Zawory suwakowe, przy (których plytki zamykajace pffiowaJdzif sie trzipieniaimi przed powierzchniami u&ziozeliniieffiila:, nie dotykajac ich i od siieble oddala, sa znamie. Popotnowa- tto wykonywac trzpienie beiz gwabtii, a tyl¬ ko dolna &h czesc zaopatrzyc srubaimi, których mutedki polaczone sa; zpiwiiaisawio z plytkami zamykajacemiL Ten rodzaj kon¬ strukcji ma te wade, ze zawsze tylko jeden z dw6ch gwalrutó^ sruby moze przyciskac zapomoca zawiasu najblizsze czesci uszczel^ tulajacych plytek do siodelka, podczas gdy sruby o ifmym skrecie nigdy naje mozna tak doklaldiPJle ustawic, alby oba szammery, na¬ lezace do jednej plyty Mszfcseliu&ja^j, przyciskaly ja zupelni© równoleglej Uk* szc^famci w, tema urzadzania, sa nie- Uttikfiione, Dalsza1 wada jest ta, ze wskutek male¬ go recznego kólka, sila ludzka nie wystarcza do wywarcia takiego nacisku, ajby osiagnac szczelne zamknieci* nawet wtedy, gdyby grzyblkil mogly byc poprowadizone równole¬ gle do siebie i osiowo. Znalezna wada j^si takze to, ze ohai grzybki — po odcjiajgnsle- citi ich przez krawedzie trzpieni od swoich siodelek — musza byc przez podmiesieajje recznego kólka w kierunku o$i trapienia podniesione do gjóry w, oslona.Urzadzano srube^ w kienuaku osi rury, wsrubowana w grzybki, wykonanie jak m&* try. Przy teni urzadzeniu przyciska &a grzybki sruba do siodelek, wskutek cxeg©- naJstepuje wkrótee m?k&&z&afa iisz^eW*- japych powi^whfii W ofeóinosci sruby, za- stosowana do poruszania ^zybkó«w w We*K runku ltfzfonfai jako tefc osi rury, maijaj te wa¬ de, ze wykonalnie ich, w porównaniu do zwyklych srub jest kosztowne.Wady te usuwa sie wedlug wynalalzku przez to, ze przeznaczony do rozsuwania grzybków trzon srubowy sklada1 sie z dwóch trzonów o jednakowym kierunku gwintu.Na rysunku przedstawila fi|g. 1 pionowy przekrój suwakowego zawioru w stanie zai- mknietym; fig. 2 — pionowy przekrój po obrocie o 90° z polofzenilaj nai fig. 1; fig- 3 — pionowy przekrój wentyla w stainie otwar¬ tym; fig. 4 —' pionowy przekrój po obrócic o 90* z polozenia nai fig- 2.Fig. 5 uwidocznia odmiane suwakowego z£|wó!ru, przy której zastosowano urzadze- nib do wyrównania cisnienia; fig. 6 — u- lepszoiiie urzadizlenie, w pionowym przekro¬ ju, do wyrównania cisnienia; fig. 7 -— pio¬ nowy przekrój wedlug srodkowej lilnji na fig, 6.Oslona zawioru a, z kolnilerzalmi b i c, posiada uszczelniajace krawedzie a. Z o- . slona polaczona jest nakrywal d, zaopatrzo¬ na w dlawmice d', uszczelniaj apa nagwinto¬ wana wewnatrz! rure i, dla ujecial sruby.Srube h z recznem kólkiem K przytrzymuje jak zwykle poprzeczka! g na slupkach /.Rurka i na dolnym koncu posiada po¬ przeczke i', z diwama trzpieniami k. Nai tych trzpieniach zaiwiieszone sa górne konce dwóch laczników /, których dblne konce polaczone ®a w podobny sposób z dwiiema korbajmi n zapomoca irfcj)ileni m. Kazdy trzpien m maj kólko r celem wypelnienia odstepu pomiedzy oboma lacznikami /.Kjorby n polaczone sa z dwiema srubami ri, o jednakowym gwincie, zals sruby sa pola¬ czone trzpieniem q i zawiteraja miedzy so¬ ba kulkowe lozysko. NaJ dbydwóch sru¬ bach ri osadlzione sa z obu stron jako na- srubld1 dwai mieokiragle grzybki o, opatrzjone w uszczelniajacy pierscien p, który obejmu¬ je swojemi brzegiami krawedzie d.Oslona a posiada dwile przeciwlegle li¬ stwy prowadnicowe s, które, sa przedluzo¬ ne w nakrywie d. Na korbach n znafduja sie wystepy / (fig. 3). Wentyl suwakowy mo¬ ze byc opatrzony urzadzieniem odciazaj a- cem (fig. 5). W takim razie kazdy grzybek o zawiera pomocniczy zawór u, zamykaja¬ cy lub otwierajacy wydrazenie v, któire zai posrednictwem odstepu dJla osiowego ruchu grzlybkai, polaczone jest1 zi otworem w w szyjce grzybka. Siprezyma, oparta o muter- ke u, dziala zamykajaco na zawór pomoc¬ niczy..Zawór, suwakowy, wedlug wynalazku, dziala nastepujaco: w stanie otwartym (fig. 3 i 4), obiei posrednio na poprzeczce V, zawieszone grzybki o sa tak wysoko pod¬ niesione, ze przeplywi przez zawór jesit zu¬ pelnie wolny. W tern polozeniu (fijg. 4) grzybki o sa nasrulbowatne na sruby ri.Przytem osie trzpieni mik lciza (prosto¬ padle ponad soba (fig. 3), gdyz obie korby n nie moga sie wiecej przekrecic wskutek przeszkody ze strony wystepów /. Jezeli zawór ma byc zamkniety, nalezy reczne kólko K obracac tak, zdby rurka i odkre¬ cala sie ze sruby h nadól, Zapomoca po¬ przeczki V, zisuwaija sie przytotfierdzone na trzpieniach k laczniki / a z niemi: grzybki o, polaczone korbami n z djolnemi trzpienia¬ mi m laczników, dopóki dblny brzeg grzyb¬ ków nie dojdzie do spodu oslony (fig. 2).Podczas tego ruchu, laczniki / przesu¬ waja sie wizidluz prowadmibowych listiewek s, ai kólka r tocza sie po przedniej po¬ wierzchni tych listewek. Przefe to osiaga sie pewnosc umieszczenia! grzybków na' swoje miejsca przed otworami bez obawy ich przekrecania sie. Skoro plytki doj da do swego koncowego polozetoila, czyli gdty dal¬ sze ich .znizanie jest niemozliwe, wychodza korby n wskutek nacisku dalej odkrecaja- cej sie rurki i ku dolowi z polozenila we¬ dlug fig. 3 i przechodza w polozenie we¬ dlug fig. 1 i 2. Poniewaz grzybki1 nie ma¬ ja okraglego ksztaltu i nie moga sile obra¬ cac, wiec wykonywuja ruch osiowy az do — 2 —uszczelniajacych powierzchni a*. Gdy zo¬ stania do tych powierzchni dostatecznie przycisniete, zamkniecie jest uskutecznio¬ ne, W tern polozeniu przylegaja grzybki za¬ woru do ioh siodelek.Grzybki wykonuja zatem podczas ruchu nlaidól iz pfoilozieinia zupelnego otwarcia) do zupelnego zaimkniecia na;j pierw przesunie¬ cie prostoipaJdle do osi rur, przyczem o ty¬ le sa do sidbie zblizone, ze nie dotykaja uszczelnianych powierzchni a (filg. 4) a do- pilero potem wykonuja ruch w kierunku osi rur.Z tym suwakowym zaworem mozna' ko^ rzystnie polaczyc urzadzienile dddlazaljalce, którego zaleta polega nai tern, ze sile ^o nie zaistosowuje — jak zwyczajnie dotad — zewnatrz suwakowej oslony i nie dziala nan ostobnemi orgamami zamykajacemi i srubami, lecz zaworek ten znajdluje sie wewnatrz oslony i dziala samoczynnie.Na' fig. 5 przedstawiony jesli, jako przy¬ klad, taki suwakowy zawór z urzadzeniem odciazajacem. Kazdy grzybek o ma w srod¬ ku maly pomocniczy zawór, którego grzy¬ bek u zamyka wykonany w kierunku osio¬ wym otwór v. Otwory te maja wyloty w wydrazeniu, poLrzebnem dla ruchu srub ri w gwincie grzybków o, które to wydraze¬ nie polaczone jest za posrednictwem oftWo- rów w z miejscem w oslonie pomiedzy grzybkami o. Jezeli teraz, przez odpowied¬ nie pokrecenie kólka h\ oba grzybki o nie¬ co sie nasrubuje na sworznie ri to grzybek o, bedacy bezposrednio pod dzialaJniem naciskajacego plynu, zOstainie odsuniety od powierzchni uszczelniajacej a\ podczas gdy drugi grzybek poZostainiC jeszcze przy¬ cisniety do swlego siodelka!. Plyn pod ci- snileniem przejplywa teraz przez wasika pier¬ scieniowa szpare pomiedzy odsunieta plyta a jej siodelkiem do wnetrzai, a statf przez otwory w do otworów1 v, aby odsunac grzy¬ bek u ze stromy, gdzie niema nacisku ply¬ nu, skoro z drugiej strony cisnienie dosta¬ tecznie sile powiekszy tak, ze moze przezwy¬ ciezyc przecilwne dzialanie malej sprezyny.Okragla nakretka u sluzy zarazem jako prowadnica dla odciazajacego grzybkal.W ten sposób wyrównywuje sie cisnie¬ nie, wskutek cze|g|o ustaje elalstyozine wygie- ce grzybka!, gdy drugi grzybek o pdzosta;- je oddzielony od swego siodelka. Jezeliby z jakiegokolwiek powodu powoli przeply¬ wajacy prad; niie odteumal maleigo gjrzybka u, to wskutek dalszego pókrecanilal recznem kólkiem li, wsrubuja sie sworznie ri w grzybki o, naCisina okraj^le nlaikretkil u* i od¬ suna pomocnicze grzybki u. W ten sposób odbywa sie przeplyw plynu przymusiowo.Zamiast tego mozna uskuteczliiaic otwiera¬ nie odciazajacych wentyli takze innem u- rzadzeniem.Poniewaz przegrzania paJra, jiaik z do¬ swiadczenia wiadomo, dziala ujemnie na sprezyny, które wskutek tego albo milkna albo sie lami^, wiec dzialanie zaworu po¬ mocniczego w tiych warunkch jest niepew¬ ne. Jezeli w takim razie moze miec miej¬ sce nieszczelnosc glównego grzybkal zaworu, to w oslonie powstaloby cisnienie i otwo¬ rzylby sie grzybek odciazaijacy i wynikly¬ by straty plynu.Te wady usuwia urzadzenie, przedstaJ- wildne na filg. 6 i 7. Dla swjonrfcm! zia&tosowuje sie gwint w osobnym nasrulbku, nieobraical- nym wzjglejdbm grzybka zaworu ale prze- suwalnym, z pokrywa zamykajaca gwfet swlorzni, tworzaca zarazem grzybek potmioc- niczy odciazajacy. W ten sposób przesuwa pirzy zamykaina/u grzybka masrubowany sworzen najpierw niasrubek z pokrywa o- siowo, az do zetkniecia sie z siodelkiem odciazajacego grzybka (az do zamkniecia go), aby nastepnie ziabraic z soba takze nile- okragly grzybek glówniegó kawioru w osilo- wem przesunieciu go, az do zetkniecia sie z glównem siodelkiem zaworu ii przycisnie¬ cia do nfegó grzybka o.Naisruibek u* umiesiziclzoiny je&tj w wydra- — 3 —ceniu grzybka o i pnzytrziymawy w mem snfomtn y. fe irtiby sa nagwintowane tyl¬ ka na' dittgotei y', ipotozdbaej do Wkrece¬ nia W friyfcefc o* Sworznie znajduja sie wiekszaj czescia swe) dlugosci w plycie o a* mrcbjsza w naórubku u\ wzglednie w na- srufoowanej fta niej poki*ywne u'. Takie u- rL$$zx&óe Jjrzedstaw& te dogodnosc, ze sraLy y JiiJjfdy sie tiie rozluznia/ja. W polo- zenkl wedlug fig. 6 znajduje sie miedzy zewnetrzna powierzchnia pokrywy u* i sio¬ delkiem 1/ szozeliria 2. Wsi<}delku v wsru- bowartertl w grzybek o sa wykonane otwo¬ ry w. Pomiedzy dwiema srubami y znaj¬ duj sie otwory et (fig. 7), które lacza szpare z z wnetrzem oatemy zaworu.Taki odciazajacy zawk dziala jak na¬ stepuje: grzybki o sa znizone (jak naryso¬ wano) -az do imoisca równooskrwego polo¬ zenia z otweratml przepustewemi W tern poktóeniu plyn jeszcze przeplywa naoko¬ lo glównych girizyhków o, jako lez przez oba jeszcze otwarte zawory odoiazajjace. Przez ten zawór pi^ieplywa plyn przez otwory w4, szpare z, osilolwe otwory x {fig. 7) wnetrze wentylowej oslony i.w oidwfcutttym porzajd- ku przez drugi zawór ddciaia4acy.Jezeli teraz korby n skfleca nagwinto- w&ie swwzmie n', bedA «we sie i^ysrubówy- wac z MUsrubków u". Wtsktlrbek tdfio nasrufc- ki praesaha &t% osiowo raizem z ltó«r»ibo- wajnemi /pmykryWami »' a* odtiazatjace jrcyfoki jpr^i^na do sApdetek, Od te{ <:hwiii posatwaija dle glówne ^grzybki o, az «t)e se- tkna iz gloritae&ri siiod^kami 6* I tfoBltama do niob ptizjyeisniete. Praez to zatfny4&a sie ea^ wór i1 oddzielai dfcofie naeteku plynu od ¦stroily bez aiawiisbu. Je&di zawór ma byc teraiz oltwarty^ a strona bez aactoku lwi jfrod* legac znów idsnjJetnitt, naJezy sworznie ta- poinocakoribn'warabowac wnftfcr^tki, Praez to zblinajai «Se <«foa grzybki t» do siebie. Po- inewaE odstep glówny siodelek u jeist sta¬ ly, to z obu stron musilaifyflby [powitac szcze¬ liny mredfcy nsibrde&anrii a grz#4*ka*fci. Ze strony nacisku przeplywa obeenfe plyn przez odslonieta glówtaja szczteline db wne¬ trza oslony i naciskal wewnetrzna strone me bedacej dotad pod dSme/DJkm plyty o tak, ze ze strony bez nacisku n5e moze -po* wistlaJc szczelina ii grzybek ten pozostanie na swojetrn siodelku. Wskutek dalsizego wkre¬ cania swtoasziniii n, dochodzi grzybek ze stro¬ ny nacisku do swej prowadnicow^Jj listwy z' i przylegla! do niej, piodbaas gdy druijga plyta wolna fetsit jeszcze od tfWej lilstwy prowad- nicowej.Podczas dalszego wkrecatnia sworzni, nie moze grzybek ze strony nacisku prze¬ suwac sie osiowo wskutek przylegania! do listwy z'; grzybek zas ze stilony bez; naci¬ sku pozostanie jeszcze ma swojem siodelku a' wskutek paniajapego w oslonie wetutykwej cisnjfenia, podczias gdy pomocniczy zawór odciazajacy na tej stronie zoatariie jeszcze otwarty/ albowiem nacisk nató wywier«ny jest1 tylko rrtala ozastka naicifeku na glówna plyte o. Plyn dostaije sale teraz pozwoli z o- slony przez odciajziajajcy pomocniczy zawór w grzybku bez nacisku do przewodu, gdzie niema OLSnienfia. W ten siposób nastepuje powoli nitótylko wyrównanie cistoibtulai, któ¬ re umozliwia podciagniecie do góry oby¬ dwóch grzybków dbez.szczególnego wysilku, ale «ar^zem podgrzewa sie takze zimna czesc przewody (parowego). Przez to osia¬ ga sie te dogodnosc, ie dotad zwykle eto- sowyw^ay przewód1 pomocnibzy okrezny staje sie zbedny. Skoro nastapi wyrówna¬ nie cisnienia], to przez dalsze krecenie recz¬ nego kólka, moga byc oba grzybki zaworu podciagniete do góry bez tarcia o Jodelka- Zalety nowego zalwioru uwydatnilaja sie, gdy chodkriJ o zajmkniecie przewodu, przez który plyni prtzeplywa z wielka predkoscia.Tak np, bylo dotychczas niemozebnem u- miescic ^awór do LMnykania przewodu pa¬ ry bezposrednio przfed tuirbSnta, gdyz wsku¬ tek wielkiej róznicy cisniem* po dbu stro- mach grzybke^ nie mozna bylo go ami za- — 4 —mknac aoii otworzyc,, albowiem uszczelniaj a- ce powierzchnie taik silnie byly do siebie piizycisfcaine wskutek jednostronnego obcia¬ zenia, ze si^e zacinaly i uniemozliwialy wszelki ruch zianrykaijacego organu. Wobec tego musiano dotychczas, w tern miejscu, zaistosowywac zaiwór ze wszystkiemi jego wadami. Mialo to bardzo ujemne skutki1 w raiziie pekniecia rury. tJtnieszczeinie cylindrycznej nakretki u" z pokrywka ri W glównym grzybku ziaWoru o, zabezpieczienifc teij nakretki przeciw skre- caimu jsic jeg srubami! y' zJaistosowlalnila; po- krywlki u, jako grzybka do odciazajacego pomocniczego sJoidelkai v\ ma jesizicze ta za¬ lete, ze obie do siebie przylegajace cziesci moga byc latwo do siebie docierane. W tym celu wisuwa sie nakretke u" a pokryw¬ ka ri w wydrazenie grzybka o az do ze- tkniLeciza sie z ri Wglebienia ma glówki srtub y moga byc uzyte do dooieraniai jako punk¬ ty uchwytowe.Calkowity przekrój poprzeczny otwiorów x jiafeo tez tri jest znacznie mniejszy mp. o polowe* ™z poprzeczny przekrój pierscie¬ niowej szpary z. Przez to osiaga sie, ze do¬ cierane usizczetóajace powierzchnie ódcia- zajiacego zaworu mniej sa narazone ma szkodliwe dzialanie wskutek mnieiszej szybkosci pary w szparze Srednica otworów w' jest dosyc mala, tak ze tworza one jakby sito ochraniajace uszczelniajace powierzchnie przed zanie¬ czyszczeniem.Urzadzenie przedstawione na fig. 5 po¬ siada miedzy sworzniami ri, ri, polaczonych ze soba trzpieniem 17, lozysko kulkowe. 0- kazalo sie jednak, ze kule przy silnym na¬ cisku grzybków na swoje siodelka moga latwo ulec zalnadto wielkiemu cisnieniu, Dlatego zastapiono, wedlug wynalazku ku¬ lowe lozysko jednem albo kilkoma walco- wemi lozyskami wspólsrodkowemi1. Wyróz¬ niaja sie one tern, ze wierzcholki stozko¬ wych walców leza we wspólnym punkcie ma osi *wiorzni nagwintowanej. Przez takie urzadzenie osiaga sie walkowe tarcie i na¬ cisk pofwieinzichni walków w doipuszlczal- nych granicach.Szczególna zaleta nowego zaworu su¬ wakowego ^lega im tern. ze z jednfcj stro¬ ny ochronione sa powierzchnie uszczelnia¬ jace p (fig. 6) przez swioje polozenie prze¬ ciw zanieczyszczeniu, z drugiej zais strony prad plynu oczysizcza bezustannie siodelka ri. Uszczelnienie grzybka zaworu moze byc wykonane, odpowiednio do cehi mzycia, z róznego materjalu uszczelniajacego. Gdy¬ by pomimo korzystnego polozenia grzybka zaJWoru, znajdowaly siie zanieczyszczenia wlasnie w chwili zamykania, to zostalyby one przez twarde siodelko wcisniete w miekki materjal Trezczemcajacy zaworu i w ten sposób nastapilaby uszczelnienie.Zawór suwakowy wedlug wynalaizkai na¬ dalje sie lakze dobrze jak© zamykaljacy or¬ gan *do przewodów goracej piary, bowiem tarcie w nim umniejszone jotsrt dio minimum, wystepuje tyllko przy srubach ri, ale i przy nich gwtet jest rochmoaaiony i zanieczyszcze¬ nie ivykluczkDiiie). Nadio kulkowe hib wal¬ kowe lozyska przejmuja osidwe cisnienie.Wymiary sa cfcmne tak,ze juz w polc*- wie skoku gwinitu sworznia przyttegft grzy¬ bek o do swego siodelka al, tak ze druga polowa skoku gwintu sluzy do silnego przy- clsnaediaL Gdy wskutek dlugiego uzywania majstapi pewne zuzycie sie ruchomych cze- scii, nie ucierpi' przez to uszbzelniente, gdyz wtfejdy nalezy sworznie ri tylko nieco wie¬ cej z grzybków o wysrubowac. Kloriby n u- tlwlorzia wtedy pomiedzy soba kat, któiry w niajjgorsizym wypadku bedzie niewiele mniej¬ szy, niz narysowany na fig. 1. Nile nie prze- sizikaidiziai osiagnac prostolinijny ruch rurki i dto swiorzni ri w inny isipasób. PL