W celu osiagniecia równomiernego krzepniecia odlewanego tworzywa, co jest szczególnie wazne przy odlewaniu stopów aluminiowych i magnezowych, stosuje tie formy odlewnicze z boczna szczelina po¬ dluzna, zamykana stopniowo odpowiednio do podnoszenia sie w formie poziomu od¬ lewanego metalu, przy czym metal ten do¬ prowadza sie do formy iza pomoca rynien¬ ki, znajdujacej sie w mozliwie niezmien¬ nej, malej odleglosci od powierzchni odle¬ wanego metalu w fowihie.Okazalo sie obecnie, ze w tym przy¬ padku istotne znaczenie posiada nie tylko mozliwie mala i niezmienna wysokosc spadania doprowadzanego metalu, lecz wazna jest takze równomierna szybkosc doprowadzania metalu do formy odlewni¬ czej.Urzadzenie wedlug wynalazku niniej¬ szego pozwala na osiaganie tego za pomo¬ ca zbiornika skrzynkowego, umieszczonego wewnatrz formy odlewniczej i zaopatrzo¬ nego w otwory wyplywowe, wykonane w dnie zbiornika lub w jego scianKach bocz¬ nych w poblizu dna, Odlewany metal do¬ prowadza sie do tego zbiornika z innego zbiornika o ksztalcie miski, znajdujacego sie zewnatrz formy odlewniczej i polaczo¬ nego z pierwszym zbiornikiem za pomoca waskiej rynienki przeplywowej. Gdy zbior¬ nik, znajidujacy sie wewnatrz formy, jest stale napelniony metalem przez odpowied¬ ni doplyw metalu podczas napelniania for¬ my odlewniicziej, powstaje w nim cisnieniehydrostatycznie, zalezne od wysokosci po¬ ziomu metalu w tym zbiorniku, co zapew¬ nia równomierna szybkosc doprowadzania metalu do formy odlewniczej.Przy zastosowaniu takiego urzadzenia odlewniczego wysokosc poziomu roztopio¬ nego metalu w obydwóch zbiornikach be¬ dzie jednakowa. W odróznieniu od rynie¬ nek znanych urzadzen odlewniczych urza¬ dzenie wedlug wynalazku niniejszego za- pobieiga powstawaniu ostrego strumienia doprowadzonego metalu, dzieki czemu zo¬ staje usuniete niebezpieczenstwo porywa¬ nia, przez strumien metalu utlenionych blonek.Zbiornik skrzynkowy najlepiej jest wy-, konac jako zamkniety ze wszystkich stron, z wyjatkiem otworów doplywowego i wy¬ plywowego. Otwory wyplywowe zbiornika sa zaopatrzone, najlepiej, w wymiennie osadzone dysze, np. grafitowe. Zaleznie od zadanej szybkosci odlewania, uzaleznionej jak wiadomo od skladu chemicznego od¬ lewanego metalu, mozna stosowac dysze o odpowiedtnim .przekroje, W celu napelniania formy odlewniczej takze z boku przez boczna szczeline po- dluzna formy zbiornik skrzynkowy wedlug dalszego przykladu wykonania wynalazku jest umieszczony zewnatrz formy odlewni¬ czej w bocznej szczelinie podluznej, przy czym zbiornik taki posiada otwór wyply¬ wowy, umieszczony blisko jego dna i skie¬ rowany przez szczeline do wnetrza formy odlewniczej, Najlepiej jest wykonac otwór wyplywowy o prawie takiej samej szero¬ kosci, jak boczna szczelina podluznej for¬ my odlewniczej, i przez ta szczeline do¬ prowadzac odlewany metal do formy od¬ lewniczej.Przy takim wykonaniu urzadzenia od¬ lewniczego zbedne jest stosowanie waskiej rynienki pnzeplywowej, laczacej zbiornik skrzynkowy ze zbiornikiem wlewowym.Wystarczy bowiem miedzy tymi zbiornika¬ mi umiescic przegrode siegajaca prawie do dna zbiornika i zapobiegajaca przedo- stawaniiu sie 'ewentualnych zanieczyszczen z jednego zbiornika do drugiego.Zbiorniki i przegroda moga byc wyko¬ nane z materialów izolujacych cieplnie, np. gliny szamotowej albo tez moga po¬ siadac powloke z takich materialów.Otwór wytplywowy zbiornika skrzyn¬ kowego moze byc wykonany tak, aby pod¬ czas odlewania znajdowal sie stale pod poziomem odlewanego metalu w formie od¬ lewniczej. Przy zastosowaniu urzadzenia odlewniczego wedlug wynalazku odlewany metal, praktycznie biorac, nie. styka sie w ogóle z tlenem powietrza, co zapobiega utlenianiu go. Wysokosc zbiornika skrzyn¬ kowego powinna byc dobrana tak, aby zbiornik mógl zawierac dostateczna ilosc metalu i dzieki temu takze ciepla, jak ró¬ wniez przez podniesienie sie poziomu me¬ talu ponad otwór wyplywowy bylo zapew¬ nione okreslone, niezmienne cisnienie hy¬ drostatyczne.Rysunek przedstawia przykl&dy wyko¬ nania urzadzenia wedlug wynalazku niniej¬ szego. Fig. 1 przedstawia perspektywicz¬ ny widok urzadzenia, fig. 2 — przekrój podluzny urzadzenia, fig. 3 — widok z gó¬ ry urzadzenia, a fig. 4 — widok zbiornika skrzynkowego wedlug fig. 2 i 3 z uwidocz¬ nieniem suwaka do zamykania bocznej szczeliny podluznej formy odlewniczej.Zamkniety zbiornik skrzynkowy 1, umie¬ szczony wewnatrz formy odlewniczej, po¬ siada w dtaie otwory wyplywowe, zaopa¬ trzone w wymiennie osadzone dysze grafi¬ towe 2. Zbiornik 1 posiada wysokosc okre¬ slajaca szybkosc wyplywu odlewanego metalu i wynoszaca mniej wiecej 150— 200 mm. Zbiornik wlewowy 3, umieszczony zewnatrz formy odlewniczej, jest wykona¬ ny w po^taici plytkiej miski o stosunkowo duzej powierzchni, rynienka 4 zas do do- powadzania odlewanego metalu ze zbior¬ nika 3 do zbiornika skrzynkowego 1 jest mozliwie waska. — 2 -Odmiana urzadzenia odlewniczego we¬ dlug fig. 2—4 sklada sie z waskiego zbior¬ nika skrzynkowego 1, umieszczonego, w bo¬ cznej szczelinie podluznej formy odlew¬ niczej 7 i zaopatrzonego w otwór wyply¬ wowy.8 w postaci dyszy, wykonany blisko jego dna A skierowany do wnetrza formy odlewniczej. Otwór 8 posiada prawie taka sama szerokosc, jak boczna szczelina po¬ dluzna 9, sluzaca do doprowadzania od¬ lewanego metalu do formy odlewniczej.Z koncem zewnetrznym zbiornika 1 po¬ laczony jest zbiornik wlewowy 3, zaopa¬ trzony w przegrode 11, siegajaca prawie do jego dna. M<*ze byc ona tak samo, jak zbiornik 3 wykonana z gliny szamotowej wzglednie zaopatrzona w wykladzine z gli¬ ny szamotowej lub innego materialu izo¬ lujacego cieplnie. Zbiorniki 3 i 1 posiadaja jednakowa i odpowiednio dobrana wyso¬ kosc, zapewniajaca okreslone cisnienie hy¬ drostatyczne, i sa one takze podczas odle¬ wania zawsze prawie calkowicie wypelnio¬ ne odlewanym metalem. Zbiornik 1 jest oparty w zwykly sposób na suwaku 12 za¬ mykajacym boczna szczelinie 6 formy od¬ lewniczej 7.Jak widac z fig. 2, korzystnie jest utrzymywac podczas odlewania otwór wy¬ plywowy 8 zbiornika 1 stale pod pozio¬ mem odlewanego metalu w formie odlew¬ niczej, przez co zapobiega sie utlenianiu odlewanego metalu tlenem powietrza.Otwór wyplywowy 8 jest zaopatrzony, najlepiej, w zalozona wymiennie dysze, np. z -grafitu, której wielkosc otworu wy¬ lotowego moze byc dobrana odpowiednio do rodzaju odlewanego metalu lub stopu.Zbiornik 1 moze byc takze zamkniety z gó¬ ry od jednej strony az do przegrody 11. PL