PL32531B1 - Sposób dokonywania fotograficznych zdjec rentgenowskich obrazów ekrano¬ wych oraz urzadzenie do wykonywania tego sposobu - Google Patents

Description

Fotografowanie rentgenowskich obra¬ zów ekranowych jest trudne z tego powo- du, ze rentgenowski obraz ekranowy wy¬ kazuje tylko wartosc jasnosci okolo 0,1 luksa. Ze wzgledu na to, ze wewnetrzne narzady ciala pulsuja, wymagane sa jedr nak najkrótsze czasy naswietlania. Aby mozna bylo dokonywac zdjec rentgenow¬ skiego obtfazu ekranowego, trzeba bylo wskutek 'tego stosowac kamery z objekty- wami o duzej sile swiatla i wskutek tego poslugiwano sie kamerami do zdjec malo- obrazowych, gdyz kamery te posiadaja objektywy o najwiekszej sile swiatla. Aby przy uzyciu kamer do zdjec maloobrazo- wych mozna bylo calkowicie wyzyskac/roz^ porzadzalna wielkosc, zdejmowanie obrazu ekranowego musialo odbywac sie z bliskiej odleglosci (okolo 80 do 100 cm).

Przy wymaganych w tych przypadkach bliskich zdjeciach nie da sie znów wyzy¬ skac pelnej sily swiatla objektywu, gdyz w celu ostrego uwydatnienia czesci brze¬ gowych i czesci polozonych glebiej trzeba pracowac z przeslonami. Stosowanie prze¬ slon moze byc pominiete tylko wówczas, gdy mozliwe jest ustawianie objektywu na nieskonczonosc. Jezeliby do dokonywania zdjec obrkzu ekranowego zastosowano ka¬ mery do zdjec wiekszych niz zdjecia mala- obrazowe (Leioa), wówczas z jednej stro¬ ny trzeba byloby uwzglednic zmniejszenie sie sily swiatla objektywu, a z drugiej stro¬ ny dokonanie zdjecia byloby mozliwe tylkow .odstapie 2 i wiekszej liczby metrów od rentgenowskiego obrazu' ekranowego. W tym przypadku odbitka obrazu ekranowe¬ go wydawalaby sie jeszcze mniejsza niz przy stosowaniu kamery maloobrazowej.

Zadaniem wynalazku niniejszego jest osiagniecie mozliwosci dokonywania zdjac obrazu ekranowego przy ustawieniu kame¬ ry na nieskonczonosc bez potrzeby umie¬ szczania kamery w odleglosci od obrazu ekranowego, odpowiadajacej temu nasta¬ wieniu. Dzieki temu staje sie zbedne sto¬ sowanie przeslon, przysparzajacych duze strasy swiatla, przy czym nie cierpi na tym ostrosc stref brzegowych.

Ponadto wynalazek stwarza mozliwosc zdejmowania przy krótkim czasie naswiet¬ lania stosunkowo bardzo slabego pod wzgledem swiatla obrazu, jak .nip. rentge¬ nowskiego obrazu ekranowego, oraz pra¬ cowania z kamenami o wiekszym rozmia¬ rze. Przy tym jest równiez rzecza wyma¬ gana osiagniecie wzmocnienia swiatla sku¬ tecznego dla zdjecia.

Wynalazek niniejszy polega na tym, ze przy pomocy powiekszajacych elementów optycznych, umieszczonych miedzy ukla¬ dem optycznym kamery a obrazem ekra¬ nowym i dzialajacych niezaleznie od ukla¬ du optycznego kamery, wytwarza sie po¬ zorny obraz obrazu ekranowego i kamere nastawia sie na ten obraz pozorny.

W tym celu miedzy ukladem soczew¬ kowym kamiery a obrazem ekranowym w taki sposób umieszcza sie optyczny uklad powiekszajacy; aby obraz ekranowy lezal miedzy oginiskiem tego ukladu a tym ukladem. Jest rzecza szczególnie korzyst¬ na i skuteczna zdejmowanie przedmiotu za posrednictwem dwóch elementów optycz¬ nych, umieszczonych miedzy ukladem op¬ tycznym kamery a przedmiotem, przy czym przedmiot lezy miedzy ogniskiem pierw¬ szego elementu optycznego, polozonego da¬ lej od kamery, a tym elementem optycz¬ nym, a obraz wytworzony przy pomocy te¬ go alemenitu optycznego lezy miedzy ogni¬ skiem, drugiego elementu optycznego, leza¬ cego blizej kamery, a tym elementem. Jest rzecza przy tym szczególnie korzystna, gdy ognisko drugiego elementu optycznego le¬ zy miedzy ogniskiem pierwszego elementu optycznego a obrazeni.

Pochlanianie swiatla w dodatkowych elementach optycznych zostaje zniesione skupieniem swiatla %v tych elementach.

' Bardzo duza czesc promieni, wychodza¬ cych z oibrazu ekranowego, jest kierowana do kamery fotograficznej. Jako elementy optyczne wchodza w rachube soczewki, ze¬ spoly soczewek (soczewki wklesle, wypu¬ kle), zwierciadla lub zespoly zwierciadel, wreszcie zespoly soczewek i zwierciadel.

Znane soczewki nasadzane na optyczny uklad soczewkowy kamer fotograficznych nie maja nic wspólnego z wynalazkiem m- niejsizym, bowiem te soczewki nasadzane sa skladowa czescia ukladu optycznego kamery i maja tylko za zadanie zmiane ogniskowej uklada optycznego kamery.

Uklad optyczny kamery, czy posiada so¬ czewke nasadzana, czy tez nie posiada so¬ czewki nasadzanej, nie wytwarza bynaj¬ mniej pozornego obrazu zdejmowanego przedmiotu, na który musi byc nastawiony ten uiklad optyczny, lecz musi na plycie fotograficznej wywolywac - obraz rzeczy¬ wisty.

Na rysunku przedstawiono rózne posta¬ cie wykonania urzadzenia do wykonywania sposobu wedlug wynalazku.

Wedlug fig. 1 przed zdejmowanym przedmiotem /, np. przed rentgenowskim obrazem ekranowym, umieszczony jest ele¬ ment optyczny 2, np. soczewka skupiajaca.

Przed ta soczewka znajduje sie kamera 4 z objektywem 5. Ognisko elementu optycz¬ nego 2 soczewki jest oznaczone cyfra 6.

Przedmiot / znaj duje sie wiec bardzo bli¬ sko ogniska, tak iz jego obraz pozorny 7 wyparzany jest w duzym odstepie za przedmiotem 1. Odstep obrazu pozornego 7 — I —od przedmiotu 1 mozna ustalac dowolnie w zaleznosci od ogniskowej soczewki ele¬ mentu optycznego 2 i odstepu przedmio¬ tu 1 od ogniska 6 elementu optycznego 2.

Jezeli np. obierze sie soczewke elemen¬ tu optycznego 2 o dlugosci ogniskowej rów¬ niej 1 metrowi, wówczas odstep przedmio¬ tu / od ogniska 6 musialby wynosic okolo 5 cm, aby uzyskac mniej wiecej dwudzie- istometrowy odstep obrazu pozomeigo 7 od przedmiotu 1.

Objektyw 5 kamery 4 nastawia sie ositro na obraz pozorny 7, polozony w odstepie mniiiej wiecej dwudziestu metrów, tak iz kamena 4 moze byc nastawiona na duza odleglosc, w specjalnych przypadkach rów¬ niez na nieskonczonosc, co stanowi jej za¬ lete.

Pnzy zastosowaniu jednego elementu optycznego 2 nie da sie zreszta oljecnie osiagnac znacznego naswietlenia obrazu fo¬ tografowanego. Wskutek tego- w celu po¬ wiekszenia sily swiatla konieczne jest po¬ slugiwanie sie dwoma elementami optycz¬ nymi, jak-to przedstawiono na fig. 2 i 3.

Ma to zwlaszcza wybitne znaczenie dla fo¬ tografowania slabych pod wzgledem swia¬ tla rentgenowskich obrazów ekranowych.

Wedlug fig. 2 miedzy .soczewka elemen¬ tu optycznego 2a kamera 4 lezy dalsza so¬ czewka skupiajaca 3.

Ognisko soczewki elementu optyczne¬ go 2 jeist oznaczone cyfra 6. Obraz ekrano¬ wy -fezy miedzy ogniskiem 6 a soczewka 2.

Obraz pozorny 7, wytworzony za pomoca socziewki 2, lezy miedzy ogniskiem 8 so¬ czewki 3 a ta soczewka.

Poniewaz uklad jest obrany tak, aby obraz pozorny 9, wytworzony dzialaniem soczewki 3, lezal w duzej odleglosci za przedmiotem 1, gdyz objektyw kamery mu¬ si byc nastawiony na ten obraz pozorny, prizeto jest rzecza szczególnie korzystna, gdly ognisko 8 soczewki 3 lezy miedzy ogniskiem 6 soczewki 2 a obrazem pozor¬ nym 7, Jak widac z fig. 3, zamiast drugiej so¬ czewki 3 zastosowane jest zwierciadlo wklesle 10. Zamiast soczewek 2 i 3 moga byc zastosowane równiez zespoly soczewek (soczewki wklesle, wypukle), Wedlug po¬ staci wykonania przedstawionej na fig. 4 kazda z soczewek 2 i 3 sklada sie z kilku soczewek. Soczewka 2 sklada sie np. z dwóch soczewek plaskowypuklych, zwró¬ conych ku sobie powierzchniami zakrzy¬ wionymi Soczewka 3 jest utworzona z so¬ czewki ujemnej i soczewki dodatniej. Ze¬ spoly soczewek 2 i 3 wspóldzialajac ze so¬ ba daja sferyczna i chromatyczna popraw¬ ke obrazu pozornego. Oczywiscie, kazda poszczególna soczewka soczewek 2 i 3 mo¬ glaby byc zastapiona znów innym zespoi- lem soczewek. Soczewka 2 moglaby byc wykonana z dwóch soczewek wkleslo*-wy¬ puklych, których powierzchnia wklesla by¬ laby zwrócona dio obrazu 1.

W przeciwienstwie dto postaci wykona¬ nia wedlug fig. 1 przy pomocy postaci wy¬ konan -wedlug fig. 2, 3 lub 4 mozna osiag¬ nac . znaczna jasnosc obrazu, która pozwar la na prace przy krótszych czasach na¬ swietlania, a — co jest najwazniejsze — mozna uniknac stosowania przeslony po¬ chlaniajacej swiatlo, to jest móc pracowac z oibjektywem otwartym i dokonywac zdjec wiekszych niz1 przy stosowaniu kamery ma- lotobrazowej.

Dzieki mozliwosci nastawiania na nie¬ skonczonosc ukladu optycznego kamery wystepuje przy tym równiej ostry irysunek stref brzegowych bez jakiegokolwiek prze¬ slaniania objefctywu, co jest zwiazane ze wzrostem jasnosci, majacym duze znacze¬ nie dla diagnostyki rentgenowskiej.

Nalezy zaznaczyc, ze wedlug fig. 4 ka¬ mera 4 z objektywem 5 moze byc umie¬ szczona bardzo blisko soczewki 3. Jest to rzecza bardzo wazna, gdyz sila swiatla zmniejsza slile odwrotnie proporcjonalnie do kwadratu odleglosci. Dzieki temu po- wistaje mozliwosc umiesizczenia kamery 4 — 3 -znacznie blizej zdejmowanego obrazu ekra-. nowego, niz to jest niawet mozliwe przy ka¬ merze maloobrazowej.

Z ia is t r z e z e n i a patentowe. 1. Sposób dokonywania fotograficznych zdjec rentgenowskich obrazów ekrano¬ wych, znamienny tym, ze za posrednic¬ twem powiekszajacego elementu optyczne¬ go, umieszczonego miedzy kamera a obra¬ zem ekranowym i dzialajacego niezaleznie bd ukladru optycznego kamery, wytwarza sie obraz pozorny obrazu ekranowego oraz uklad optyczny kamery nastawia sie na ten obraz pozorny. 2. Urzadzenie do wykonywania sposo¬ bu wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze dement optyczny (2) jest umieszczony miedzy obrazem ekranowym (1) a ukla- diem optycznym kamery w takiej odleglo¬ sci, ze obraz ekranowy lezy miedzy ogni¬ skiem tego elementu optycznego a tym de- mentem. 3. Urzadzenie do wykonywania sposo¬ bu wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze miedzy ukladem optycznym kamery a obrazem ekranowym (1) umieszczone sa elementy optyczne (2, 3 wzglednie 2, 10) w takim wzajemnym odstepie od siebie, aby obraz ekranowy fi) lezal miedzy ogni¬ skiem pierwszego elementu optycznego, po¬ lozonego dalej kamery, a tym elementem, a obraz pozorny (7), wytworzony dziala¬ niem tegk> elementu optycznego (2), — miedzy ogniskiem drugiego elementu op¬ tycznego (3, 10), lezacego blizej kamery, a tym elementem. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, zna¬ mienne tym, ze dlemenjty optyczne (2, 3 wzgledinie 10) sa umieszczone w takiej od¬ leglosci Wzigledem siebie, ze ognisko dru¬ giego elementu optycznego (3 wzglednie 10) lezy miedzy ogniskiem pierwszego ele¬ mentu optycznego (2) a obrazem pozor¬ nym, wytworzonym dzialaniem tego ele¬ mentu optycznego. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 2—4, zna¬ mienne tym, ze kazdy element optyczny, umieszczony miedzy kamera a obrazem ekranowym fi), jest wykonany w postaci soczewki lub zespolu soczewek, zwiercia¬ dla lub zespolu zwierciadel lub tez zespo¬ lu soczewek i zwierciadel. 6. Urzadzenie wedloig zastrz. 2-—5, zna¬ mienne tym, ze element optyczny (3), po^ lozony blizej kamery, sklada isie co naj¬ mniej iz soczewki dodatniej i ujemnej, a drugi element optyczny (2), polozony da¬ lej kamery, sklada sie z dwóch soczewek plasko-wypuklych ze zwróconymi ku sobie powierzchniami zakrzywionymi. 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 2-—5, zna¬ mienne Jtym, ze element optyczny (2) jest wykonany w postaci sierpa z dwóch socze¬ wek wikleslo-Wypuklych, którego wklesla powierzchnia jest zwrócona do obrazu ekranowego (przedmiotu).

Friedrich Richard Dietrich Zastepca: inz. J. Wyganowski rzecznik patentowy 40248—7002—111.44 — 100Do opisu patentowego Nr 32531 Ark. 1 H__ - -^ *l \ ty" *r—t—f , i A i/ > 1 A\K I / M'\Do opisu patentowego Nr 32531 Ark. 2