Wynalazek dotyczy lampy elektronowej t do wytwarzania drgan bardzo wielkiej czestotli¬ wosci, w której wytwarza sie wiazke elektro¬ nów, przechodzaca kolejno przez uklad elek¬ trod sterujacych szybkosc, utworzony przynaj¬ mniej z trzech elektrod, przez jedna elektrode skupiajaca i przez drugi uklad, skladajacy sie równiez co najmniej z trzech elektrod. Propo¬ nowano juz laczyc w tego rodzaju lampach drugi uklad elektrod z ukladem elektrod ste¬ rujacych za pomoca toru sprzezenia zwrotnego Tor sprzezenia zwrotnego wykonuje sie w tym przypadku jako tor przesylowy laczacy, utwo¬ rzony z dwu przewodów, z których jeden otacza drugi. Tego rodzaju tor sprzezenia zwrotnego tworzy wraz z obu wspomnianymi ukladami elektrod jedna konstrukcyjna calosc.Przy pomocy takiej lampy mozna wytwarzac drgania, których czestotliwosc jest zalezna od wymiarów obwodu drgan, utworzonego przez oba uklady elektrod wraz z torem sprzezenia zwrotnego. Czestotliwosc wytwarzanych drgan równa sie bowiem czestotliwosci podstawowej sprzezonego ukladu albo jego wyzszej harmo¬ nicznej i zalezy od szybkosci, z jaka elektrony przebiegaja wzdluz ukladu elektrod, a zatem od wielkosci napiecia stalego, przj^lozonego do ukladu elektrod.Celem wynalazku jest konstrukcja . lampy elektronowej z symetrycznym rozmieszczeniem ukladu elektrod.Wedlug wynalazku osiaga sie ten cel przez to, ze odwrócone od siebie zewnetrzne elek¬ trody ukladów sa polaczone ze sciankami cy¬ lindrycznych bebnów, których os jest równo¬ legla do osi lampy elektronowej. Bebny te tworza zewnetrzny przewód czesci toru sprze¬ zenia zwrotnego, która graniczy z ukladem elektrod i sa podtrzymywane sciankami lampy albo przynajmniej okragle ich powierzchnie tworza czesc scianek lampy.Na-rysunku fig. 1 przedstawia przekrój po* dluzny lampy wedlug wynalazku, fig. 2 — prze¬ krój poprzeczny lampy wzdluz plaszczyzny II— II na fig. 1, a fig. 3, 4 i 5 przedstawiaja inne przyklady wykonania lamp wedlug wy¬ nalazku. , Lampa elektronowa, przedstawiona na fig. 1. zawiera w oslonie 1 ze szkla albo kwarcu uklad elektrod do wytwarzania wiazki elektro¬ nów, skladajacy sie z posrednio zarzonej ka¬ tody 2, siatki 3 i elektrody przyspieszajacej 4. która posiada wzgledem katody 2 napiecie do¬ datnie. Na koncu, przeciwleglym do wspomnia * nego ukladu elektrod, oslona 1 zawiera elek¬ trode chwytajaca 6 oraz elektrode 7, sluzaca do wylapywania odbitych od elektrody 6 elek¬ tronów pierwotnych albo emitowanych wtór¬ nych. Elektrodom 6 17 równiez nadaje sie na¬ piecie dodatnie w stosunku do katody.Emitowane przez katode 2 elektrony prze¬ latuja pomiedzy katoda i elektroda chwytajaca 6 wzdluz przynajmniej dwóch ukladów elek¬ trod, z których pierwszy, sterujacy szybkosc, sklada sie z trzech elektrod: ze sterujacej 8 i z dwóch ograniczajacych 9 i, 10. Elektrode ograniczajaca 10 tworzy jeden koniec elektrody skupiajacej 11, tworzacej przestrzen skupiajaca, przez która przechodzi wiazka elektronów po minieciu ukladu sterujacego. Nastepnie wiazka elektronów przechodzi wzdluz drugiego ukladu elektrod, utworzonego równiez z trzech elek¬ trod: z elektrody 12 i z dwóch elektrod ogra¬ niczajacych 13 i 14; ostatnia tworzy koniec elek¬ trody skupiajacej 11, przeciwlegly do ukladu elektrod sterujacych.Elektrody 8 — 14 posiadaja dodatnie W sto • sunku do katody napiecie, które powinno byc znacznie wyzsze niz dodatnie napiecie elektrody przyspieszajacej 4.Azeby uniknac rozchodzenia sie wiazki elektronów, wytworzonej przez uklad elektrod 2. 3. -4, najlepiej stosowac skierowane wzdluz osi pole magnetyczne. Cewki, wytwarzajace to pole, nie sa przedstawione na rysunku.W celu wytworzenia drgan drugi uklad elektrod 12, 13 i 14 jest poprzez tor sprzezenia zwrotnego polaczony z ukladem elektrod, ste¬ rujacych szybkosc.Poniewaz zaklada sie, ze dzialanie dotych¬ czas opisanej, lampy wyladowczej jako urza¬ dzenia do wytwarzania drgan jest znane, nie podaje sie blizszych objasnien. Wynalazek polega na konstrukcyjnym wykonaniu lampy elektronowej, a scislej, na wykonaniu jej^ toru sprzezenia zwrotnego, laczacego uklad elektrod 8, 9 i 10 z ukladem 12, 13, 14 i tworzacego wraz z tymi ukladami obwód drgajacy, który warunkuje czestotliwosc wytwarzanych przez urzadzenie drgan.Zewnetrzny przewód toru sprzezenia 'zwrot¬ nego* polaczonego z ukladami elektrod 8, 9, 10, 12, 13, 14, jest utworzony w mysl wynalazku za pomoca dwóch cylindrycznych bebnów, kró- rych os pokrywa sie z osia lampy elektrono¬ wej albo jest przynajmniej do niej równolegla? i których odwrócone od siebie scianki 15 i 16 sa polaczone z zewnetrznymi elektrodami 9 lub 13 obu ukladów. Scianki sasiednie 17 i 18 sa w danym wykonaniu polaczone ze zwróconymi ku sobie zewnetrznymi elektrodami 10 i 14.Okragle powierzchnie bebnów sa oznaczone liczbami 19 i 20. Oba bebny sa polaczone za pomoca cylindrycznego przewodu 21, tworza¬ cego zewnetrzny przewód pozostalej, najlepiej wspólsrodkowej czesci toru sprzezenia zwrot¬ nego. Wewnetrzny przewód toru sprzezenia zwrotnego, przechodzacy pomiedzy okraglymi powierzchniami 19 i 20 obu bebnów i laczacy wewnetrzne elektrody 8 i 12, jest oznaczony liczba 22 i moze go równiez tworzyc przewód w ksztalcie rury.Bebny 15, 17, 19 i 16; 18, 20 sa przytrzymy¬ wane przez scianke lampy za pomoca miejsco¬ wych wystepów 23, na których opieraja sie plytki nosne 24 i 25 z miki, docisniete do scianek 15 lub 16 bebnów za pomoca tarcz 26 i 27. Ksztalt plytek mikowych jest taki, ze calosc ukladu drgan, skladajaca sie z obu ukladów elektrod 8- 9, 10 i 12, 13, 14 oraz toru sprzezenia zwrot¬ nego, moze byc wprowadzona obok wystepów 23 do oslony 1 i umieszczona w wlasciwym po¬ lozeniu. Nastepnie przez niewielkie przekrece-; nie calego ukladu osiaga sie to, ze plytki mi¬ kowe zaskakuja za wglebienia 23 i przytrzy¬ muja caly sprzezony uklad.W celu doprowadzenia do elektrod 8 — 14 wysokiego napiecia, dodatniego w stosunku do katody, na okraglej powierzchni 19 bebna 15, 17, 19 jest przymocowany przewód 28, dopro¬ wadzajacy napiecie.Na fig. 2, przedstawiajacej przekrój wzdluz plaszczyzny II — II lampy na fig. 1, uwidocz¬ niono w jaki sposób mozna pobierac energie z ukladu drgan, utworzonego za pomoca elek¬ trod 10 — 14 i toru sprzezenia zwrotnego.Energia jest pobierana ze srodkowej elektrody 12 drugiego ukladu elektrod za pomoca prze¬ wodu 29, który jest umocowany ruchomo we wglebieniu scianki lampy z nieprzewodzacego elektrycznosci materialu i sprzezony pojem- nosciowo z elektroda 12. Scianka 30 wglebienia jest wykonana najlepiej, przynajmniej czescio¬ wo, ze szkla albo kwarcu. Poza tym przewód — 2 —^odbierajacy 29, który moze sluzyc równoczes¬ nie jako antena do wypromieniowania wytwo¬ rzonych drgan, jest polozony najlepiej prosto¬ padle do powierzchni 19 cylindrycznego bebna 15. 17, 19. Mozna równiez umiescic przewód odbierajacy 29 wewnatrz lampy, w którym to przypadku scianka lampy musi byc zaopatrzona w wystep ze szkla albo kwarcu, przedstawiony na fig. 2 linia kreskowana. W tym przypadku stosuje sie do nastawienia przewodu 29 urza¬ dzenie magnetyczne.Przez przesuniecie przewodu 29 zmienia sie jego sprzezenie pojemnosciowe z elektroda 12; to powoduje zmiane pobranej z ukladu drga- ^ jacego energii. Takze od odstepu pomiedzy przewodem 29 i elektroda 12 zalezy, która osta¬ tecznie wytworzy sie czestotliwosc sposród róznych czestotliwosci, uwarunkowanych wy¬ miarami obwodu drgajacego, utworzonego z ukladu elektrod 8, 9, 10 i 12, 13, 14 oraz z toru sprzezenia zwrotnego. Przez zmiane tego odstepu mozna wiec osiagnac stopniowana zmiane czestotliwosci..Przy wykonaniu, przedstawionym na fig. 1 _i 2, uklad sprzezony jest calkowicie otoczony szklana oslona. Mozna jednak scianke szklana w miejscu, gdzie znajduja sie bebny, zastapic okraglymi powierzchniami 19 lub 20 bebnów.Scianka tej czesci lampy, która zawiera elek¬ trody 6 i 7, moze byc w odpowiedni sposób przymocowana do scianki bocznej bebna, pola¬ czonego z ukladem elektrod 12, 13, 14. Mozna równiez, jak przedstawiono na przykladach wyko¬ nania wedlug fig. 3 i 4, nadac elektrodzie 13 ksztalt zamknietego, pustego wewnatrz przewodu, wydlu- . zonego w strone przeciwna do elektrody lii two¬ rzacego scianke lampy; jego oddalony od scianki 16- koniec sluzy jako elektroda chwytajaca.W lampie, przedstawionej na fig. 1 i 2, moz¬ na równiez opuscic czesc scianki szklanej, lezacej pomiedzy sciankami 17 i 18, wt którym to przypadku oslona lampy jest utworzona w tym. miejscu przez elektrode skupiajaca i zew- * netrzna powierzchnie toru sprzezenia zwrot¬ nego.Odbiór energii moze nastepowac równiez innymi niz przedstawiono na fig. 2 sposobami, a mianowicie tak, ze od obwodu drgajacego, utworzonego z ukladów elektrod 8, 9 i 10 oraz 12, 13 i 14 jak i z toru sprzezenia zwrotnego 18 i 19 odbiera sie energie przez indukcje lub tak, ze w scianke lampy wtopiona jest petla sprzegajaca albo tez tak, ze obwód sprzegajacy jest umieszczony we wglebieniu scianki lampy.W tym ostatnim przypadku sprzezenie moze Ipyc regulowane. Odbiór energii moze poza tym nastepowac w ten sposób, ze pomiedzy uklad elektrod 12, 13, 14, a. elektrody 6 i 7 umieszcza sie uklad elektrod, zbudowany podobnie jak uklad 12, 13,' 14, który moze byc polaczony z obwodem drgan, skladajacym sie * z dwu wspólosiowych przewodów. W przypadku, gd? energie pobiera sie z trzeciego ukladu elektrod, moze sie okazac rzecza korzystna umieszczenie poprzednio opisanego przewodu odbierajacego albo obwodu sprzegajacego w ukladzie sprze¬ zenia zwrotnego, azeby móc wplywac na ampli¬ tude i czestotliwosc energii, pobieranej z trze¬ ciego ukladu elektrod.Na fig. 3 przedstawiono uproszczone wyko¬ nanie lampy elektronowej, przedstawionej na fig. 1 i 2. Uproszczenie polega na odrebnej bu¬ dowie czesci toru sprzezenia zwrotnego, lacza - cego oba bebny 15, 17, 19 i 16, 18, 20. Przy takim wykonaniu przewód zewnetrzny wspom¬ nianej czesci toru sprzezenia zwrotnego tworzy wewnetrzna powierzchnia otworu w masywnym przewodzacym cylindrze o tej samej srednicy co bebny, umieszczonym wspólosiowo z nimi.Elektrode skupiajaca 11 tworzy przy tym wew¬ netrzna powierzchnia drugiego otworu w tym samym cylindrze 31, podczas gdy powierzchnie czolowe cylindra 31 tworza zwrócone ku sobie i polaczone z elektrodami 10 i 14 scianki 17 i 18 bebnów, których scianki 15 i 16 sa pola¬ czone z przeciwleglymi elektrodami 9 i 13".Inna cecha znamienna lampy, przedstawionej na fig. 3, jest to, ze okragle powierzchnie 19. i 20 bebnów i powierzchnia cylindra 31 two¬ rza czesc scianki lampy i sa wtopione w szklane albo kwarcowe scianki czesci lampy, zawiera¬ jace odwrócone od siebie zewnetrzne elektroda 9 i 13 ukladu elektrod 8, 9, 10 i 12, 13, 14.Poza tym drgania, wytworzone w obwodzie drgajacym, ^skladajacym sie z ukladu elektrod 8, 9, 10 i 12, 13, 14 oraz toru sprzezenia zwrot¬ nego, odbiera sie w ten sposób, ze energia jest pobierana z wiazki elektronów przy pomocy wnekowego obwodu drgan 32, który tworzy cylindryczny beben, którego os lezy na osi lampy albo jest do niej przynajmniej równo¬ legla. W bebnie tym scianki naprzeciw siebie lezace 33 i 34 sa zaopatrzone w otwory, bie¬ gnace w kierunku wiazki elektronów i znaj¬ dujace sie naprzeciw siebie; przez nie prze¬ chodzi wiazka. Wiazka elektronów, której na¬ tezenie zmienia sie wraz z okresem wytworzo¬ nych drgan, przy przechodzeniu przez obwód 32 wytwarza w nim drgania. Czestotliwosc ich równa jest czestotliwosci wlasnej drgan, wy¬ tworzonych przez wspomniany uklad, albo stanowi jej harmoniczna. W celu nastawienia — 3 —czestotliwosci wlasnej obwodu drgan mozna zmieniac odstep pomiedzy sciankami 33 i 34 za pomoca sruby 36/ a tym samym i pojem¬ nosc obwodu.Wytworzone w obwodzie .32 drgania, mozna za pomoca petli sprzegajacej 35 albo w inny sposób doprowadzic do obwodu pobierajacego.W celu unikniecia silnego ogrzania czesci scianki lampy, znajdujacych sie w obwodzie wnekowym, mozna zastosowac chlodzenie po¬ wietrzem tych czesci. Powietrze chlodzace mozna wdmuchiwac do wspomnianego obwodu poprzez otwór, przy czym wchodzi ono Szczeli¬ nami pomiedzy chlodzona scianka lampy, a obwodem drgan, jak przedstawiono na rysunku strzalkami.Zbyt wielkiego ogrzania w miejscu, gdzie znajduje sie elektroda chwytajaca 6, unika sie najlepiej przez zastosowanie elektrody chwyta¬ jacej, chlodzonej woda. Plaszcz chlodzacy, przez który przebiega w oznaczonym przez strzalki kierunku ciecz chlodzaca, oznaczony jest liczba 37.Lampa elektronowa, przedstawiona na fig. 4, zasadniczo odpowiada lampie, przedstawionej na fig. 3.Róznica polega tylko na tym, ze obwód drgan 32 i elektroda chwytajaca 6 tworza czes;: scianki lampy i ze odstep pomiedzy srodkiem . scianki 33 i gietkiej scianki 34 obwodu wneko¬ wego jest nastawia!ny. Nastawianie odbywa sie przy pomocy srub 38. Przy przedstawieniu tych srub przesuwa sie scianka 39, przymocowana t do elektrody chwytajacej 6 a wraz ze scianka 39 i elektroda chwytajaca 6 oraz srodek giet¬ kiej scianki 34 obwodu wnekowego. Poza tym przewidziany przy lampie elektronowej wedlug fig. 4 przewód odbierajacy 40, mogacy sluzyc równoczesnie jako antena, jest indukcyjnie sprzezony z rezonatorem 32.Przy sposobie wykonania, przedstawionym na fig. 5, przewód zewnetrzny toru sprzezenia zwrotnego tworza calkowicie cylindryczne bebny 15, 17, T9 i 16, 18, 20, które maja, w tym celu jedna scianke boczna wspólna. Ta scianka boczna, odpowiadajaca sciankom bocznym 17 i 18-bebnów z pozostalych figur jest pola¬ czona ze srodkiem elektrody skupiajacej 11.Poza tym elektroda 13 posiada, jak juz wspomniano, ksztalt cylindra zamknietego, który tworzy czesc scianki lampy i którego koniec przeciwlegly do scianki 16 sluzy jako elektroda skupiajaca. PL