Wynalazek niniejszy dotyczy lozyska obrotowego do pojazdów wszelkiego ro¬ dzaju. Lozyska takie sa wbudowane w po¬ jazdach ciagnionych pomiedzy podwozie i nadwozie pojazdu i sluza do zapewnie¬ nia ruchów obrotowych miedzy podwoziem i nadwoziem na zakretach. Tego rodzaju lozyska sa znane w zastosowaniu do po¬ jazdów konnych, w których dyszel jest przymocowany do przedniiej czesci pod¬ wozia, której skutkiem tego umozliwiony jest skret w stosunku do nadwozia. Ponad¬ to maja one zastosowanie jako lozyska przegubowe miedzy przyczepka a pojaz¬ dem ciagnacym w pojazdach mechanicz¬ nych. Sa to zasadniczo lozyska kulkowe o duzych wymiarach. Pomiedzy górnym pierscieniem przymocowanym do nadwo¬ zia, a dolnym pierscieniem przymocowa¬ nym do podwozia umieszczony jest pier¬ scien kulkowy, przyjmujacy ma siebie sily, dzialajace w kierunku pionowym i pozio¬ mym, i umozliwiajacy latwe obracanie wzajemne obu tych pierscieni. Wymienio¬ ne lozyska maja jednak pewne wady, jak np. wysoka cena i zbyt latwa zwrotnosc, co w przypadku np/pojazdu konnego nie jest wskazane, gdyz na nierównych dro¬ gach dyszel z latwoscia uderza w bok. Lo¬ zysko obrotowe wedlug niniejszego wyna¬ lazku wyróznia sie nie tylko tym, ze sily zarówno pionowe, jak i poziome zostaja przejete bez wstrzasów, ale i tym, ze wla¬ sny swobodny ruch polaczenia jest tak da¬ lece stlumiony, ze wykluczone jest boczne uderzenie dy&zla.Wedrlug niniejszego wynalazku pomie¬ dzy pierscieniem dolnym, przymocowanym do podwozia, li pierscieniem górnym, przy¬ mocowanym do nadwozia, które sa zabez¬ pieczone przed rozlaczeniem w kierunku osiowym, jest osadzona smarowana obrecz slizgowa, wykonana np. z sztucznego ma¬ terialu prasowanego. Zamiast sztucznego materialu prasowanego mozna uzyc rów¬ niez i inne podobne w dzialaniu materialy, jak np. utwardzona tkanine, drzewo twar¬ de lub tez stopy bronzu i podobne. Obrecz slizgowa sklada sie z szeregu ulozonych obok siebie wycinków, co potania znacznie jej wyrób. Obrecz slizgowa moze byc osa¬ dzona zarówno w górnym, jak li dolnym pierscieniu, a wówczas przy skrecaniu pod¬ wozia obie obrecze tra sie o siebie. Korzyst¬ niejsze jednak i tansze jest zastosowanie tylko jednego takiego narzadu slizgowego i osadzenie go w zlobku jednego z pierscie¬ ni, tak iz przy skrecaniu narzad ten trze o zelazo. Po stronie tarcia narzad slizgowy jest zaopatrzony w zlobki smarownicze, do których smar zostaje doprowadzony, ód zewnatrz. Szczeline pomiedzy pierscienia¬ mi, zawierajacymi!! pomiedzy soba te obrecz slizgowa, najlepiej uszczelnic na zewnatrz od pylu przy pomocy wkladki skórzanej.Do wykonania pierscieni moze byc uzy¬ te zelazo ksztaltowe, które mozna latwo przymocowac do nadwozia wzglednie do podwozia przy pomocy spawapia lub sru¬ bowania. Dla polaczenia obu tych pierscie¬ ni w kierunku osiowym moga byc zastoso¬ wane np. sworznie obrotowe lub pierscie¬ nie zamykajace.Na zalaczonym rysunku przedstawiono przedmiot wynalazku w róznych przykla¬ dach.Fig. 1—3 przedstawiaja pierwszy przy¬ klad, a mianowicie: fig. 1 — przekrój, fig. 2 — ogólny wlidok lozyska obrotowe¬ go, a fig. 3 — w wiekszej skali czesc jed¬ nego z wycinków pierscienia slizgowego.Fig. 4 przedstawia inna odmiane lozyska obrotowego, a fig. 5 i 6 dotycza dalszej odmiany lozyska wedlug wynalazku.Lozysko sklada sie z górnego pierscie¬ nia /, przymocowanego przy pomocy spa¬ wania do nadwozia, z dolnego pierscienia 2, przymocowanego przy ppmocy spawa¬ nia do podwozia, z posiadajacego ksztalt pierscienia slizgowego narzadu 3 (wykona¬ nego z dowolnego materialu, np. ze sztu* cznego materialu prasowanego lub inne¬ go) oraz ze stalowego drutu 4, zapobiega¬ jacego rozsuwaniu sie obu pierscieni w kie¬ runku osiowym. Narzad slizgowy 3 jest do- . kladnie dopasowany do zlobka, wykonane¬ go w górnym pierscieniu /. Sklada sie on z szeregu poszczególnych wycinków 5, 6, 7 itd., a na swej dolnej sciance zaopatrzo¬ ny jest w zlobki smarownicze 8. Za pomo¬ ca trzpienia smarowniczego 9 i wywierco¬ nych otworów 10 zostaje doprowadzony i ^wciskany smar pomiedzy oba pierscienie / i 2; smar ten przenika nastepnie do ^sliz¬ gowego pierscienia 3 i do stalowego drutu 4. Szczelina pomiedzy obydwoma pierscie¬ niami 1 i 2 jest uszczelniona od zewnatrz za pomoca skórzanej oslony 11.W odmianie wynalazku wedlug fig. 4 pierscienie 1 i 2 sa wykonane z ksztaltow¬ nika o innym przekroju, a mianowicie po¬ siadajacym kolnierz, sluzacy do przysru¬ bowania pierscienia do nadwozia wzgled¬ nie do podwozia. W pozostalych czesciach wykonanie jest zasadniczo takie samo, jak wykonanie przedstawione na fig. 1—-3.Fig. 5 i 6 przedstawiaja wykonanie, w którym pomiedzy poszczególnymi wycin¬ kami lozyskowymi sa umieszczone stalowe kulki, a to celem zapewnienia zwrotnosci lozyska, nawet w przypadku wystepowa¬ nia znaczniejszych sil w kierunku piono¬ wym. Fig. 5 przedstawia przekrój w kie¬ runku promieniowym przez tego rodzaju pierscien obrotowy, fig. 6 zas przedstawia sposób uszeregowania wycinków lozysko^ wych i kulek lozyskowych. Tutaj wy¬ cinki lozyskowe sluza do przejmowa- — 2 —nia sil pociagowych i z tego powodu sa cokolwiek nizsze anizeili kulki stalowe, sluzace do przejmowania sil pionowych.Wycinki lozyskowe, wykonane z mate¬ rialu tlocznego, tkaniny utwardzonej, drzewa twardego lub z podobnych mate¬ rialów przylegaja do scianek zlobków, w których sa umieszczone, przebiegajacych zgodnie z kierunkiem osi lozyska, podczas gdy kulki stalowe o wiekszych wymiarach nie zezwalaja tym wycinkom na scisle przyleganie do przebiegajacych w kierun¬ ku promieniowym powierzchni wyciec lub zlobków.Górny i dolny pierscien lozyska sa oznaczone- odpowiednio liczbami 1 i 2, W odpowiednich pierscieniowych zlobkach, wykonanych w pierscieniach lozyska, jest umieszczony drut 4, zabezpieczajacy oby¬ dwa pierscienie przed rozsuwaniem sie w kierunku osiowym. Wycinki lozyskowe 3 sa wykonane z materialu prasowanego, tka¬ niny utwardzonej, twardego drzewa lub z innego podobnego materialu. Przylegaja one swymi bocznymi sciankami do scianek pierscieni obrotowych i tym sposobem prze¬ nosza sily skierowane poziomo, a wiec sily pociagowe. Kulki 12 posiadaja cokolwiek wieksza srednice anizeli wysokosc wycin¬ ków lozyskowych. Prócz tego w powierzch¬ niach lozyskowych sa przewidziane plytkie zldbki 13 i 14 dla kulek. Tym sposobem zapobiega sie powstawaniu zbyt wielkiego tarcia w lozysku w przypadku nadmierne¬ go obciazenia dzialajacego w kierunku pio¬ nowym. PL