Przy otrzymywaniu skrobi z roslin bulwia¬ stych, np. ziemniaków, nalezy mozliwie jak naj¬ szybciej i jak najdokladniej oddzielic skrobie od soku komórkowego rosliny oraz stalych zanie¬ czyszczen, które skladaja sie przewaznie z resz¬ tek tkanki komórkowej i sa stosunkowo lekkie.Znane sa rózne sposoby przeprowadzania tego rozdzialu, a nastepnie odwodniania zageszczonej skrobi w wirówce. Niniejszy wynalazek dotyczy ulepszen w tym procesie, polegajacych na tym, ze zageszczenie, oczyszczenie i odwodnienie skro¬ bi odbywa sie w tej samej wirówce, w co naj¬ mniej dwóch kolejnych fazach, z których pierw¬ sza polega na przepuszczaniu mleczka skrobio¬ wego, w sposób mniej lub wiecej ciagly przez be¬ ben wirówki, obracajacy sie z mala szybkoscia obwodowa i ma na celu zageszczenie skrobi i od¬ dzielenie jej od zanieczyszczen stalych i czesci cieczy, druga zas, nastepujaca na nagromadzeniu sie w bebnie odpowiedniej, ilosci skrobi, polega na znacznym zwiekszeniu szybkosci obwodowej bebna, w celu odwodnienia oddzielonej skrobi.Dzieki temu podzialowi procesów" oczyszcza¬ nia i zageszczania skrobi oraz jej odwadniania na dwie oddzielne fazy, uzyskuje sie te korzysc, ze uwolnienie skrobi od zanieczyszczen stalych jest dokladniejsze, poniewaz proces ten przebie¬ ga korzystniej przy szybkosci obrotu mniejszej niz szybkosc obrojtu odpowiednia dla dokladnego odwodnienia skrobi. Stosowanie malej szybkosci obrotu w czasie zageszczania skrobi j^st korzyst¬ ne równiez i z tego powodu, ze skrobia oddziela sie od przewazajacej czesci wody zawartej w mleczku skrobiowym, bez koniecznosci przepusz^ czania tej wody przez tkanine filtrujaca w beb¬ nie, o ile stosuje sie beberr perforowany. W ten sposób zaoszczedza sie tkanine, poniewaz jedynie niewielka czesc wody musi przejsc przez nia, w (jzasie odwadniania skrobi przy wiekszej szybkos¬ ci obrotu.Przy praktycznym wykonaniu tego wynalazku beben wirówki obraca sie poczatkowo z tak mala szybkoscia obwodowa, zas mleczko skrobiowe przepuszcza sie przez beben z tak duza szybkoscia, ze Zasadniczo tylko skrobia zostaje odrzucona w kierunku obwodu bebna i gromadzi sie tam, pod-czas gdy ciecz razem z lzejszymi zanieczyszczenia¬ mi, ewentualnie z nieznaczna iloscia skrobi, odply¬ wa przelewem, umieszczonym w górnej czesci bebna, o ile beben jest pionowy. Skoro beben na¬ pelni sie zageszczona skrobia w pozadanym stop¬ niu, zwieksza sie obwodowa szybkosc bebna do tego stopnia, ze przynajmniej wieksza czesc wó¬ dy zawartej jeszcze w zageszczonej skrobi, ulega odwirowaniu. W ten sposób mozna w jednej i tej samej wirówce przeprowadzic zarówno oddziele¬ nie skrobi od cieczy i lzejszych zanieczyszczen, jak i osuszenie skrobi, po\jej oddzieleniu. Dzieki temu uzyskuje sie znaczne uproszczenie procesu produkcyjnego.Zageszczanie skrobi odbywa sie systemem ciaglym, w.ten sposób, ze ciecz zawierajaca skro¬ bie i zanieczyszczenia doprowadza sie stale do bebna wirówki i podobnie, w sposób ciagly, od¬ prowadza sie z bebna ciecz i zanieczyszczenia, az beben napelni sie w dostatecznym stopniu skrobia, po czym odwadnia sie ja przez zwiekszenie szyb¬ kosci obrotów, a w koncu usuwa z bebna w do¬ wolny sposób, np. przez zgarniecie jej w czasie dalszego obracania sie bebna, zanim wprowadzi sie do niego nastepne partie mleczka skrobiowego.Korzystne jest stosowanie wynalazku w po¬ laczeniu z metodami otrzymywania skrobi, przy których produkuje sie równoczesnie alkohol ze skladników roslin bulwiastych, a sok wlasny tych roslin sluzy do wyplukiwania swiezych ilosci skrobi, ewentualnie w sposób ciagly. Jednakze wynalazek nie ogranicza sie do tego zastosowa¬ nia.Beben wirówki moze* byc zaopatrzony w plaszcz perforowany, odgrywajacy role filtra, przy czym szybkosc obwodowa bebna w czasie oddzielania skrobi stosuje sie tak mala, ze sila odsrodkowa jest mniejsza niz opór cieczy w ma¬ teriale filtra oraz w przylegajacej do niego war¬ stwie, skrobi, podczas gdy w czasie nastepnej ope¬ racji (przy usuwaniu cieczy z warstwy zagesz¬ czonej skrobi) szybkosc obwodowa zwieksza sie do tego stopnia, ze sila odsrodkowa staje sie wieksza niz wspromniany opór cieczy.Mozna jednak zastosowac równiez wirówke z bebnem nieperforowanym, który obraca sie po¬ czatkowo tak wolno, ze warstwa skrobi, której wewnetrzna powierzchnia odgraniczajaca posia¬ da postac stozka skierowanego w dól, zbiera sie wzdluz wewnetrznej seiany bebna, podczas gdy ciecz i lzejsze zanieczyszczenia ulegaja odrzuce¬ niu ponad górna krawedz bebna (o ile stosuje sie beben pionowy). Zageszczanie skrobi odbywa sie tak dlugo, az skrobia wypelni wieksza czesc beb¬ na, po czym zwieksza sie liczbe obrotów. Warstwa skrobi nabiera wówczas ksztaltu bardzej cylin¬ drycznego, ulega scisnieniu, i pewna ilosc soku zostaje wycisnieta i odplywa przez górna kra¬ wedz bebna. W tym przypadku objetosc warstwy skrobi, która znajdowala sie w ruchu przy mniej¬ szej .szybkosci obwodowej, jest wieksza niz obje¬ tosc, która moze byc zawarta w bebnie przy pod¬ wyzszonej szybkosci obwodowej. Przy pierwszej postaci wykonania, z bebnem perforowanym, moz¬ na skrobie po ukonczeniu odwirowywania prze¬ myc odpowiednia ciecza, np. woda z dodatkiem kwasu lub czysta woda.Na rysunku przedstawiony jest schematycz¬ nie przekrój podluzny urzadzenia, nadajacego sie do wykonywania sposobu wedlug wynalazku, jednakze wynalazek nie ogranicza sie do tej po¬ staci wykonania.Beben 1 wirówki posiada perforowany plaszcz, przytwierdzony do podstawy 2, osadzonej na wa¬ le 3. Wal ten mozna wprawic w ruch obrotowy, o zmiennej szybkosci, w dowolny sposób i z do¬ wolnego zródla sily, np. za pomoca kólka napedo¬ wego -4. Wal spoczywa swym dolnym koncem w lozysku 5.Perforowany beben 1 jest otoczony szczelnym plaszczem 6, tak ze pomiedzy bebnem 1 a plasz¬ czem 6 powstaje komora 7. Pozadane jest nada¬ nie tej komorze ksztaltu przedstawionego na ry¬ sunku, to jest o przekroju szerszym u góry niz u dolu. Oba plaszcze umieszczone sa w nierucho¬ mej obudowie 8 spoczywajacej na podporze 9.Plaszcz 6 posiada w swej górnej czesci pierscie¬ niowa komore zbiorcza 10, w której mieszcza sie jedna lub kilka dysz lub podobnych elementów, np. w postaci t.ak zwanych rur odbierajacych 12 z wylotami 11 odpowiednio skierowanymi. Te ru¬ ry odbierajace zbieraja ciecz z obracajacej sie warstwy, przy czym szybkosc zamienia sie w cis¬ nienie, tak, ze ciecz mozna odprowadzic z wirów¬ ki pod dzialaniem tego cisnienia.Zanieczyszczona skrobie wprowadza sie do wirówki umieszczona centralnie rura 13, ucho¬ dzaca do stozkowatej komory lA, zaopatrzonej w swej dolnej czesci, ponad dnem bebna 1, w wylo¬ ty 15.Do zgarniecia utworzonej warstwy skrobi, w bebnie 1 znajduje sie urzadzenie zgarniajace 16 w postaci jednego lub kilku skrzydel albo nozy, które mozna przesuwac w stosunku do obwodu bebna przy pomocy dowolnego urzadzenia, np. sruby 17, obracanej korba 18. Na srubie umiesz¬ czona jfct nakretka polaczona z nozem tak, ze przy obrocie korby 18 nóz 16 zbliza sie lub odda¬ la od obwodu bebna. ' Korzystne jest zaopatrzenie bebna 1 w tkani¬ ne filtracyjna lub podobny material.W czasie ruchu urzadzenia wprowadza sie ru- — 2 —ra 13 mleczko skrobiowe, które wyplywa otwora- - mi 15 przy dnie bebna 1. Beben wprawia sie w ruch obrotowy o stosunkowo malej liczbie obro¬ tów, .dzieki czemu ziarna skrobi, ciezsze niz inne skladniki mleczka skrobiowego, osadzaja sie wzdluz scian bebna, tworzac warstwe 19. Przy malej liczbie obrotów ciecz nie przeciska sie przez warstwe skrobi i tkanine filtracyjna oraz per¬ forowany plaszcz bebna 1, gdyz opór cieczy jest wiekszy niz sila odsrodkowa. Beben napelnia sie stopniowo mleczkiem skrobiowym, przy czym sto¬ sunkowo ciezkie ziarna skrobi zostaja odrzucone w kierunku filtra i tworza na nim warstwe 19, ciecz zas z lzejszymi od skrobi zanieczyszczenia¬ mi uwolniona calkowicie lub czesciowo od skro¬ bi podchodzi ku górze bebna i zostaje przerzu¬ cona przez górna krawedz wirówki. 'Wylot 20 mozna zmniejszyc w stosunku do przekroju- bebna 1, np. za pomoca zaslony 21, dzieki czemu Warstwa skrobi 19 pozostaje nienaruszona. Za¬ nieczyszczenia znajdujace sie w mleczku skrobio¬ wym i skladajace sie z resztek tkanki komórko¬ wej, np. ziemniaków, wyplywaja w cienkiej war- . stewce wzdluz wewnetrznej powierzchni cieklej masy wirujacej w bebnie. Jezeli szybkosc obrotu bebna bedzie odpowiednia w stosunku do szyb¬ kosci doplywu mleczka skrobiowego, zanieczysz¬ czenia, jako lzejsze, zostana porwane przez ciecz wyplywajaca przez wylot 20, podczas gdy ziarna skrobi o "wiekszym ciezarze wlasciwym zostana odrzucone sila odsrodkowa w kierunku obwodu bebna, i ich warstwa 19 bedzie sie pogrubiac i gestniec. Zanieczyszczenia porwane przez skrobie gromadza sie w warstwie 19 po stronie zwróco¬ nej ku osi bebna, poniewaz wyplywaja one nie¬ jako na powierzchnie cieklej i lepkiej zawiesiny skrobiowej. Gdy beben wypelni sie skrobia ta warstewka zanieczyszczen zostanie wyplukana przez prad cieczy.Ciecz ta, wyplywajaca przez wylot 20 razem z porwanymi zanieczyszczeniami i ewentualnie mala iloscia skrobi, dostaje sie do pierscieniowej komory 10, a stad, przez wyloty 11 rur odbiera¬ jacych 12 lub przez dysze skierowane w kierunku wstecznym, które zmniejszaja szybkosc wyply¬ wu cieczy, do stalych zbiorników, nie uwidocz¬ nionych na rysunku."Skoro beben wirówki napelni sie skrobia w pozadanym stopniu, przerywa sie doplyw mlecz¬ ka skrobiowego przez rure 13. Liczbe obrotów wi¬ rówki zwieksza sie wówczas w takim stopniu, aby pokonac opór cieczy w materiale filtrujacym i w warstwie skrobi 19, dzieki czemu ciecz pozostala pomiedzy ziarnami skrobi przechodzi pod wplywem sily odsrodkowej do komory 7, jak wskazuja strzal¬ ki 22 na rysunku. Ciecz podchodzi ku górze i prze¬ dostaje sie otworami 23 do pierscieniowej komo¬ ry 10. Skrobie po odwodnieniu przemywa sie w wirówce, zraszajac ja woda lub inna odpowied¬ nia ciecza. Pozadane jest dodanie do wody plucza¬ cej kwasu, np. kwasu siarkawego albo silnie roz¬ cienczonego kwasu solnego lub siarkowego. Po odpowiednim przemyciu, warstwe skrobi 19 wy¬ garnia sie z wirówki za pomoca zgarniacza 16 lub dowolnego innego urzadzenia. W czasie wy¬ garniania skrobi zmniejsza sie szybkosc obrotu wirówki, np. do szybkosci stosowanej podczas pierwszej fazy procesu. Ewentualnie mozna wi¬ rówke na okres wygarniania skrobi unierucho¬ mic. Zastosowanie rur odbierajacych 12 nie jest konieczne. Sok moze równiez splywac swobodnie z bebna wirówki do stalego zbiornika.Jezeli wynalazek stosuje sie do równoczesne¬ go otrzymywania z roslin bulwiastych skrobi i alkoholu, wówczas oddzielony ód skrobi sok od¬ prowadza sie do urzadzen fermentacyjnych.Jako przyklad wykonania wynalazku mozna podac, ze liczba obrotów bebna wirówki o sredni¬ cy 600 mm wynosi w czasie pierwszej fazy pro¬ cesu 300 — 500 obrotów na minute, zas w czasie drugiej fazy 900 — 1200 obrotów na minute lub wiecej.Wynalazek nie jest ograniczony do opisanej i przedstawionej na rysunku postaci wykonania, lecz moze ulec róznym zmianom. PL