Znane sa zmienne pednie cierne takiej budowy, ze miedzy mimosrodowo osadzo¬ nymi wzgledem siebie pierscieniami ze¬ wnetrznym i wewnetrznym pracuje po¬ dwójne kolo stozkowe, które przy pomocy wahacza jest osadzone mimosrodowo wzgledem obu tych pierscieni lub wzgle¬ dem jednego z nich, tak iz w czasie pra¬ cy obraca sie w klinowej przestrzeni mie¬ dzy obu pierscieniami. Takie pednie wy¬ rózniaja sie duza sprawnoscia.Osadzone waihliwie kolo posrednie za¬ stosowano wedlug wynalazku równiez do pedni o stalym stosunku przekladni, zwiek¬ szajacym lub zmniejszajacym ilosc obro¬ tów, tak iz wskazane kolo posrednie umie¬ szcza sie w plaszczyznie kola napedzaja¬ cego wzglednie pedzonego, zastepujacego pierscien zewnetrzny wzglednie wewnetrz¬ ny. Przy tym wszystkie trzy kola moga posiadac cylindryczne powierzchnie cier¬ ne. W tym przypadku nalezy równiez osa¬ dzic kolo posrednie jako takie w oslonie pedni na wahaczu. Mozna jednak pominac to ulozyskowanie, gdy wszystkie trzy ko¬ la sa wyposazone w zwrócone ku sobie lub odwrócone od siebie podwójne po¬ wierzchnie stozkowe, tak iz kolo posred¬ nie jest zabezpieczone przed bocznymi przesunieciami sie bez specjalnego ulozy- skowania w oslonie, ale pomimo to moze wykonywac swobodnie ruchy wahliwe. Ta¬ ka pednia cierna o stalym stosunku prze¬ kladni zwiekszajacym wzglednie zmniej¬ szajacym posiada równiez nadzwyczaj du¬ za sprawnosc, gdyz przy wzrastajacej mo-cy wzrastaja równiez cisnienia dociskowe.Pednia wyróznia sie nadzwyczaj prosta budowa.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie przyklad wykonania przedmiotu wyna¬ lazku, a mianowicie: na fig. 1 — przekrój pionowy przez pednie, na fig. 2 — prze¬ krój pionowy wzdluz linii 2—2 na fig. 1,. nia fig. 3 i 4 — takie same przekroje dwóch innych przykladów wykonania.W oslonie a jest ulozyskowane kolo napedzajace c ze swym walem 6, a oprócz tego wspólsrodkowo lub mimosrodowo do niego kolo napedzane / wydrazone. W przykladzie wedlug fig. 2 oba te kola ma¬ ja cylindryczne powierzchnie biezne. Mie¬ dzy obydwoma tymi kolami biegnie kolo posrednie k, równiez z cylindryczna po¬ wierzchnia biezna, które swym czopem obrotowym i jest osadzone na wahaczu d, umocowanym na cylindrycznym nadlewie n mimosrodowo wzgledem kola napedzajace¬ go c lub napedzanego / lub wzgledem obu tych kól i zabezpieczonym wzgledem bocz¬ nego przesuwu. W czasie pracy kolo po¬ srednie k wciska sie w zlóbek klinowy we¬ dlug fig. 1, utworzony pomiedzy powierz¬ chniami ulozyskowanych wzgledem siebie mimosrodowo kól napedzajacego i nape¬ dzanego. Im wieksza jest przenoszona sila, tym wiekszy jest równiez docisk napedo¬ wy. Pednia moze biec w obu kierunkach.Ulozyskowanie kola posredniego k na oslonie jest zbyteczne, jezeli zostanie ono zaopatrzone w kolnierze, które oznaczono liniami kropkowanymi na fig. 2, tak iz obejmuje ono z boków kola napedzajace i napedzane. Oczywiscie, ze umieszczenie kolnierzy moze byc równiez odwrotne, tak iz kolo napedzajace i napedzane posiadaja kolnierze. Nastepnie zbyteczne jest rów¬ niez specjalne ulozyskowanie kola posred¬ niego k na oslonie, jezeli kolo napedzaja¬ ce c i kolo napedzane / zaopatrzyc w po¬ wierzchnie biezne w postaci zwróconych ku sobie lub odwróconych ad siebie stoz¬ ków 11 wzglednie 12. Kolo posrednie jest zastapione kula k' (fig. 3) lub uksztaltowa¬ ne jako stozek podwójny k" (fig. 4) oraz. jest utrzymywane niepirzesuwnie dzieki istnieniu stozka podwójnego miedzy oby¬ dwoma kolami c i /, bedac równiez wciskane do zlobka klinowego. Oczywiscie, ze po¬ wierzchnie podwójnie stozkowe moga rów¬ niez przebiegac odwrotnie wzgledem sie¬ bie, to jest moga byc odwrócone od siebie.Odpowiednie do tego koilo posrednie jest wykonane z odwrotnie skierowanymi po¬ wierzchniami kulistymi wzglednie klinowy¬ mi. Przy tym powierzchniie kuliste moga wspólpracowac z powierzchniami stozko¬ wymi lub równiez tylko powierzchnie ku¬ liste z powierzchniami kulistymi, w celu zmniejszenia w mozliwie duzym stopniu tarcia. Pednia moze biec w oleju, jakkol¬ wiek nie jest to niezbednie potrzebne we wszystkich przypadkach. PL