Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wytwarzania mieszanej paszy prasowanej, zwlaszcza do zywienia zwierzat hodowla¬ nych i uzytkowych oraz ryb. Prasowanie paszy jest znane, jednak do sporzadzania takiej prasowanej paszy konieczne bylo dotychczas staranne przygotowywanie ma¬ terialu, przy czym obok dostatecznego oczyszczania przede wszystkim najwaz¬ niejsza rzecza bylo uzyskiwanie okreslo¬ nego stopnia zrniielenia materialów wyj¬ sciowych. Poza tym konieczna byla obec¬ nosc lepiszcza, do czego uzywano przede wszystkim tluszczu. Produkt otrzymany w ten sposób byl nadzwyczaj twardy i mógl byc wytwarzany tylko w postaci sztucz¬ nych ziarn lub drobnych kostek.Przeróbka surowców roslinnych, jak slomy, siana, ziarn zbozowych itd., w sta¬ nie pierwotnym na pasze prasowana do¬ tychczas nie byla znana. Przy próbach pra¬ sowania takich materialów uzyskiwane zlepki bardzo szybko rozpadaly sie znowu przede wszystkim z powodu tego, ze ma¬ terialy te posiadaja pewna zdolnosc pecz¬ nienia.Okazalo sie nieoczekiwanie, ze surow¬ ce roslinne wszelkiego rodzaju mozna prze¬ ksztalcac w stanie grubo rozdrobnionym na trwale placki prasowane, gdy surowce te poddaje sie bardzo wysokiemu cisnieniu, np. od 700 do 1500 atm. W tym przypad¬ ku nie jest potrzebne zadne lepiszcze, aby zapewnic spoistosc placków. Wykonane brykiety prasowane zachowuja swój ksztaltprzez czas praktycznie biorac nieograni¬ czony.Wyrób brykietów wedlug wynalazku mozeMbyc dokonywany w dowolnym zna¬ nym urzadzeniu do prasowania, które po- ziwaJla na uzyskiwanie powyzszego cisnie¬ nia. Szczególnie korzystne okazalo sie za¬ stosowanie prasy brykietowij, stosowanej do wytwarzania brykietów z wegla bru¬ natnego. Te prasy brykietowe przedstawia¬ ja rrie tylko zalete nadzrwyczalinej spraw¬ nosci leicz jeszcze i te zalete, ze proces prasowania odbywa sie w nich w kilku stopniach. Taki podzial procesu prasowa¬ nia iest bardzo korzysthy ze wzcledu na spoistosc gotowego placka prasowanego.Prasy te nastawia sie naileniei tak, ze prawili a z szybkoscia okolo 60—70obr/nrn tak. iz w przyblizeniu do sekunda z prasy wyrzucany jest brykiet odpowiadajacy ood Wzigledem ksztaltu i rozmiarów normaW- mu brykietowi z weda brunatnego. Taka szybkosc prasowania jest szczególnie ko¬ rzystna ze wzgledu na zlepianie sie mate¬ rialów organicznych, chociaz w zaleznosci od rodzaiu i wlasciiwiosci materialu wyj¬ sciowego, ksztaltu glowicy tlocznej itd. szybkosc robocza moze byc nieco wieksza lub mnieisza. Od ksztaltu glowicy tlocz-, nej i szybkosci tloczenia zalezy do pewne¬ go stoonia równiez wytrzymalosc otrzymy- wan^fh placków prasowanych.Wilgotnosc materialu wyisciowego po¬ siada oczywiscie pewien wolyw na iego zdolnosc prasowania sie. Najlejpiej jest sto¬ sowac material o zawartosci wilgoci 10— 20% na wage (naikorzystniej 12-—16%).Wreszcie okazuje sie czesto rzecza ko¬ rzystna, 'jefzeli przynajmniej jeden ze skla¬ dników paszy prasowanej. zawiera kleiwo.Dzieki zawartosci kleiwa, np. w natural¬ nych ziarnach zbozowych, spoistosc goto¬ wego placka prasowanego jest lepsza. Nie potrzeba przy tym wiekszych ilosci kleiwa, jak równiez mozna przerabiac material calkiem bez kleiwa przy zastosowaniu od¬ powiedniego cisnienia, odlpowiedniej szyb¬ kosci prasowania i temperatury.Wytrzymalosc placków prasowanych, jak juiz wspomniano, moze byc regulowa¬ na za pomoca temperatury prasowania.Przy uzyciu lagodnego ogrzewania placki prasowane staja sie mocniejsze, natomiast na zimno otrzymuje sie bardziej miekkie produkty. Silniejszego ogrzewania, do 60— 80°C, które stosuje sie np. przy prasowa¬ niu we^la brunatnego, nalezy unikac, aby nie dopuscic do rozkladu bialka lub inne¬ go uszkodzenia surowca. Temperatury po¬ miedzy 5°C i 30°C i ewentualnie nawet 40°C sa dopuszczalne.Jako surowiec do wyrobu brykietów wedlug wynalazku mozna stosowac zalez¬ nie wyjsciowe, np. steczke, otreby, siano, owies i inne ziarna zbozowe, kore drzewna, obie- rzyny ziemniaczane, lucerne, drozdze i in¬ ne produkty rolnicze.Jak juz wspomniano, materialy wyj¬ sciowe moga byc stosowane w swym sta¬ nie pierwotnym bez rozdrabniania ich, Owsa, np. sluzacego do wytwarzania obro¬ ku prasowanego, nie potrzeba uprzednio rozgniatac' Pomimo swej gladkiej powierz- chmi materialy te przy podanym sposobie przeróbki zlepiaja sie po stloczeniu. Goto¬ we brykiety maja nadzwyczaj gladka, pra¬ wie iszklista powierzchnie i sa bardzo spo¬ iste. Przy ostroznym regulowaniu tempe¬ ratury i wagi materialu sypkiego mozna wykonywac brykiety w ten sposób, ze wiek¬ sza ich liczba przylega do siebie powierz¬ chniami stloczonymi. W ten sposób mozna wytwarzac praktycznie biorac dowolnie du¬ ze placki prasowane, które jednak moga byc z latwoscia kruszone recznie przy uzy¬ ciu ich jako paszy. Wyrób takich duzych placków prasowanych dotychczas nie byl mozliwy. Im drobniejsze sa czesci po po¬ kruszeniu wiekszych mas prasowanych lub pojedynczego brykietu, tym latwiej poje¬ dyncze kawalki daja sie dalej rozdrabniac - 2 —recznie. Takie zachowanie sie jest -calkiem sprzeczne z wlasciwosciami wszelkich zna¬ nych mas prasowanych. Przy tym uzyskuje s:e jeszcze i te zalete,- ze przy kruszeniu ksztaltek wedlug wynalazku nie powstaje pyl, który jest, jak wiadomo, szkodliwy nawet dla zwierzat.Sposób wedlug wynalazku pozwala na 5V2—6-ciokrotne zmniejszenie objetosci materialu wyjsciowego, co jest bardzo waz¬ ne ze wzgledu na przechowywanie na 'skla¬ dzie. Poniewaz komora robocza (napelnia¬ jaca) prasy bryfcietowej ma dlugosc okolo 30 cm, przeto gotowe brykiety maja gru¬ bosc okolo 5 om. Takie zmniejszenie obje¬ tosci jest równiez, nadzwyczaj wazne ze wzgledu na przewóz i opakowanie. Oprócz tej zalety brykiety otrzymane wedlug wy¬ nalazku posiadaja jeszcze i te zalete, ze moga byc przechowywane na skladzie przez czas praktycznie * biorac nieograni¬ czony. Pecznienie materialu po sprasowa¬ niu zachodzi tylko w stopniu bardzo ma¬ lym i to tylko w przeciagu pierwszych 24 godzin, co jednak nie wplywa na spo¬ istosc placków prasowanych. Dodatek ja¬ kiegokolwiek srodka konserwujacego nie j&st potrzebny. Odpornosc takich konserw paszy wedlug wynalazku.na wszelkie zwy¬ kle wplywy jest bardzo duza. Podczas przechowywania w zwyklym powietrzu nie wystepuja ani zjawiska fermentacji, ani tez plesnienia. Równiez podczas przecho¬ wywania na mrozie spoistosc brykietów nie zmienia sie. Nawet dluzsze przechowywa¬ nie w temperaturach znacznie nizszych od 0°C nie powoduje pekania placków. Ponie¬ waz przy wyrobie brykietów wedlug wy¬ nalazku nie zachodzi zniszczenie poszcze¬ gólnych skladników ani przed prasowa- niem, ani podczas^ prasowania, przeto ja¬ kosc paszy prasowanej w porównaniu z ma¬ terialem wyjsciowym praktycznie biorac nie ulega zmianie, a w szczególnosci siano, sloma itd. maja po sprasowaniu ten sam zapach, co i swieze materialy wyjsciowe.Po zlamaniu brykietu widac dobrze po¬ szczególne skladniki surowe, dobrze" rozlo¬ zone i niezniszczone, wskutek tego równiez i strawnosc materialu wedlug wynalazku jesit. doskonala, jak stwierdzono 'doswiad¬ czalnie.Przy stosowaniu brykietów wedlug wy¬ nalazku jako pokarmu dla ryb wystepuje jeszcze i ta szczególna zaleta, ze stloczo¬ ny material w wodzie pecznieje i rozitwie- ra sie bardzo powoli. Wobec tego nie opa¬ da tak szybko na dno jak pokarm zwykly, który natychmiast po rozsypaniu po po¬ wierzchni wody tonie i moze byc* zuzyt¬ kowany tylko przez niewiele ryb zyjacych na dnie wody, natomiast zostaje stracony dla wiekszosci ryb poruszajacych sie na srednich glebokosciach.Dalsza zaleta materialu wedlug wyna¬ lazku polega na tym, ze dzieki sprasowa¬ niu unika sie marnotrawienia surowców.Gdy np. sypie sie ziarno w kurniku, to du¬ za czeisc pokarmu zostaje stracona, Nie jest to natomiast mozliwe, gdy pokarm dla ptaków podaje sie ^w postaci prasowanej, przy czym wydziobywanie ziarn z placka prasowaneigo nie nastrecza zadneij trud¬ nosci.Dla fachowca jest rzecza zupelnie nie¬ oczekiwana, ze poszczególne skladniki, z których sklada sie pasza wedlug wyna¬ lazku, nie zostaja zniszczone pomimo sto¬ sowania tak duzych cisnien i ze z drugiej strony pomimo to w gotowym produkcie zostaje zachowana spoistosc nawet przy dluzszym przechowywaniu go. Okolicznosc ta jest tym bardizieij dziwna, ze zastosowa¬ nie nawet bardzo wysokich cisnien, jak 100, 300 i wiecej atmosfer, nie nadaje ma¬ terialowi zadnej spoistosci. Wierzono rów¬ niez dotychczas, ze bez dodatku chemicz-^ nylch srodków konserwuj'acych nie mozna wytwarzac trwalych konserw paszy.Sposób wedlug wynalazku nie jest wy¬ lacznie przeznaczony do wyrobu brykietów, lecz mozna równiez wytwarzac tym spo- - 3 —sobem wedlug wynalazku dowolne inne ksztaltki z najrozmaitszych pasz. PL