PL33260B1 - Sposób otrzymywania sztucznych zywic, dajacych sie utwardzac - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy sposobu otrzymywa¬ nia sztucznych zywic, dajacych sie utwar¬ dzac.Od dluzszego czasu znana jest rzecza, ze mozna tlenek etylenu przy pomocy ka¬ talizatorów polimeryzowac i ze w ten spo¬ sób otrzymuje sie produkty o róznych wla¬ sciwosciach fizycznych. Podobnie tez moga byc polimeryzowane pochodne tlenku ety¬ lenu. Powstaja produkty, które sa topliwe.Wykryto teraz, ze jesli wspomniane po¬ chodne tlenku etylenu, zawierajace w czas¬ teczce przynajmniej 2 grupy tlenku etyle¬ nu, ogrzewac z pewnymi katalizatorami, to polimeryzacja zachodzi takze, przy czym otrzymuje sie nietopliwe produkty, które wykazuja znaczna odpornosc chemiczna i fizyczna, Takimi pochodnymi tlenku etylenu sa np. zwiazki, które otrzymuje sie w wyniku re¬ akcji dwufenoli z epichlorohydryna w roz¬ tworze alkalicznym. Szczególnie nadaje sie do tego 4,4'-dwuoksydwufenylopropan, otrzymywany przez kondensacje fenolu z acetonem pod dzialaniem chlorowodoru.Ogólnie mozna otrzymac te pochodne tlenku etylenu w znany sposób, podany ponizej.Dany dwufenol w roztworze alkalicznym, wodnym albo alkoholowym poddaje sie re¬ akcji z epichlorohydryna, przy czym w za¬ leznosci od zastosowanych warunków re¬ akcji powstaje pochodna tlenku etylenu jednoczasteczkowa albo w pewnym juz stopniu spolimeryzowana.Mozna tez dwufenol poddac reakcjiz dwoma molami dwuchlorohydryny (CH2CICHOH ClhCl) w obecnosci 4 mo¬ li NaOH, przy czym wprost otrzymuje sie pochodna tlenku etylenu. Przez przemycie albo rozpuszczenie i przesaczenie oddziela sie powstale chlorki, a produkt reakcji przez ogrzanie albo w prózni uwalnia sie od rozpuszczalnika lub od wody. Pozostaje zywicowala masa.Pochodne tlenku etylenu moga byc takze juz czesciowo spolimeryzowane.Jako katalizatory do reakcji polimery¬ zacji wedlug wynalazku nadaja sie najle-. piej zwiazki zasadowe, jak nieorganiczne i organiczne zasady.Jako przyklady katalizatorów mozna po¬ dac zasady nieorganiczne, np. wodorotlenki alkaliczne, tlenek wapnia albo amidek so¬ du lub tez zasady organiczne jak aminy (szczególnie drugorzedowe), np. dwuetylo- amina, dwubutyloamina, piperydyna, trój- metyloamina lub trójetanoloamina, nastep¬ nie pochodne tych amin, np. benzoesan pi¬ perydyny, pieciometylenodwutiokairbami- nian piperydyny, dwuetyloaminodwuety- lodwutiokarbaminiany lub tez polaczenia piperydyny z aldehydem benzoesowym.Polimeryzacje przeprowadza sie najle¬ piej przez stopienie pochodnej tlenku ety¬ lenu i dodawanie katalizatora do stopionej masy. Ilosci katalizatora wahaja sie zazwy¬ czaj od 0,1% do 5% w stosunku do ilosci polimeryzowanej pochodnej tlenku etylenu.Utwardzenie postepuje dosc szybko, np. w temperaturze 100" C przebiega ono do konca w ciagu godziny. Mozna tez praco¬ wac w wyzszych temperaturach, jesli jed¬ nak chce sie otrzymac produkt bez peche¬ rzyków, to musi sie utrzymywac tempera¬ ture ponizej temperatury wrzenia aminy, uzytej jako katalizator.W reakcji utwardzania woda i para wo- . dna nie przeszkadzaja, przeciwnie obecnosc malych ilosci wody zwieksza szybkosc re¬ akcji.Ta wlasciwosc zywic jest dla specjalnych celów bardzo cenna, np. przy sporzadzaniu protez zebnych w dentystyce, gdzie musi sie pracowac w wilgotnych formach gipso¬ wych. Zywice mozna zabarwiac na rózne barwy barwnikami organicznymi i nieorga¬ nicznymi. Mozna tez dodawac do nich sub- slancyj wypelniajacych, np. azbestu albo maki drzewnej, albo tez srodków uplasty¬ czniajacych. Baiwniki, substancje wypel¬ niajace i srodki uplastyczniajace musza byc obojetne wobec zwiazków zasadowych uzytych jako katalizatory.Przyklad I. 100 g rezorcyny rozpuszcza sie w" 2 molach 20% lugu sodowego, roz¬ twór ogrzewa do 75° C i wkrapla dc? niego w ciagu lf2 godz. 188 g epichlorohydryny, przy ciaglym mieszaniu. Nastepnie miesza sie jeszcze godzine, pozostawia do ostudze¬ nia i przemywa do zaniku reakcji na chlor.Wydzielony produkt odwadnia sie, dodaje do stopu 5 g piperydyny i pozostawia do ostygniecia. Otrzymuje" sie zywice rozpu¬ szczalna w acetonie i benzenie,, która topi sie w temperaturze okolo 65° C. Przez ogrzanie do 100° C w ciagu V2 godz. zywica staje sie nietopliwa i nierozpuszczalna.Przyklad II. W 2 molach 15% lugu so¬ dowego rozpuszcza sie 228 g 4,4'-dwuoksy- dwufenylopropanu i ogrzewa roztwór do temperatury 65° C. Do roztworu tego wkra¬ pla sie w ciagu godziny, przy tej samej temperaturze i przy ciaglym mieszaniu, 185 g epichlorohydryny. Najpierw tworzy sie miekka zywica, która stopniowo twar¬ dnieje. Z chwila uzyskania pozadanej kon¬ systencji przemywa sie zywice do zaniku reakcji na chlor. Mozna tez rozpuscic zy¬ wice w acetonie i wydzielone sole odsa¬ czyc. Nastepnie zywice odwadnia sie (ewentualnie uwalnia od rozpuszczalnika), Pozoistaje twarda zywica o slabo zóltawej barwie i temperaturze topnienia okolo 75" C. Nastepnie zywice te stapia sie i do stopu dodaje 4% pieciometylenodwutiokar- baminianu piperydyny. Przez ogrzewanie do 100° C w czasie 1 godziny zywica stajesie nietcpliwa i nierozpuszczalna. Nieutwa¬ rdzona zywica rozpuszcza sie w acetonie, chloroformie i w mieszaninie alkoholu z benzenem (1 : 4); nie rozpuszcza sie w wodzie, benzenie, czterochlorku wegla.Utwardzone produkty sa twarde ale nie kruche i o slabo zóltawej barwie. Sa one odporne' na dzialanie swiatla i wody, wy¬ trzymale na dzialanie ciepla az do 100° C i daja sie latwo obrabiac. Nadaja sie one do sporzadzania lanych i prasowanych przedmiotów, np. towarów galanteryjnych, artykulów elektrotechnicznych lub kul bi¬ lardowych. Roztwory ich moga byc tez uzy¬ wane jako lakiery, które szybko twardnie¬ ja, maja duza zdolnosc adhezji i wykazuja znaczna odpornosc.Szczególnie^ rozwijajacym sie dzialem jest otrzymywanie protez zebnych w den- tystyce, mozna bowiem zywice te utwar¬ dzac wprost w wilgotnych zwyklych for¬ mach gipsowych bez uzycia srodków izolu¬ jacych. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania sztucznych zywic, dajacych sie utwardzac, z pochodnych tlenku etylenu, znamienny tym, ze na po¬ chodne tlenku etylenu, zawierajace naj¬ mniej 2 grupy tlenku etylenu w czasteczce, dziala sie zasadowymi katalizatorami, przy czym powstaja zywice, które przy ogrze¬ waniu staja sie nierozpuszczalne i nieto- pliwe. Gebr. de Trey Aktiengesellschaft Zastepca: Inz. Leon Skarzenski rzecznik patentowy Drukarnia Panstwowa nr 1 w Warszawie:. Zam. H65 PL