PL32287B1 - Sposób wytwarzania rozpuszczalnych w wodzie zasadowych barwników wielomctynowych - Google Patents

Description

Stwierdzono, ze barwniki zasadowe, od¬ porne na dzialanie swiatla i rozpuszczalne w wodzie, otrzymuje sie w wyniku reakcji j?,3,3-trójalkylo'-2-metylenoindolml podsta¬ wionych w polozeniu 5 fluorem, chlorem, bromem lub trój fluorkiem metylu, w kwas¬ nym srodowisku z takimi aldehydami, któ¬ rych grupa aldehydowa jest sprzezona przez podwójne wiazanie: wegiel — wegiel z trzeciorzedowym zasadowym atomem azotu.Zasadowymi aldehydami wspomnianego rodzaju sa np. aldehydy p-aminobenzoeso- we, których grupa aminowa jest-podsta¬ wiona dwiema jednakowymi lub rózrfymi resztami alkylowymi, aralkylowymi lub arylowymi. Z takich aldehydów wymienic nalezy aldehydy p-N-dwumetyloamino- d p-A^-dwuetyloaminobenzoesowy, aldehyd p-^V-o)-cyjanoetylo-iV-ibenzyloaminobenzoe- sowy, p-aldehydo-iV-metylodwufenyloami- ne, p-aldehydo-p'-etoksy-iV-metylodwuife- nyloamine, dalej aldehyd p-dwumetyloami- nocynamonowy, jak równiez heterocyklicz¬ ne zwiazki azotowe, podstawione grupa al¬ dehydowa, jak np. /-metylo-2-fenyloindo- lo-3-ald.ehyd, 7,3,3-trójme'tyk-2-metylem indolino-co-aldehyd, /,2,3,3-czterometyloin- dolino-5-aldehyd.Z nadajacych sie 7,3,3-trójalkylo-2-me- tylenoindolin, podstawionych w poloze¬ niu 5, wymienic nalezy np. 5-chloro-7,3,3-trójmetylo-2-metylenoindoline lub wypro¬ wadzany z niej 5-chloro-/,2,3,3-cztero- metyloindolinometosiarczan i odpowied¬ nie zwiazki 5 - fluoro -, - chloro - lub -trójfluorometylowe, ich pochodne 7-chlo- ro- lub 7-metoksy, produkty nitrowania lub tez 4, 7-dwumetoksy-5-chloro-1,3,3- trójmetylo-2-metylenoindoline, nastepnie takie homologi wymienionych zwiazków, jakie w miejsce jednej lub wielu grup me¬ tylowych w polozeniu 1- lub 3- posiadaja grupy etylowe lub inne grupy alkylowe.Reakcje mozna uskuteczniac przez miesza¬ nie razem materialów wyjsciowych przy ewentualnym miernym podgrzewaniu w lo¬ dowatym kwasie octowym, roztworze alko¬ holowym kwasu solnego, bezwodnika kwasu octowego lub w innych cieczach kwasnych.W przeciwienstwie do znanych barwni¬ ków, które w polozeniu 5 pierscienia indo- linowego nie posiadaja podstawników wspomnianego rodzaju, barwniki otrzyma¬ ne sposobem wedlug wynalazku niniejsze¬ go wyrózniaja sie w ogólnosci przy dosta¬ tecznej rozpuszczalnosci w wodzie znaczna wydatnoscia i lepsza odpornoscia na dzia¬ lanie swiatla. Nadaja sie one doskonale do barwienia jedwabiu octanowego, dalej mo¬ ga sluzyc do barwienia papieru, jedwabiu, skóry i bawelny, zaprawionej tanina. Laki, wytworzone z nich przez reakcje z zespo¬ lonymi kwasami fosforowolframowymi i molibdenowymi wzglednie fosforowolfra¬ mowymi lub molibdenowymi, wyrózniaja sie równiez znaczna odpornoscia na dzia¬ lanie swiatla.Nastepujace przyklady wyjasniaja spo¬ sób wedlug wynalazku niniejszego, który jednak nie ogranicza sie do odmian wyko¬ nania podanych w tych przykladach. Cze¬ sci, podane w przykladach, sa czesciami wagowymi.Przyklad I. Roztwór 20 czesci 5-chlo- ro-/,3,3-trójmetylo-2-metylenoindoliny i 23 czesci p-aldehydo-p^etoksy-A^-metylodwu- fenyloaminy ogrzewa sie w lodowatym kwasie octowym w ciagu 6 godzin do oko¬ lo 100°C, Mieszanine reakcyjna wlewa sie do takiej ilosci goracej wody, aby powsta¬ ly barwnik rozpuscil sie calkowicie. Na¬ stepnie odsacza sie od zywicowatych pro¬ duktów ubocznych i wysala. Otrzymany barwnik barwi jedwab octanowy z wodne¬ go roztworu na fioletowe odcienie o bar¬ dzo dobrej odpornosci na dzialanie swia¬ tla. Wybarwienie daje sie wytrawiac na bialo. Barwnikiem tym mozna takze nadru- kowywac jedwab octanowy przy stosowa¬ niu zwyklych past drukarskich.Jezeli zamiast wspomnianej 5-chloro- -/,3,3-trójmetylo-2-metylenoindoliny stosu¬ je sie równowazne ilosci jej pochodnej 7-metoksy, to otrzymuje sie barwnik bar¬ wiacy nieco bardziej niebiesko i posiadaja¬ cy podobnie dobre wlasciwosci.Przyklad II. Roztwór 16 czesci 5-chlo- ro-/,2,3,3-czterometyloindolinometosiarcza- nu i 10 czesci aldehydu p-N-dwuetyloami- nobenzoesowego w 80 czesciach lodowate¬ go kwasu octowego ogrzewa sie w ciagu 3 godzin do okolo 100°C. Po rozcienczeniu woda, przesaczeniu roztworu i wysoleniu otrzymuje sie barwnik barwiacy jedwab i jedwab octanowy na czerwono z niebie¬ skim odcieniem. Przez wytracanie za po¬ moca kwasu fosforowolframowego z roz¬ tworu barwnika zespolonego laku barwne¬ go otrzymuje sie fioletowy barwnik pig¬ mentowy o dobrej odpornosci na dziala¬ nie swiatla.Podobne barwniki otrzymuje sie w ta¬ kich samych warunkach stosujac aldehydy nastepujace: A u i i wybarwienie na jed- Aldehyd J u. , ' _ wabiu octanowym: aldehyd p-A^-dwume- czerwone z niebie- tyloaminobenzoesowy skim odcieniem aldehyd p-N-to-cyja- noetylo-A^-etyloami- ,, ,, nobenzoesowy aldehyd p-Af-metylo- -A^-fenyloamino- fioletowoczerwone benzoesowy j .--..».. ^ ^: — 2 —Aldehyd wybarwienie na jed" wabiu octanowym aldehyd p-iV-dwume- tyloaminocynamo- nowy fioletowe Przyklad III. 36,5 czesci zwiazku jedno- nitrowego, otrzymywanego przez nitrowa¬ nie 5-chloro-7,2,3,3-czterometyloindolino- metosiarczanu, ogrzewa sie z 25,5 czescia¬ mi p-aldehydo-p'-etoksy-Af-metylodwufe- nyloaminy w 100 czesciach lodowatego kwasu octowego w ciagu wielu godzin do okolo 100°C. Po rozcienczeniu woda, prze- filtrowaniu roztworu i wysoleniu otrzymu¬ je sie barwnik, który barwi jedwab octa¬ nowy na niebieskofioletowe odcienie, bar¬ dzo odporne na dzialanie swiatla i dajace sie wytrawiac na bialo.Barwnik mozna równiez wytwarzac i w ten sposób, ze nitro-5-chloro-7,3,3-trójme- tylo-2-metylenoindoline, uwolniona z wy¬ zej wymienionego zwiazku nitrowego przez traktowanie wodorotlenkiem sodowym, poddaje sie w roztworze alkoholowym z dodatkiem kwasu solnego lub kwasu fosfo¬ rowego reakcji z aldehydem.Przyklad IV. 21 czesci 7,3,3-trójmetylo- -2-metylenoindoilino-a)-aldehydu ogrzewa sie z 22 czesciami 5-chloro-7,3,3-trójmety- lo-2-metylenoindoliny w 70 czesciach bez¬ wodnika kwasu octowego w ciagu pól go¬ dziny do okolo 100nC. Po rozcienczeniu woda, przesaczeniu roztworu i wysoleniu otrzymuje sie barwnik, który jedwab i ba¬ welne, zaprawiona tanina, barwi na swie¬ cace niebieskawoczerwone odcienie.Przyklad V. 12 czesci 7-metylo-2-feny- loindolo-3-aldehydu ogrzewa sie z 10 cze¬ sciami 5-chloro-7,3,3-trójmetylo-2-metyle- noindoliny w 80 czesciach lodowatego kwa¬ su octowego w ciagu 3 godzin do okolo 100°C. Po rozcienczeniu goraca woda, prze¬ saczeniu i wysoleniu otrzymuje sie barw¬ nik bardzo odporny na dzialanie swiatla, barwiacy obciazony jedwab szkarlatnie- czerwono, a jedwab octanowy na poma- rariczowoczerwone odcienie.Podobne barwniki otrzymuje sie, jezeli zamiast wspomnianej indoliny stosuje sie pochodne 7-chloro- lub 7-metoksy wzgled¬ nie 4,7-dwumetoksy albo zwiazek jednoni- trowy, wymieniony w przykladzie III.Zamiast 5-chloro-7,3,3-trójmetylo-2-me- tylenoindoliny mozna stosowac takze indo¬ liny zawierajace zamiast jednej lub wielu grup metylowych — reszty etylowe.Przyklad VI. 8,9 czesci aldehydu p-dwu- etyloaminobenzoesowego i 9,6 czesci 5-flu- oro - 1, 3, 3-trójmetylo-2-metylenoindoliny rozpuszcza sie w lodowatym kwasie octo¬ wym i kilka godzin ogrzewa sie do 100°C.Roztwór wylewa sie na wode i wysala. Tak otrzymany produkt surowy rozpuszcza sie ponownie w goracej wodzie, oddziela od nierozpuszczalnych czesci zywicznych i wy¬ sala. Otrzymuje sie pieknie krystaliczny barwnik, dobrze rozpuszczalny w wodzie i w alkoholu. Barwnik ten barwi bawelne zaprawiona tanina i jedwab octanowy na czerwonofioletowe odcienie. Produkt reak¬ cji z kwasem fosforowolframomolibdeno- wym daje szczególnie jasny lak barwny, odporny na dzialanie swiatla i alkoholu.Kondensujac w analogiczny sposób 5-fluoro-/,3,3-trójmetylo-2-metylenomdoli- ne z innymi aldehydami otrzymuje sie po¬ dobne produkty barwiace jedwab octanowy na odcienie nastepujace: 5-fluoro-7,3,3-trójme- tylo-2-metylenoindo- lina kondensowana z: Wybarwienie na jedwabiu octanowym: p-aldehydo-p'-etok- sy-A^-metylo-dwu- fenyloamina aldehydem p-N-w-cy- janoetylo-A^-etylo- aminobenzoesowym aldehydem N-p-dwu- metyloaminocyna- monowym czerwonofioletowe rózowe z zóltym odcieniem niebieskie 3 -5-fluoro-l,3,3-trójme- tylo-2-metylenoindo- lina kondensowana z: Wybarwienie na jedwabiu octanowym: 1, 3, 3-trójmetylo-2- metylenoindolino-a)- aldehydem /-metylo-2-fenyloin- dolo-3-aldehydem rozowe pomaranczowe Zastepujac 5-fluoro-7,3,3-trójmetylo-2- -metylenoindoline 5-bromo-/,3,3-trójmety- lo-2-metylenoindolina otrzymuje sie wyni¬ ki nastepujace: 5-bromo-/,3,3-trójme- tylo-2-metylenoindo- lina kondensowana z: Wybarwienie na jedwabiu octanowym: aldehydem p-dwuety- loaminobenzoesowym p-aldehydo-p'-etoksy- -iV-metylodwufenylo- amina aldehydem p-N-w-cy- j anoetylo-Af-etyloami- nobenzoesowym aldehydem Af-p-dwu- metyloaminocyna- monowym 7,3,3-trójmetylo-2- metylenoindolino- aldehydem ./-metylo-2-fenyloin- dolo-3-aldehydem czerwonofioletowe fioletowe rózowe z niebie¬ skim odcieniem niebieskie rózowe z niebie¬ skim odcieniem pomaranczowe ze 5-trójifluoro'metylo-/,3,3-trójmetylo-2- -metylenoindolina: 5- tró j fluorometylo-1, 3,3-trójmetylo-2-me- tylenoindolina kon¬ densowana z: Wybarwienie na jedwabiu octanowym: fioletowe pomaranczowe.W podobny sposób moze reagowac tak- p-aldehydo-p'-etoksy -7V-metylodwufenylo- amina /-metylo-2-fenyloin- dolo-3-aldehydem PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania rozpuszczal¬ nych w wodzie zasadowych barwników wielornetynowyeh, znamienny tym, ze 5-chloro-i,3,3-trójalkylo-2-metylenoindoliny lub ich sole czwartorzedowe ogrzewa sie w srodowisku kwasnym z takimi aldehyda¬ mi zasadowymi, których grupa aldehydo¬ wa bezposrednio lulb za posrednictwem. podwójnych wiazan wegiel—wegiel jest sprzezona z trzeciorzedowym zasadowym atomem azo!tu.
2. 2. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze zamiast 5-chloro-/,3,3- -trójalkylo-2-metylenoindolin uzywa sie takich -/,3,3-ltrójalkylo-2-metylenoindolin, które w polozeniu 5 sa podstawione fluo¬ rem, bromem lub trójfluorkiem metylu. I, G. Farbenindustrie Aktiengesellschaft Zastepca: inz. J. Wyganowski rzecznik patentowy 40248 — 100 —X1U3 PL