przedmiotem niniejszego wynalazku jest urzadzenie do samoczynnej zmiany czólenek przy mechanicznych krosnach tkackich, pozba¬ wione wyzej wymienionych wad.Urzadzenie do samoczynnej zmiany czólenek wedlug wynalazku posiada miedzy innymi te ce¬ che znamienna, ze impuls, pochodzacy od widel¬ ca i uruchomiajacy dzwignie ladujaca, jest prze-sylany elektrycznie za pomoca gietkiego walka .lub linki Bowdena do dzwigni ladujacej przez ruch Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc lat¬ wo dostosowane do krosien róznej budowy. Na¬ stepna znaczna zaleta wynalazku polega na tym, ze zapobiega on uszkodzeniom czólenka, jakie zdarzaja sie w licznych znanych urzadzeniach, w których gwaltowne uderzenia dosc ciezkich mecha¬ nizmów, w scianki czólenka lat^j^^pwoduja usz¬ kodzenia bocznych stosunkowo cienkich jego scianek.Dalsza zaleta wynalazku-polega na tym, ze po¬ ruszajace sie czesci sa bardzo lekkie i posiadaja dlatego znikomy moment bezwladnosci tak iz reaguja natychmiast na odnosne impulsy. Glów¬ ne czynne czesci urzadzenia wedlug wynalazku wykonuja prawie wylacznie ruchy prostoliniowe lub zasadniczo prostoliniowe, tak iz zbedne sa jakiekolwiek zespoly prowadnicze lub inne mef chanizmy, niezbedne w znanych urzadzeniach.Stosownie do odmiennej postaci wykonania wynalazku samoczynne urzadzenie do zmiany czólenek posiada czujnik o ruchu prostoliniowym, poruszany przez przenosnik impulsów przy zmia- -nie czólenek. Czujnik zaczepia o szczeline w sciance czólenka i jest zaopatrzony w powierzch¬ nie prowadnicze, wspódzialajace za posrednict¬ wem narzadu pomocniczego i przekladni dzwignio¬ wej z czescia stykowa o ruchu wychylnym lub slizgowym, która przy wysunietym polozeniu czujnika, kiedy nastepuje zmiana czólenek, le¬ zy na drodze bidla, natomiast, gdy czynny ko¬ niec czujnika, styka sie ze scianka czólenka, wskazana czesc stykowa pozostaje w polozeniu podniesionym poza droga Mdla, wobec czego/ nie moze nastapic zmiana czólenek.Zalaczone rysunki wskazuja dwa wykonania urzadzenia wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia w poprzecznym przekroju widok bidla ze skrzynka czólenkowa 1 urzadze¬ niem do wymiany cewek w widoku z boku; fig. 2 — czesciowo w przekroju i czesciowo schema¬ tycznie bidlo w krancowym polozeniu i urzadze¬ nie gotowe do zmiany czólenek; fig.' 3 -* widok podobny do widoku wedlug fig. 2, gdy czólenko znajduje sie w niewlasciwym polozeniu, tak iz zmiana nie moze byc dokonana; fig. 4 — widok z góry urzadzenia przedstawionego na fig, 3; fig. 5 — podluzny przekrój przez glówna czesc od¬ miennej postaci wykonania urzadzenia, przy czym skladowe czesci znajduja sie w polozeniu, przy którym moze byc dokonana zmiana czólenek; fig. 6 - ¦ widok podobny do widoku wedlug fig. 5, gdzie czesci skladowe znajduja sie w polozeniu, uniemozliwiajacym zmiane czólenek; fig. 7 — widok z boku, odpowiadajacy fig. 5, a fig. 8 — odnosny widok z. góry, fig. 9 zas — wlidok od konca w kierunku strzalki na fig. 5, a fig. 10 — przekrój wzdluz linii x-x na fig. 5.Ogólny uklad urzadzenia do rozrzadu wymia¬ ny czólenek jest przedstawiony na fig. 1, która wskazuje ten przyrzad umocowany na ramie F stojaka krosna. Rama dzwiga równiez magazyn czólenkowy M, obejmujacy czólenka, wprowa¬ dzane kolejno do skrzynki czólenkowej 17, gdy zostanie wyczerpana cewka 19 w czólenku 18, znajdujacym sie wlasnie w dzialaniu. W tym celu jest umocowany na ramie F mlocek wyrzutowy 25, wychylany przez dzwignie ladownicza 7, któ¬ ra w odpowiedniej chwili jest wprowadzana w dzialanie przez bidlo 16, uderzajace w dzwignie 7 swym bocznym wspornikiem 24. Gdy to nasta¬ pi, wówczas czolowy koniec mlotka 25 wyrzuca przednie czólenko z magazynu M do skrzynki 17.Zmiana czólenka jest rozrzadzana z jednej slrony za pomoca widelca przesylajacego impuls do u- rzadzenia zmianowego, z drugiej zas — za pomoca czólenka, stosownie do tego, czy znajduje sie *no w polozeniu odpowiednim do zmiany, czy tez nie, jak to zostanie dokladniej wyjasnione w naste- . pujacym opisie.Urzadzenie to zawiera elektromagnes 2, do którego prad jest doprowadzany przewodami .1 od widelca (nie wskazanego). Cieglo 4 jest przy¬ mocowane do rdzenia elektromagnesu i przecho¬ dzi przez tuleje 5 oslony elektromagnesu. Spre¬ zyna naciskowa 6 opiera sie jednym koncem o tuleje 5, drugim zas — o trzpien lub kolnierz przymocowany do ciegla 4; przez nacisk sprezy¬ ny 6 cieglo 4 jest s^le wypchniete na zewnatrz oslony 3 elektromagnesu.Dzwignia ladownicza 7 jest przymocowana za posrednictwem nasady 8 (fig. 4) do oslony elek¬ tromagnesu, a za pomoca nasrubków 9 — Jo ra¬ mienia mlotka wyrzutowego 25.Dzwignia 7 moze posiadac ksztalt wydluzo¬ nego, czesciowo wydrazonego dzwigara, posia¬ dajacego czop 10, zaopatrzony najlepiej na obu jego koncach w wychylna dzwignie 11. Na krótkie ramie dzwigni dziala zewnetrznym kon¬ cem cieglo 4. Dluzsze ramie dzwigni 11 dzwiga boczna zapore 12 w ksztalcie plytki o dlugosci a (fig. 2). Zapora 12 jest osadzona wychylnie w wydrazeniu dzwigni 7, posiadajacym ksztalt odwróconej litery U, gdy patrzec na nie w kie¬ runku strzalki b (f;ig. 2).Dzwignia ladownicza 7 jest zaopatrzona w kciuk 13, osadzony obrotowo na czopie 14, przy¬ mocowanym do dzwigni 7. Kciuk. 13 jekl spycha- — 2 —ny do dolnego polozenia, np. pod wplywem spre¬ zyny nawinietej na czop 14. Dzwignia ladowni¬ cza 7 mole byc podtrzymywana przez krazek 15.Na rysunku przedstawiono równiez bidlo 16 krosna ze skrzynka czólenkowa 17, czólenkiem 18 i umieszczona w nim cewka 19. Bidlo 16 i skrzyn¬ ka czólenkowa 17 wspóldzialaja z trzpieniem kontrolnym 20, jak to obszerniej bedzie objasnio¬ ne pózniej. Trzpien 20 jest zaopatrzony w wy¬ ciecie lub szczeline, w której miesci sie palec 21, zaklinowany na czopie 22, do którego jest sztywr no przymocowany mostek 23.Powyzej opisane urzadzeaie dziala, jak wy¬ jasniono ponizej.Gdy prad nie przeplywa przez uzwojenie 2 elektromagnesu 3, cieglo 4 jest utrzymywane pod wplywem swej sprezyny 6 w polozeniu na zew¬ natrz oslony elektromagnesu, w którym to po¬ lozeniu jego zewnetrzny koniec, opierajacy sie o krótsze ramie dzwigni 11, utrzymuje te dzwignie w podniesionym polozeniu, jak wskazano na'i{g. 3. Bidlo 16 w krancowym polozeniu na swej dro¬ dze przechodzi swobodnie swym wspornikiem 24 przez wykrój w dzwigni 7, poniewaz zapora 12 dzwigni 11 jest podniesiona ponad wspornik za¬ sadniczo w polozenie poziome. Gdy nic watku na cewce 19 zostanie wyczerpana, widelec wzbudza elektromagnes 2 przez doprowadzenie do niego pradu; cieglo 4 zostaje wciagniete do wnetrza os¬ lony elektromagnesu wbrew dzialaniu sprezyny 6, przy czym zewnetrzny koniec ciegla przestaje dzialac na krótsze ramie dzwigni 11, która przez, swój wlasny ciezar lub przez dzialanie sprezyny przekreca sie na czopie 10 tak, iz zapora 12 osia¬ ga teraz polozenie pochyle wewnatrz wyciecia dzwigni 7, jak wskazano na fig. 2. Gdy czólenko 18 z cewka 19 znajduje sie we wlasciwym polo¬ zeniu w skrzynce czólenkowej 17, wówczas trzpien kontrolny 20 wchodzi w otwór tej skrzyn¬ ki i w odpowiadajacy mu otwór w czólenku 18, pokrywajacy sie z otworem skrzynki (fig. 2) tak, iz palec 21 pokreci sie. To pokrecenie sie spro¬ wadza obrót czopa 22 tak, ze mostek 23, przymo- cawany do tego czopa, podnosi sie do takiego polozenia, iz gdy bidlo 16 podchodzi co swego krancowego polozenia, mostek ten przechodzi po¬ nad kciukiem 13. Wspornik 24 bidla zaczepia zapore 12 dzwigni 7,. uruchomiajac w ten sposób mlotek 25 samoczynnego urzadzenia zmianowe¬ go, wyrzucajacy wówczas czólenko z magazynu M do skrzynki 17, jak opisano powyzej.Jezeli czólenko 19 znajduje sie w niewlasci¬ wym polozeniu w chwili tuz przed majacym na¬ stapic wprowadzeniem nowego czólenka, trzpien kontrolny 20 nie moze wejsc w otwór czólenka, jak wskazano na fig. 31. Palec 21 pozostaje w swoim pierwotnym polozeniu, jak równiez mostek 23 nie jest podniesiony. Mostek przy krancowym polozeniu bidla 16 wchodzf pod kciuk 13 podno¬ szac go, wobec czego kciuk ten pokreca dzwignia 11 tak, iz zapora 12 zostaje równiez podniesiona w górne poziome polozenie. Wspornik 24 bidla 16 nie moze wówczas zaczepic o zapore^ 12, prze¬ chodzac ponizej niej, tak iz dzwignia ladownicza nie jest uruchomiona i nie moze nastapic zmiana czólenka.W odmiennej postaci wykonania wynalazku moze byc zastosowany gietki walek lub linka Bow- dena do wprowadzania w ruch ciegla 4 zamiast elektromagnesu. W tym przypadku linka wycho¬ dzi z widelca, do którego jest przymocowana w jakikolwiek odpowiedni sposób.Fig. 5—10 wskazuja odmienna postac wykona¬ nia wynalazku.W oslonie 31, zaopatrzonej w odpowiednie na¬ rzady do przymocowywania, np. nasrubki 33 i gwint 32, do odnosnych czesci krosna, Jest osa¬ dzony czujnik 34 tak, iz moze przesuwac sie wzdluz. Czujnik moze miec postac lekkiego .draz¬ ka, prostego lub wygietego, lub tez zaopatrzo¬ nego w wyciecia tak, by odpowiadal on budo¬ wie krosna. Tylny koniec czujnika stanowi trzon 35, przechodzacy przez zatyczke 36. Sprezyna 37 jest nasadzona na trzon 35, wysuwajac stale czuj¬ nik 34 do przedniego czyli roboczego polozenia.Przedni koniec czujnika jest zaopatrzony w na¬ stawiany narzad lub trzpien 38, który w wyko¬ naniu przedstawionym na rysunku ma postac srubki. Oczywiscie narzad 38 moze byc wyKonany inaczej, np. jako oporek lub koncówka z plaskim lepkiem, osadzona nastawnie w czujniku 34 w jakikolwiek inny sposób.Wierzcholek czujnika 34 jest zaopatrzony w górna i dolna powierzchnie prowadnicze polaczo^ ne za pomoca pochylni. Krazek 40 wspóldziala ze wskazanymi powierzchniami, przy czym kra¬ zek ten jest umocowany w dzwigni kolankowej 41, osadzonej na czopie 42 w oslonie 31. Drugie ramie dzwigni 41 jest zaopatrzone w trzymak 43 lub w wyciecie, przez które przechodzi dzwignia 44 umocowana na czopie 45 w oslonie. Przedni koniec dzwigni 44 jest przegubowo polaczony z plytka 46, umocowana tak, iz moze sie ona wahac w wykroju 47 oslony 31. Urzadzenie jest takie, ze gdy czujnik 44 znajduje sie w polozeniu nie¬ czynnym, jak wskazano na fig. 6, krazek 40 spo¬ czywa na górnej powierzchni czujnika 34 i plytka 46 jest przytrzymana w podniesionym polozeniu za posrednictwem dzwigni kolankowej 41 tak, iz ttfdlo 48 (fig. 6), które porusza sie zwTotnie w znany sposób, moze swobodnie przejsc przez wykrój 47 w oslonie 31. — 3 ^Urzadzenie przedstawione na fig. 5—10 dziala jak ponizej.W normalnym polozeniu, tj. przy normalnym dzialaniu krosna, czujnik jest odciagniety w tyl wbrew dzialaniu sprezyny 37, zajmujac polozenie wskazane na fig. 6, w którym plytka 46 jest pod¬ niesiona i bidlo moze swobodnie przesunac sie.Jezeli zmiana czólenek jie^t pozadana, impuls zostaje przeslany do przyrzadu zmianowego w sposób znany. Pod wplywem impulsu czujnik 34 zwalnia sie i za pomoca sprezyny 37 porusza sie naprzód do polozenia wskazanego na fig. 1. Je¬ zeli czólenko, które ma byc zastapione, ustawilo sie we wlasciwym do wymiany polozeniu, czesc 38 na przednim koncu czujnika moze wejsc w wyciecie lub otwór w sciance czólenka. Powo¬ duje to przejscie krazka 40 wzdluz powierzchni prowadniczej 39 z jej górnej czesci na czesc dol¬ na, jak wskazano na fig. 5, tak iz za posrednict¬ wem dzwigni kolankowej 41 plytka 46 znizy sie do polozenia na drocjze bidla, które podczas na¬ stepnego posuwistego ruchu uderzy w plytke 46, spychajac przyrzad w kierunku strzalki na fig. 5.Ten ruch sprowadza zmiane czólenka w sposób juz opisany.Jezeli czólenko, które ma byc zastapione, nie ustawi sie we wlasciwym polozeniu^ czesc 38, umocowana na przednim koncu czujnika, ude¬ rzy w pelna scianke czólenka; krazek 40 a wraz z nim równiez i dzwignia oraz plytka 46 pozostaw ja w polozeniach wskazanych na fig. 6, przy któ¬ rych 46 lezy poza .droga bidla, które wówczas wy¬ konuje swój posuwisty ruch, nie powodujac zmiany czólenka.Impulsy do zmiany czólenek moga byc przesy¬ lane do czujnika 34 w jakikolwiek odpowiedni sposób, np. za pomoca ciegla, linki, elektromag¬ netycznie lub podobnie. Oczywiscie, ze ze wzgle¬ du na nadzwyczaj maly ciezar czujnika 34 posiada on nieznaczna bezwladnosc i jego rozrzad jest niezwykle latwy.Zalety wynalazku w porównaniu z urzadze - niami znanymi dotychczas sa tak widoczne, iz nie ma potrzeby uwydatniac ich wiecej szcze¬ gólowo. Niemniej jednak nalezy wykazac przy¬ najmniej kilka wyrózniajacych cech. Urzadze¬ nie wedlug wynalazku dziala bardzo gladko, po¬ niewaz wszystkie jego czesci sa prostej budo¬ wy i wykonuja tylko bardzo male ruchy. Nasta- wialnosc czesci 38 na przednim koncu czujnika umozliwia dokladne dostosowanie urzadzenia do jakiegokolwiek krosna; dostosowanie to moze byc dokonane nawet po przylaczeniu urzadzenia do krosna, co nie jest mozliwe w stosunku do zna¬ nych urzadzen. Poniewaz czujnik jest bardzo lek¬ ki, uderza on w pelna scianke czólenka delikatnie w przypadku, gdy czólenko nie osiagnelo. swego koncowego polozenia, zapobiegajac w ten spo¬ sób jego uszkodzeniu. Dalej, nalezy scianke czó¬ lenka zaopatrzyc tylko w bardzo maly qtwór, któ^ ry wyklucza jakiekolwiek oslabienie czólenka.Nie jest potrzebny jakikolwiek zlozony mecha - nizm dzwigniowy dla dzialania urzadzenia, gdyz czajnik porusza sie tylko po prostej linii, a ilosc ruchomych czesci jest niewielka. Wszystkie te zalety oraz wiele innych wynikaja z nadzwyczaj¬ nej prostoty urzadzenia wedlug wynalazku i czy¬ nia go szczególnie odpowiednim do zastosowania w postaci przystawki do samoczynnych urzadzen do zmiany czólenek: PL