 mm i nie wykazywal on zadnych widocznych oznak zmeczenia. Scisniecie naprezonym uzbro¬ jeniem zapewnia stalosc postaci zespolu i zapo¬ biega powstawaniu w nim naprezen obluzniaja- ?cych podczas jego odksztalcen roboczych, tak ze nie powstaje rozlaczenie elementów sklado¬ wych i podklad utrzymuje sie w postaci jedno¬ litej belki.Przez polaczone dzialanie scisniecia i wkla¬ dek bardziej elastycznie odksztalcalnych uzysku¬ je sie zespól elastyczny, który — jak to wyka¬ zaly próby — nie wykazuje praktycznie zadnegn zmeczenia pod wplywem powtarzajacych sie ugiec podkladu, podczas gdy wszystkie znane podklady zlozone ulegaly dosc szybko zniszcze¬ niu pod wplywem zmeczenia. naprezenie uzbrojenia mozna uzyskac za po¬ moca stosowanych srodków, np% za pomoca .urza¬ dzenia wyciagowego lub podobnego, gdy uzbro¬ jenie jest zamocowane jednym swym koncem, przy czym drugi koniec uzbrojenia zamocowuje sie w odpowiednim polozeniu na krancowym ele¬ mencie po osiagnieciu pozadanego naprezenia.Naprezenie to mozna równiez osiagnac przez roz¬ suniecie elementówr w których ikonce uzbrojenia sa odpowiednio zakotwiczone, i wypelnienie przerw, powstalych w ten sposób miedzy elemen¬ tami podkladu klockami klinujacymi, przy czym , rozsuniecie miejsc zakotwiczenia uzbrojenia da¬ je sie w ten sposób uskutecznic, jezeli wykona sie przynajmniej pewne czesci z materialu pod¬ legajacego rozszerzeniu lub pecznieniu podczas jego krzepniecia. W przypadkach, gdy umieszcza sie uzbrojenie w pewnych elementach podkladu przed stwardnieniem materialu, z którego elemen¬ ty te sa wykonane, dobrze jest otoczyc je poch¬ wa z tworzywa nie dopuszczajacego do zespole¬ nia sie uzbrojenia z wspomnianym materialem Azeby uzbrojenie nie wywieralo wplywu na elastyczne odksztalcenia, uklada sie je w oboje¬ tnej linii elementów wkladkowych. Gdy chodzie o podklad kolejowy, przeznaczony jedynie do wy¬ trzymywania u"giec pioncwych, mozna by zasto¬ sowac kilka uzbrojen znajdujacych sie w tej sa¬ mej plaszczyznie poziomej, . aczkolwiek pojedyn¬ cze uzbrojenie, skladajace sie z jednego sciegna lub wiazki drutów, wykazuje te zalete, ze nie wplywa na elastyczne odksztalcenia we wszyst¬ kich kierunkach.Inne szczególy i zalety wynalazku wynikaja z opisu przykladu wykonania, podanego ponizej z powolaniem sie na rysunek, w którym fig. 1 przedstawia przekrój pionowy wzdluz podkladu wedlug wynalazku, a fig. 2 — jego widok z góry.Podklad, przedstawiony na rysunku, sklada sie z dwóch bloków 1 z betonu, przeznaczonych 1 do podtrzymywania szyn, z betonowego elementu srodkowego 2 o mniejszym przekroju oraz i wkladek 3 z materialu o wiekszej elastycznej odksztalcalnosci, najlepiej z drewna, umieszczo¬ nych pomiedzy blokami betonowymi a elemen¬ tem srodkowym. Przez piec niezaleznych elemen¬ tów 1, l,-2, i 3, 3 przechodzi kanal podluzny h wzdluz osi wkladek 3, zaopatrzonych najlepiej w metalowe opaski 8. W tym kanale miesci sie metalowe sciegno 5, które napreza sie i przymo¬ cowuje na koncach do bloków 1 przez odpowied¬ nie zakotwiczenie. Na rysunku przedstawiono zakotwiczenie w ten sposób, ze konce sciegna sa nagwintowane i na gwint ten nakrecone sa nakretki 6 i przeciwnakretki 7, za pomoca których utrzymu¬ je sie pozadane scisniecie zespolu. Kanal U mo¬ ze byc zaopatrzony w pochwe ochronna dla uz¬ brojenia 5.W tak utworzonym podkladzie bloki 1 zapew niaja same przeniesienie obciazen na tor, pod¬ czas gdy element srodkowy 2 o wezszym prze¬ kroju zapewnia mniejsza .sztywnosc polaczenia bloków.Polaczone dzialanie scisniecia i drewnianych wkladek 3 nadaje podkladowi jego elastyczna odksztalcalnosc pod dzialaniem obciazen robo¬ czych. Poza tym podklad zachowuje sie, jak bel-ka ciagla, a wkladki, których calkowity przekrój uczestniczy w elastycznej pracy podkladu,, zapo¬ biegaja powstawaniu nadmiaru naprezenia (któ¬ re, w razie gdyby powstalo, uzewnetrzniloby sie w obluznieniu miedzy róznymi elementami pod¬ kladu) i zapewniaja pozadana wytrzymalosc zes- , polu na cisnienie dynamiczne.Dzieki elastycznym stykom moze wiec jeden koniec podkladu ulegac opuszczaniu sie w stosun¬ ku do drugiego, przy czym z chwila, gdy sila, która spowodowala opuszczenie, przestaje dzia¬ lac, podklad przybiera znowu swa postac pier¬ wotna, wobec czego jest zapewnione nachylenie o stosunku 1;20 do pionu, które nadaje sie szy¬ nom kolei zelaznych.W podkladzie tym mozna wprowadzic rozmai¬ te zmiany konstrukcyjne, nie wykraczajac poza ramy niniejszego wynalazku. I tak, aczkolwiek klocki drewniane daly bardzo dobre rezultaty, mozna je zastapic innym scisliwym i elastycznym materialem, np. guma syntetyczna albo mocnymi ¦resorami. Sciegno moze skladac sie z wiazki dru¬ tów metalowych, a jego zakotwiczenie moze byc uskutecznione w dowolny sposób; konce jego mo¬ ga np. byc zamocowane i naprezone za pomoca narzadów zaciskowych,. albo moga one byc na¬ wet wtopione w obydwa bloki, które byly by w tym przypadku rozsuniete za pomoca urzadzenia rozciagajacego podczas umieszczania wkladek i zaopatrywania ich w' opaski. \ Nazwa beton jest uzyta w szerokim znaczeniu slowa i obejmuje cement, jak równiez kazda in- ua mase o podstawie z materialu ceramicznego. PL