PL33977B1 - Spoiób estryfikowania kiuasóuj tluszczowych jednoujartoscioirymi alkoholami o niskim ciezarze czasteczkowym - Google Patents

Description

Reakcja estryfikacji, zachodzaca miedzy kwa¬ sami tluszczowymi i jednowartosciowymi alko¬ holami o niskim ciezarze czasteczkowym, jest od¬ wracalna i przebiega do osiagniecia stanu rów¬ nowagi. Powstajaca przy estryfikacji woda prze¬ dluza czas trwania reakcji i zmniejsza wydaj¬ nosc • otrzymanego estru. W celu przyspieszenia reakcji i zwiekszenia jej wydajnosci stosuje sie rozmaite katalizatory i srodki odwadniajace, z "których najbardziej znany jest stezony kwas siarkowy lub solny. Stosowaniu kwasu siarkowe¬ go stoi na przeszkodzie jego dzialanie zweglaja¬ ce, a po za tym mozliwosc powodowania reakcji ubocznych. Mniej energicznie dzialajacymi kata¬ lizatorami sa kwasy sulfonowe o dzialaniu roz¬ szczepiajacym tluszcze. Zwiazki te otrzymuje sie przez sulfonowanie mieszanin zwiazków aroma¬ tycznych i hydroaromatycznych lub przez sulfo¬ nowanie olejów ,mineralnych. Techniczne kwasy sulfonowe nie stanowia produktów chemicznie scisle okreslonych. Sa one przewaznie niecalko¬ wicie rozpuszczalne w wodzie oraz w kwasach tluszczowych i zawieraja skladniki nierozpusz¬ czalne równiez w alkaliach. Po ukonczonej estry¬ fikacji nie mozna usunac calkowicie tych zanie- , czyszczen przez zwykle wymywanie ani przez traktowanie alkaliami, ani za pomoca destylacji z para wodna. Korzystnie estryfikacje przepro¬ wadza sie w temperaturach podwyzszonych. Sto¬ suje sie przy tym znaczna ilosc kwasów sulfono¬ wych w przyblizeniu równa ilosci wagowej kwa¬ su tluszczowego. Przy wszystkich tych sposobach , estryfikowania trzeba stosowac mozliwie wyso¬ koprocentowy alkohol.Wedlug wynalazku mozna z dobra wydajnos¬ cia wytworzyc estry o duzej czystosci wyzszych kwasów tluszczowych i jednowartosciowych al¬ koholów o niskim ciezarze czasteczkowym, stosu¬ jac jako katalizator kwas p - kamforosulfonowy.Kwas p - kamforosulfonowy daje sie dogodnie wytwarzac w stanie calkowicie czystym i jest latwo rozpuszczalny w wodzie, dzieki czemu moz-na go usunac calkowicie fc mieszaniny reakcyjnej za pomoca wymywania woda. Jest on tez roz¬ puszczalny w kwasach tluszczowych. v Estryfikowanie mozna przeprowadzic w spo¬ sób zwykly przez gotowanie pod chlodnica zwrot¬ na mieszaniny kwasu tluszczowego i alkoholu z malym dodatkiem kwasu p -kamforosulfonowe- igo jako katalizatora. Z mieszaniny poreakcyjnej ester daje sie wyodsobnic przez oddestylowanie alkoholu i wymycie kwasu fi - kamforosulfono- wego woda.Praktycznie calkowite zestryfikowanie przy uzyciu bardzo malej ilosci kwasu p - kamforosul- fonowego mozna osiagnac, skoro przez ogrzany powyzej temperatury wrzenia alkoholu kwas tluszczowy, w którym jest rozpuszczona odpo¬ wiednia ilosc kwasu p - kamforosulfonowego, przepuszcza sie powoli alkohol w stanie cieklym lub w postaci pary. Przy tym sposobie przepro¬ wadzania reakcji uzyte ilosci kwasu p -^kamfo- Tosulfonowego moga byc bardzo male i wynosz^ przecietnie 0,1 — 0,5°/< w stosunku do ilosci kwasu' tluszczowego. Nalezy przy tym baczyc na dokladne przemieszanie kwasu tluszczowego z alkoholem! Osiaga sie to badz przez mieszanie,- badz przez zastosoVanie aparatury, zaopatrzonej w ciala wypelniajace. Prace mozna prowadzic w sposób ciagly w przeciwpradzie, doprowadzajac alkohol z dolu, kwas tluszczowy zas z góry, do naczynia reakcyjnego, majacego ksztalt kolum¬ ny. Utworzony ester odciaga sie z dolnej czesci naczynia reakcyjnego.Alkohol nie przereagowany unosi przy odde¬ stylowaniu utworzona na skutek reakcji wode.Przy tym sposobie pracy nie jest rzecza koniecz¬ na stosowanie alkoholu wysokoprocentowego.Przyklad I. 100 kg kwasu tluszczowego z oleju buraczanego gotuje sie w ciagu 5 godzin pod chlodnica zwrotna z 60 kg 94,89/o (wagowo) alkoholu etylowego i 5 kg jkwasu 8 -kamforosul- fonowego. Po oddestylowaniu alkoholu i wymyciu 'woda otrzymuje sie produkt reakcji zawierajacy 12 — 93% estru etylowego kwasu z oleju bura¬ czanego.Przyklad II. W wiekszym naczyniu reak¬ cyjnym ogrzewa sie do temperatury 180°C, mie¬ szajac, 150 czesci kwasu z,oleju buraczanego, za¬ wierajacego 0,75 czesci kwasu P-kamforosulfono¬ wego i przez rure wlewowa siegajaca, do dna na¬ czynia o zwezonym otworze wyjsciowym wiewa sie stopniowo w ciagu 4 godzin 90 szesci 34#% (wa- b.z.g.- no zam, lf 10 —1 gowo) alkoholu etylowego. Nadmiar alkoholu od- destylowuje sie z woda, utworzona podczas reak¬ cji. Po przemyciu woda otrzymuje sie produkt reakcji, skladajacy sie do 98»/0 z estru etylowe¬ go kwasu tluszczowego z oleju buraczanego' i za¬ wierajacy tylko . okolo 2o/0 nie zestryfikowanego kwasu tluszczowego.Przyklad III. W aparaturze opisanej w przykladzie II rozpuszcza sie w 150 czesciach wyzszego kwasu tluszczowego 0,75 czesci kwasu P -kamforosulfonowego i w temperaturze 130°C wprowadza stopniowo w ciagu 6 godzin 225 czes¬ ci 95 myciu kwasu f - kamforosulfpnowego woda o- trzymuje sie produkt reakcji, zawierajacy 98 estru etylowego kwasu tluszczowego,.Przyklad IV. Do podanej w przykladzie II ilosci kwasu tluszczowego wprowadza sie w temperaturze 130°C 140 czesci 50o/0 (wagowo) alkoholu etylowego. Po oddestylowaniu alkoholu i wody dodaje sie jeszcze dalszych 55 czesei 94,8^/0 alkoholu etylowego. Otrzymany produkt reak¬ cji sklada sie w 98°/0 z estru etylowego wyzszego kwasic tluszczowego. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób estryfikowania wyzszych kwasów tluszczowych jednowartosciowymi alkoholami o niskim ciezarze czasteczkowym, znamienny tym, ze jako przyspieszacz reakcji stosuje sie kwas P - kamforosulfonowy.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze estryfikowanie przeprowadza sie w tempera¬ turach lezacych powyzej temperatury wrze¬ nia uzytego alkoholu i ponizej temperatury wrzenia wytwarzanego estru.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny bym, ze estryfikowanie przeprowadza sie za pomo¬ ca alkoholów rozcienczonych.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny t^n, ze estryfikowanie przeprowadza sie czescio¬ wo za pomoca, alkoholów rozcienczonych i czesciowo za pomoca alkoholów wysokopro¬ centowych. Sevecpceske Tukpve Zsyo.pjjr (driye J ifi Scjiichtj, ,n 4 r o d,n i p p & n 4 k Za#|§nca: inz. W. Za^rzews^i rzeczni^ paj^ntgwj 1.5-50. T-1-15061 12.-T-51 PL