Wynalazek dotyczy ukladu polaczen urzadzenia, które sluzy do wytwarzania napiecia, wzrastajacego liniowo w czasie i posiada kondensator, zródlo napiecia sta¬ lego i opornik, poprzez który laduje sie kondensator.Tego rodzaju urzadzenia sa stosowane glównie w telewizyjnych urzadzeniaich na¬ dawczych i odbiorczych, stosujacych wiaz¬ kowa lampe katodowa.A mianowicie stosuje sie w nich urza¬ dzenie do wytwarzania pradu w ksztalcie z^bów pily lub napiecia takiegoz ksztaltu do rozirzadu skladaniem i rozkladaniem, obrazu za pomoca wiazki promieni katodo^ wydh. W takich urzadzeniach jest pozada¬ ne, aby napiecie rozrzadcze wzrastalo li¬ niowo z czasem. Znane przyrzady, sluzace do wytwarzania pradu pilowego liib na¬ piecia pilowego, posiadaja kondensator, zródlo napieciia stalego i opornik, poprzez który laduje sie kondensator ze zródla na¬ piecia stalego, przy czym lampa wyladow¬ cza, pirzylaczolna równolegle do kondensa¬ tora, sluzy do okresowiego rozladowywania kondensatora.Tego rodzaju znane urzadzenie do wy- twairzania pradu pilowego lub napiecia pi¬ lowego jest przedstawione na fig. 1 rysun¬ ku, na którym cyfra 1 oznaczone jest zró¬ dlo napiecia, cyfra 2 — kondensator, cyf¬ ra 3 — lampa wyladowcza, a cyfra 4 — opornik, poprzez który laduje sie konden¬ satoir.Sposób dzialania urzadzenia tego ro¬ dzaju jest nastepujacy.Kondensator 2 laduje sie ze zródla na¬ piecia 1 poprzez opornik 4 z szybkoscia okreslona wielkoscia opornika 4 i konden¬ satora 2. Ladowanie to trwa dopóty, dopó¬ ki kondensator nie naladuje sie do napie¬ cia zaplonowego lampy wyladowczej 2 lulb, jak to ma miejsce w urzadzeniach telewi¬ zyjnych, dppóki na siatce lampy, odpowia¬ dajacej laanipie 3, nie zjawi sie impuls na¬ pieciowy; w 'tej chwili kondensator roz¬ ladowuje sie nagle, a potem ladowanie za¬ czyna sie od poczatku. ' Chwilowa wartosc napiecia, wystepuja¬ cego na kondiensatoirze 2, wzrasta liniowo w czasie ladowania, o ile prad ladowania kondensatora 2 jest staly. Znane juz sa urzadzenia, w których w tym celu konden¬ sator 2 laduje sie poprzez opornik w po¬ staci nasyconej lampy dwuelektrodowej lub lampy z siatka ekranowa.Przy zastosowaniu oporników tego ro¬ dzaju konieczne jest stosowanie bateryj o zmiennym napieciu wzgledem ziemi, a zatem nie tuzieinionycli ani bezposredlnio, ani pojemmosciowo. Dalej, pojemnosci wzgledem ziemi, jakie posiadaja wspom¬ niane baterie, wchodza w sklad obwodu okreslajacego czestotliwosc drgan wytwa¬ rzanych, wskutek czego zmniejszona zosta¬ je najwieksza czestailiwosc, jaka mozna wytworzyc w urzadzeniu.Cdem wynalazku jest zbudowanie ta¬ kiego urzadzenia do wytwarzania napiecia, wzrastajjaoeigo liniowo w czasie, który nie posiadalby wspomnianych wyzej wad.Uzyskuje sie to w urzadzeniu wedlug wynalazku dzidki umieszczeniu w obwo¬ dzie ladowania zawady, do której dopro¬ wadza sie z kondensatora napiecie równe auapieciu kondensatorowemu i skierowane' przeciw niemu.W przykladzie urzadzenia wedlug wy¬ nalazku dodatkowa zawada w obwodzie la¬ dowania jest wlaczona w obwód anodowy ostatniej lampy wyladowczej parzystej liczby polaczonych ze soba kaskadowo lamp wyladowczych, do których doprowa¬ dzane jest napiecie, wystepujace na kon¬ densatorze.Mozma równiez zawade dodatkowa wla¬ czyc w dbwód anodowy ostatniej lampy* killku polaczonych ze soba kaskadowo w liczbie nieparzystej lamp wyladowczych, gdy kazda z tych lamp jest lampa wielo- siatkowa, której napiecia elektrodowe sa dobrane tak, ze w obwodzie anodowym lampy wielosiatkowej wystepuje napiecie, bedace w fazie z napieciem doprowadza¬ nym do isiatki.Fig. 2—4 rysunku przedstawiaja kilka posilaci urzadzenia wedlug wynalazku do wytwarzania pradu pilowego lulb napiecia pilowego.Fi]g. 2 przedstawia uklad polaczen urzadzenia do wytwarzania napiecia pilo¬ wego do celów skladania obrazów telewi¬ zyjnych. Urzadzenie to posiada kondensa¬ tor 2, zródlo napiecia stalego li opornik 4, poprzez który laduje sie kondensator 2 ze zródla 1. Kondensator wyladowywa sie okresami poprzez lampe wyladowcza 3, do siatki której doprowadza sie okresowo im¬ pulsy zaplonowe.. Napiecie, wystepujace na kondensatorze 2, doprowadza sie poprzez kondensator 5 do lampy wyladowczej 6, miedzy której siatke a katode wlaczony jest oporiilik uplywowy 7. Napiecie, wyste¬ pujace na oporniku 8 w obwodzie anodo¬ wym lampy 6, doprowadza sie do plytek odchyla jacydh wiazkowej lampy katodo¬ wej. W celu uzyskania liniowego w czasie wzrostu napiecia, wystepujacego na kon¬ densatorze 2, napiecie wystepujace w ob¬ wodzie anodowym lampy 6 zostaje przy¬ lozone poprzez kondensator siatkowy 9 i opornik uplywowy 10 do siatki 11 lam¬ py, w której obwodzie anodowym lezy opornik 12, którego punkt 13 jest polaczo¬ ny z koncem opornika 4, przeciwleglym do kondensatora 2. — 2 —W opisywanym urzadzeniu w obwodzie ladowania, zawierajacym zródlo napiecia 1, bedace jednoczesnie zródlem napiecia ano- doiwego lamp 6 i 11, opornik 4 i kondensa¬ tor 2, znajduje -sie ta czesc opornika 12, która lezy miedzy punktem 13 a dodatnim biegunem zródla napiecia 1. Punkt 13 jest wybrany wedlug wynalazku tak, aby na¬ piecie wystepujace na wspomnianej czesci opornika 12 bylo równe napieciu wystepu¬ jacemu na kondensatorze 2; kierunek na¬ piecia wystepujacego na wspomnianej cze¬ sci opornika 12 w obwodzie ladowania jest odwrotny do kierunku napiecia kondensa¬ torowego.Za pomoca opisanejgo urzadzenia osia¬ ga sie to, ze napiecie wystepujace na kon- densalorze wzrasta podczas ladowania li¬ niowo w czasie. Mozna to wyjasnic w spo¬ sób nastepujacy.W obwodzie pradu ladowania obowia¬ zuje równanie: E = e2 + e4 + e]2, gdzie E oznacza napiecie zródla napiecia stalego 1, e2 — napiecie, wystepujace na kondensa¬ torze 2, e4 — na oporniku 4, a 'e12 oznacza napiecie wystepujace na czesci opornika 12 lezacej w obwodizie ladowania. Jezeli w równaniu w czasie ladowania .bedzie spelniony warunek e2=—e12, to jest, je- zdi w obwodzie ladowania wystepuje na¬ piecie, równe napieciu kondensatoircrwemu i skierowane przeciwnie do niego, co moz¬ na osiagnac dzieki odpowiedniemu dobo¬ rowi liczby lamp, wlaczonych za konden- satoreim £, i dzieki nastawieniu punktu 13, wówczas napiecie e4 na oporniku 4 bedzie stale, W tym przypadku kondensator 2 be¬ dzie ladowany pradem o niezmiennym na¬ tezeniu, a wskutek 'tego napiecie be- dizie wzrastallb na kondensatorze liniowo w czasie.Mozliwe jest jednak, ze w opisanym urziadzeniu napiecie nie bedzie wzrastalo calkowicie liniowo w czasie wskutek Lstnlie- nia kondensatora 5 i opornika 7. To po¬ chodzi stad, ze opornik 7 w zestawieniu z lampa 6 nie moze byc obrany dowolnie duzy. W tym przypadku prad, przeplywa¬ jacy przez opornijk 7, nia da sie juz pomi¬ nac w stosunku do pradu ladowania. Te wade mozna usunac wedlug wynalazku za pomoca takiego nastawienia punktu 13 na oporniku 12, aby sila elektromotoryczna, dzialajaca w obwodzie pradu ladowania, byla równa napieciu kondensatorowemu, ~ R pomnozonemu przez 1 + ~5^» gdzie lite- K% ra Rx oznacza wielkosc oporu opornika 4, a R2 — wielkosc oporu opornika 7. Ze przy takim nastawieniu punktu 13 napiecie kon¬ densatorowe wzrasta liniowo w czasie, wy¬ nika z nastepujacych równan: E = iRx + e2 + e12, 1) E2 == i2 .R2, 2) i = ir +h, 3) gdzie E oznacza napiecie zródla napiecia stalego 1, ix — prad ladowania kondensa¬ tora 2, i2 — prad, przeplywajacy przez siatkowy opornik uplywowy 7, i — prad-, przeplywajacy przez opornik 4, e2 —¦ na¬ piecie na kondensatorze 2, e12 — napiecie na czesci opornika 12, lezacej w obwodzie pradu ladowania, Rx — wielkosc oporu opornika 4, a R2 — wielkosc siatkowego opornika uplywoweigo 7.Z równan 1), 2) i 3) daije sie wypro¬ wadzic: E = [ii + i2) '#! + es + el2 lub E = i1R1 + et{j^-\-l) + elt.Jezeli w czasie ladowania w równaniu tym e2 (~n^H~M = 'ei2i wówczas prad lado¬ wania kondensatora 2 jest staly w czasie tego okresu, dzieki czemu napiecie konden¬ satora wzrasta liniowo w czasie.Nastepnym srodkiem wedlug wynalaz¬ ku do wyrównywania odchylenia, spowo¬ dowanego opornikiem 7, jest' polaczenie - 3 -punktu srodkowego opornika uplywowego 7, lezacego miedzy jego koncami, z punk¬ tem posiadajacymi napieaie wzgledem ka¬ tody równe napieciu wystepujacemu mie¬ dzy siatka a katoda lampy 6 i bedacemu w fazie iz 'tym napieciem. W tym przypad¬ ku prad, przeplywajacy przez opornik 7, jest równy zeru w kazdej chwili, a tzatem opornik 7 nie oddzialywa na prad ladowa¬ nia kondensatora 2. Oprócz tego konden¬ satorowi 5 mozna nadac o wiele mniejsza pojemnosc bez. obawy zmiany przy tym ksztaltu krzywej przedstawiajacej chwilo¬ wa wartosc napiecia w funkcji ezaisu. Na¬ piecie, doprowadzane do punktu lezacego miedzy koncami opornika uplywowego 7, moze .byc czerpane z obwodu anodowego jednej z lamp wyladowczych urzadzienia.Przyklad urzadzenia do wytwarzania napiecia /trójkatnego, w którym zastosowa¬ ny jest opisany sposób wyrównywania nie¬ liniowosci, jest przedstawiony na fig. 3.Wedlug figury tej punkt 14 opornika 7 jest polaczony z punktem ukladu, majacym wzgledem katody 6 napiecie równe napie¬ ciu wystepujacemu miedzy siatka a kato¬ da lampy 6 i bedace w fazie z tym napie¬ ciem, poniewaz, punkt 14 jest polaczony po¬ przez kondensator 15 z koncem opornika 4, polaczonyin z obwodem anodowym lampy 11. Zaleta takiego sposobu wyrównywania oddzialywania siatkowego opornika uply¬ wowego 7 w porównaniu z opisanym na poczatku sposobem jest to, ze wyrównywa¬ nie jest niezalezne od wielkosci opornika 4, podczas gdy sposób opisany na poczatku uzaleznia wyrównywanie od wielkosci tego opornika, a zatem i od amplitudy drgan, któfre maja byc wytwarzane.Fig. 4 przedstawia uklad polaczen urza¬ dzenia, stosowanego do rozrzadzania skla¬ daniem i rozkladaniem obrazu za pomoca wiazki promieni katodowych w wiazkowe-j lampie katodowej z rozrzadem elektrosta¬ tycznym.W urzadzeniu tym napiecie pilowe jest wytwarzane za pomoca zródla napiecia /, kondensatora 2, opornika 4 i lanipy wyla¬ dowczej 3, do której doprowadzane sa im¬ pulsy synchronizacyjne, powodujace wyla¬ dowywanie sie kondensatora 2. Napiecie pilowe _wystepujace na kondensatorze 2, doprowadza sie w znany sposób do lamp 6 i 11, polaczonych kaskadowo. Siatka lam¬ py 11 jest polaczona z takim punktem ob¬ wodu wyjsciowego lampy 6, aby napiecie pilowe, wystepujace miedzy siatka a ka¬ toda ' lampy. 11, bylo równe i bylo w fazie z napieciem, jakie posiada siatka lampy 6 wzgledem katody. Wskutek tego w obwo¬ dzie wyjsciowym lamp 6 i 11 wystepuja na opornikach 8 i 12 napiecia, równe sobie i przeciwne fazowo wzgledem siebie. Kaz¬ dy z konców oporników 8 i 12, polaczo¬ nych z anoda przynaleznej mu lampy, jest polaczony ewentualnie poprzez kondensa¬ tor siatkowy i opornik uplywowy z jedna z plytek odchylajacych 16 i 17 wiazkowej lampy katodowej, sluzacych do rozrzadu odichylianiem wiazki promieni katodowych.W opisywanym urzadzeniu napiecie w pla¬ szczyznie srodkowej miedzy plytkami od^- chylowymi jest stale, co jest potrzebne dla tego, aby nie bylo znieksztalcen obrazu, re¬ produkowanego w wiazkowej lampie kato¬ dowej.W celu uzyskania w opisanym urza¬ dzeniu tego, aby napiecie miedzy plytka¬ mi 16 i 17 wzrastalo liniowo w czasie, z obwodu anodowego lampy 11 pobiera sie napiecie równe napieciu kondensatora i skierowane przeciwnie do tego napiecia, poniewaz punkt 13 opornika 12 jest pola¬ czony iz koncem opornika 4, odwróconym od kondensatora 2. Oddzialywanie oporni¬ ka 7 mozna zniesc w razie potrzeby za po¬ moca takiego dobrania punktu 13, aby na¬ piecie miedzy tym punktem a koncem opor¬ nika 12, polaczonym z dodiatnini biegunem zródla napiecia stalego, bylo równe napie¬ ciu1 kondensatora 2, pomnozonemu przez — a —wspólczynnik l-^- +11 • Mozna równiez od¬ wrócony od kondensatora 2 koniec oporni¬ ka 4 polaczyc poprzez kondensator 15 z punktem 14 siatkowego opornika uply¬ wowego 7, co sluzy, takze do wyrównywa¬ nia odbhylenia od liniowosci, powodowane¬ go rprzez opornik 7.W nastepnej postaci urzadzenia wedlug wynalazku napiecie z kondensatora pobie¬ ra sie poprzez obwód anodowy lampy wie- losiatkowej, do której doprowadzane sa dogania wystepujace na kondensatorze i której napliecia elektrodowe sa dobrane tak, aby naLpieoie wystepujace w obwodzie anodowym bylo w fazie z napieciem do¬ prowadzanym db siatki, W opisywanej postaci urzadzenia do ladowania kondensatora 2 mozna uzyc osobnego zródla napiecia stalego, jnie be¬ dacego jednoczesnie zródlem napiec ano¬ dowych lamp, do których doprowadzane jest napiecie powstajace na kondensatorze.W tym przypadku koniec opornika, prze¬ ciwlegly do kondensatora,^ jest polaczony poprzez kondensator blokujacy z punk¬ tem 13 obwodu anodowego, poprzez który pobiera sie inapiecie z kondensatora. Aze¬ by przy tym zródlo napiecia stalego, z któ¬ rego laduje siie' kondensator 2, nie stano¬ wilo zwarcia dla czesci urzadzenia, leza¬ cej miedzy punktem 13 i katodami lamp 6 i 11, jest rzecza konieczna,' aby w obwód zasilajacy byl wlaczony szeregowo do zró¬ dla napiecia stalego opornik o duzym oporze. PL