Szerszemu zastosowaniu wylaczników samoczynnych mimo ich wielkich zalet w porównaniu z bezpiecznikami topikowy- mi stoja na przeszkodzie ich duze stosun¬ kowo wymiary i wynikajacy stad ich zna¬ czny koszt. W wylacznikach tego .rodzaju znanej konstrukcji nie mozna bylo dotych¬ czas uzyskac zmniejszenia wymiarów przy jednoczesnym zachowaniu mocnej budowy, wymaganej w praktyce.Wynalazek dotyczy jedno- lub wielo- biegunowego wylacznika samoczynnego o wyzwalaniu cieplnym i elektromagne¬ tycznym, w którym obwód kazdego biegu¬ na przechodzi przez dwa plaskie, umie¬ szczone obok siebie i zwrócone plaskimi stronami do siebie rdzenie elektromagne¬ tyczne, zaopatrzone ~w czesci srodkowej w uzwojenie, oraz w którym obwód ten zamyka sie po jednej stronie tych rdzeni przez kotwiczke wyzwalajaca, rozrzadza¬ jaca otwarciem kontaktów wylacznika za posrednictwem mechanizmu rozrzadczego, po drugiej zas stronie przez objeta kon¬ cami tych rdzeni komore gasnicza z kon¬ taktami wylacznika, tworzac pole wydmu¬ chowe do gaszenia luku przy otwieraniu tych kontakców.Wynalazek polega zasadniczo na tym, ze rdzenie elektromagnetyczne :sa umie¬ szczone wzgledem siebie w odleglosci.moz¬ liwie malej, niezbednej tylko do umie¬ szczenia uzwojenia, konce zas tych rdzeni, obejmujace komore gasnicza z kontakcami, sa c*dgiete do zewnatrz dla umieszczenia tej komory gasniczej, natomiast mecha-n:zm rozrzadczy, na który dziala kotwicz¬ ka wyzwalajaca, jest umieszczony poza rdzeniami wzdluz strony podluznej tych rdzeni na wprost szczeliny pomiedzy nimi ponizej komory gasniczej. Wylacznik we¬ dlug wynalazku rózni sie wiec zasadniczo od wylaczników dotychczasowej konstruk¬ cji, w których mechanizm rozrzadczy jest umieszczony miedzy rdzeniami elektro¬ magnetycznymi. Wylaczniki znanej kon¬ strukcji zajmuja stosunkowo duza po¬ wierzchnie na tablicy, natomiast wylacznik wedlug wynalazku posiada szerokosc ply¬ ty podstawowej zmniejszona do polowy, a dlugosc oslony nie jest wieksza, niz w znanych wylacznikach, gdyz wymiar ten jest uzalezniony glównie od wymiarów ko¬ mory gasniczej.Zalety wylacznika wedlug wynalazku uwydatniaja sie zwlaszcza przy wyrobie tablic licznikowych i rozdzielczych, na któ¬ rych mozna umiescic dwukrotnie wieksza niz zwykle liczbe wylaczników samoczyn¬ nych, przy czym nie ma potrzeby zwieksze¬ nia normalnych wymiarów tablic, ani iez stosowania specjalnych tablic dodatko¬ wych, dzieki czemu uzyskuje sie znaczne oszczednosci. Bardzo znaczne oszczedno¬ sci uzyskuje sie przy zastosowaniu wielo- biegunowych wylaczników samoczynnych, zlozonych z. jednobiegunowych ukladów wedlug wynalazku, gdyz wtedy szerokosc tych wylaczników moze byc zmniejszona do polowy szerokosci znanych wylaczni¬ ków bez wzgledu na to, czy chodzi o kon¬ strukcje, w której kazdy kontakt jest roz¬ rzadzany osobno, czy tez o konstrukcje, w której wszysikie kontakty sa zaopatrzone we wspólny rozrzad.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania wylacznika wedlug wynalazku, a mianowicie fig. 1 przedstawia w widoku bocznym czesciowo w przekroju wylacznik w polozeniu wlaczenia, fig. 2 — w wido¬ ku z przodu wylacznik w polozeniu odpo¬ wiadajacym fig. 1, lecz ze zdjetym mecha¬ nizmem rozrzadczym, fig. 3 — w widoku bocznym czesciowo w przekroju wylacz¬ nik w polozeniu wylaczenia.Na podstawie 1 umocowane sa plaskie rdzenie elektromagnetyczne 2 i 3 za. pomo¬ ca ramki 5 z materialu niemagnetycznego.W ramce 5 osadzony jest uchwyt 6 na osi 7 i polaczony przegubowo czopem 8 z dzwignia kolankowa 9, 10, która jest po¬ laczona przegubem 11 z wieloramienna dzwignia izolacyjna 12. Dzwignia ta jest osadzona obrotowo na osi 13 i polaczona przegubowo 15 z kontaktem ruchomym 16.Dzwignia izolacyjna 12 posiada kanal 17, przez który przechodzi gietki kabelek 18, laczacy kontakt 16 z koncem uzwojenia 3a elektromagnesu. Na osi 19 osadzona jest dwuramienna dzwignia 20, 21, o której ra¬ mie 21 opiera sie posredni czop przegubo¬ wy 22 dzwigni kolankowej 9, 10. Poniewaz ramie 20 dzwigni opiera sie o zapadke ry¬ glujaca 23, przeto sprezyna wylaczajaca 24 nie moze zgiac dzwigni kolankowej 9, 10.Gdy jednak prad wzrosnie nadmiernie, tak iz kotwiczka 4 zostanie przyciagnieta do rdzeni 2, 3 wbrew dzialaniu sprezyny 25, wiedy ramie 26 kotwiczki 4 wysunie za¬ padke ryglujaca 23 z jej polozenia spo¬ czynkowego. W ten sposób zostaje zwol¬ niona dzwignia dwuramienna 20, 21, a sprezyna wylaczajaca 24 zgina dzwignie kolankowa 9, 10 i przyciaga kontakt 16 w polozenie wylaczenia. Polozenie to jest przedstawione na fig. 3. Po wylaczeniu dzwignia 20, 21 pod wplywem sprezyny 27, zapadka ryglujaca 23 pod wplywem spre¬ zyny 28, a kotwiczka 4, uchwyt 6 i dzwi¬ gnia 9, 10 pod wplywem wlasnego ciezaru przyjmuja polozenia spoczynkowe, zazna¬ czone na fig. 3 rysunku linia kropkowana.W razie przeciazenia umiarkowanego proces wylaczenia zapoczatkowuje sie w ten sposób, ze sprezyna dwumetalowa 29 wygina sie i naciska na kotwiczke 4 albo ewentualnie na osobna dzwignie, która od- ryglowuje dzwignie 20, 21. — 2 —Kontakly 16 i 30 znajduja sie w komo¬ rze gasniczej 31, która jest izolowana za pomoca przegrody izolacyjnej 33 od cze¬ sci wylacznika pod kontaktami. Dalsza ochrone mechanizmu rozrzadczego stanowi scianka 34. Aby zapobiec przedostaniu sie luku przez otwór, pozostawiony na przej¬ scie ruchomego kontaktu pomiedzy scian¬ kami 33 i 34, kontakt 16 jest zaopatrzony w rozek iskrowy 32, który zachodzi na scianke 34, wskutek czego luk elektryczny jest zdmuchiwany w góre przez dzialanie wydmuchowe pola magnetycznego.Aby w niewielkiej przestrzeni bylo do¬ syc miejsca na kontakty i na komore ga¬ snicza, plaskie rdzenie elektromagnetycz¬ ne 2 i 3 sa odgiete do zewnatrz obok kon¬ taktów 16, 30 (fig. 2). Kontakt 30 jest po¬ laczony za posrednictwem sprezyny pla¬ skiej 36 ze sruba przylaczowa 37. Druga sruba przylaczowa jest oznaczona cyfra 38.W wylacznikach wielobiegunowych, zlo¬ zonych z ukladów jednobiegunowych, po¬ trzebny jest tylko jeden wspólny mecha¬ nizm rozrzadczy. Polaczenie poiszczegól- nych wylaczników z mechanizmem roz- rzadczym jest wykonane za pomoca osi 13 odpowiednio przedluzonej, na której sa umocowane dzwignie izolacyjne 12, od¬ dzielne dla kazdego bieguna. Wszystkie kotwiczki 4 i sprezyny dwumetalowe 29 wspólpracuja wówczas z zapadka ryglu¬ jaca 23. Wylacznik moze byc równiez wy¬ konany w znany sposób tak, iz kazdy bie¬ gun posiada osobny rozrzad, a wyzwalacze sa sprzezone ze soba, przy czym uchwyt 6 jest wspólny, wskutek czego przy wyla¬ czeniu jednego bieguna zostaja wylaczone i inne bieguny.Szczególnie proste i zwarte uksztalto¬ wanie posiada kotwiczka 4, wykonana z plaskownika zelaznego, która obydwoma czopami 35, stanowiacymi z nia jedna ca¬ losc, jest osadzona pomiedzy bocznymi czesciami ramy 5. Na fig. 2 tylko jeden z rdzeni elektromagnetycznych jest zaopa¬ trzony w uzwojenie, jednak, o ile to jest porzebne, moga byc równiz uzwojone oby¬ dwa rdzenie elektromagnetyczne. PL