Wynalazek niniejszy dotyczy tleno¬ wego aparatu oddechowego, trzymanego w pogotowiu w kopalniach blisko miejsca pracy i sluzacego górnikom przy naglych wybuchach gazów jako aparat ratowni¬ czy. Takie aparaty umieszcza sie w zam¬ knietych skrzynkach w celu zabezpiecze¬ nia ich od uszkodzen i korozji. Takie apa¬ raty ratunkowe musza byc, zwlaszcza w kopalniach wegla, w których nastepuja wielkie wybuchy bezwodnika kwasu we¬ glowego, umieszczone w skrzynce tak, aby mozna je bylo w ciagu kilku sekund wyjac z tej skrzynki i przygotowac do uzytku, o ile one maja spelniac nalezycie swój cel.Wynalazek niniejszy dobrze rozwiazu¬ je to zadanie, poniewaz jako aparat ra¬ tunkowy stosuje sie aparat, zasilany spre¬ zonym tlenem, którego doplyw jest rozrza¬ dzany plucami, przy czym ten aparat wraz z wezem i maska oddechowa jest umiesz¬ czony w skrzynce, przygotowanej do no¬ szenia, przy czym przy wyciaganiu ze skrzynki maski i weza zostaje podniesio¬ na pokrywa skrzynki i jednoczesnie otwarty zawór butli tlenowej. Polaczenie tasmy, sluzacej do wyciagania maski, z dzwignia, otwierajaca zawór butli tleno¬ wej,, jest wykonane w postaci sprzegla, które rozlacza sie samoczynnie, gdy ta dzwignia zaworowa osiaga polozenie od¬ powiadajace otwartemu zaworowi. W sprzegle wedlug wynalazku pierscien na koncu tasmy pociagowej jest polaczony z dajacym sie wylaczac Kakieim, polaczo¬ nym z dzwignia, otwierajaca zawór tle-nowy, przy czym hak ten zwalnia tasme pociagowa w chwili, gdy potrzebny dó tego wylaczenia ruch obrotowy haka zo¬ staje umozliwiony przez tuleje, zatrzymu¬ jaca sie na nieruchomym oporniku.Podatnie zalozona pokrywa skrzynki do aparatu jest zaopatrzona w wyciecie do przesuniecia weza oddechowego, zam¬ kniete w stanie pogotowia za pomoca plytki, zaopatrzonej w sprezynowa zawia¬ se, która przy wyciaganiu maski odchyla sie do wewnatrz. W czasie uzytkowania znajdujace sie wewnatrz skrzynki czesci skladowe aparatu oddechowego sa wiec zabezpieczone od uszkodzen sprezyscie zalozona pokrywa, natomiast otwarte wy¬ ciecie umozliwia swobodne ruchy weza oddechowego.Szczególnie szybkie zakladanie apara¬ tu osiaga sie przez zastosowanie do niego maski kapturowej, to znaczy imaski, nie posiadajacej pasów, Dalsza cecha zna¬ mienna niniejszego wynalazku polega na tym, ze wszystkie czesci skladowe apa¬ ratu tlenowego, umieszczonego w prze¬ nosnej skrzynce, sa zalozone na wspólnej podstawie, zaopatrzonej w otwory, zmniej¬ szajace ciezar, i w zlobki usztywiajace, wskutek czego calosc moze byc wyciag¬ nieta z tej skrzynki nosnej razem z pod¬ stawa, zaopatrzona blisko górnego brze¬ gu w wyciecie, stanowiace uchwyt. Do ulatwienia wyciagania sluza odpowiednie listwy prowadnicze na dwóch przeciwleg¬ lych sciankach wewnetrznych skrzynki.Sprezynujacy rygiel przytrzymuje aparat w polozeniu uzytkowym i zabezpiecza go przeciw wyrwaniu ze skrzynki przy za¬ kladaniu.Rysunek uwidocznia przyklady wyko¬ nania przedmiotu wynalazku. Na fig. 1 jest przedstawiony aparat ratunkowy wraz z skrzynka do noszenia, fig. 2 i 3 przed¬ stawiaja dwa przyklady wykonania roz¬ laczajacego sie sprzegla miedzy tasma po¬ ciagowa do wyjmowania maski i dzwignia do otwierania zaworu butli tlenowej.Na fig. 1 widac, ze skrzynka nosna 1 jest zaopatrzona w pasy 2 do noszenia aparatu ratunkowego. Pokrywa 3 skrzyn¬ ki jest na tylnym brzegu zaopatrzona w sprezynujaca zawiase. Wyciecie 4 w po¬ krywie jest w czasie pogotowia zamknie¬ te plytka, zaopatrzona takze w sprezynu¬ jaca zawiase 5. Wewnatrz skrzynki na podstawie 6, zaopatrzonej w otwory 7, zmniejszajace jej ciezar, i w zlobki uszty¬ wniajace 8 sa umieszczone czesci aparatu oddechowego, zasilanego sprezonym tle¬ nem. Butla 9 ze sprezonym tlenem jest polaczona rurka 10 z zaworem 11 rozrza¬ dzanym plucami, którego dzwignia roz- rzadcza znajduje sie w worku 12* Apa¬ rat jest zaopatrzony w zawór 13 z dzwi¬ gnia 14 do otwierania. Na górnym koncu worka 12 jest zalozony waz oddechowy 15, polaczony z maska 16, zaopatrzona w zawór wydechowy 17* W czasie pogotowia pokrywa 3 jest zamknieta i zaplombowana plomba 18 przeciw przypadkowemu otwarciu. Ze skrzynki 1 wystaje tasma pociagowa 19, która moze byc zaopatrzona w uchwyt 20, Ta tasma 19 jest wewnatrz skrzynki 1 przymocowana w miejscu polaczenia 21 maski z wezem oddechowym. Od tego miejsca tasma 19 posiada przedluzenie 22 do samoczynnego sprzegla 23, polaczone¬ go lancuszkiem 24 z dzwignia 14 zaworu tlenowego. Przy wyciaganiu maski z apa¬ ratu sprzeglo 23 zatrzymuje sie na opor- ku 25, przy czym to sprzeglo 23, po otwarciu zaworu 13, zwalnia polaczenie miedzy tasma 22 i lancuszkiem 24* Na fig. 2 i 3 sa uwidocznione przykla¬ dy wykonania zlacz. Na fig. 2 jest uwi¬ doczniony oporek 25, wspomniany juz w opisie fig. 1. Ten oporek jest przymo¬ cowany do podstawy 6. Sprzeglo sklada sie z haka 26, osadzonego obrotowo na czopie 27 w cylindrze 28, i tulei 29, przy- — 2 —legajacej pod naciskiem sprezyny 30 do kolnierza tego cylindra 28. Do przedlu¬ zenia 22 tasmy 19 (fig. \) jest przymoco¬ wany pierscien 31, w. którym jest zacze¬ piony hak 26* Na fig/ 3 jest uwidoczniona odmiana tego sprzegla. Do podstawy 6 jest przy¬ mocowana tuleja 32, w której, podobnie jak na fig. 2, jest prowadzony cylinder 33, polaczony lancuszkiem 34 z dzwignia 14 (fig. 1) zagoni tlenowego 13 oraz z czo¬ pem obrotowym 35 wylaczalnego haka 36.Hak 36 jest zaczepiony o pierscien 31 (fig. 2) tasmy pociagowej 22 (fig. 1).Sposób dzialania aparatu ratunkowe¬ go wedlug wynalazku jest nastepujacy.Skrzynka przenosna 1 jest w czasie po¬ gotowia zamknieta pokrywa 3 z plomba 18 i oslania szczelnie wlasciwy aparat ratun¬ kowy. Aparat fest w tym stanie niezawod¬ nie zabezpieczony od uszkodzen i przeciw wplywom powietrza kopalnianego, przy czym umieszcza sie go w miejscach nie¬ bezpiecznych w kopalni. W razie wybu¬ chu bezwodnika kwasu weglowego aparat moze byc przez górnika zalozony w prze¬ ciagu kilku sekund, jezeli ratunek ma byc skuteczny. Do przygotowania aparatu po¬ ciaga sie mocno tasme 19 w kierunku strzalki na fig. 1. Wskutek tego zostaje zerwana plomba 18, otwarta pokrywa sprezynujaca i wyciagnieta maska i waz oddechowy. Pociagniecie przenosi sie przez tasme 22 na sprzeglo 23 i dalej przez lancuszek 24 na dzwignie 14 zaworu tle¬ nowego 13. Gdy dzwignia 14 osiagnie po- lczenie powodujace otwarcie zaworu cy¬ linder 28 wraz z tulejka 29 (fig. 2) prze¬ suwa sie w kierunku oporka 25. Po opar¬ ciu sie tulejki 29 o oporek 25 cylinder 28, wbrew dzialaniu sprezyny 30, przesuwa sie w tulejce 29 tak dlugo, az cziop 27 ha¬ ka 26 wysunie sie z tej tulei, po czym hak 26 przechyla sie w bok i zwalnia pierscien 31 tasmy 22. W tym polozeniu maska wraz z wezem oddechowym jest calkowicie wy¬ ciagnieta, przenosna zas skrzynka / moie byc zalozona za pomoca pasów 2 na ra¬ mionach, po czym zaklada sie maske.Pokrywa 3 skrzynki / powraca pod dzia¬ laniem sprezyny w polozenie zamkniete.Plytka, zamykajaca wyciecie- 4 jest przy tym pod dzialaniem sprezyny, timieszczo- nej' w zawiasie 5, odchylona do wnetrza skrzynki 1, wskutek czego waz odeeho- wy moze bez przeszkód siegac do jej wnetrza.W sprzegle wedlug fig. 3 odlaczenie tasmy 22 od lancuszka 24 nastepuje wsku¬ tek tego, ze cylinder 33 z hakiem 36 prze¬ suwa, sie w tulei 32, przymocowanej do podstawy 6 tak dlugo, az dolny koniec ha¬ ka zostanie zwolniony. W tym polozeniu zawór tlenowy 13 jest calkowicie otwar¬ ty, a tasma pociagowa 22 odlaczona od haka 36.Calkowite przygotowanie aparatu do uzytku trwa kilka sekund dzieki temu, ze wszystkie jego czesci skladowe sa ze so¬ ba odpowiednio polaczone. PL