KI. 201, 9/01 $///sfei? Weglowe palaki slizgowe z odlana na nich oprawa maja te duza zalete, ze metal oprawy jest mocno polaczony ze slizga we¬ glowa wskutek skurczu. Dzieki temu sci¬ slemu polaczeniu zmniejsza sie znacznie opornosc kontaktowa i powieksza wytrzy¬ malosc mechaniczna calego palaka. W wie¬ lu przypadkach okazalo sie korzystne wy¬ konanie oprawy o liniach oplywowych.Wynikajace z tego powiekszenie grubosci oprawy powoduje jednak znaczniejsze po¬ wiekszenie ciezaru. Z tego powodu oprawe odlewa sie w taki sposób, iz podstawa sto¬ py slizgi weglowej znajduje sie nad wydra¬ zeniem oprawy, wskutek czego zmniejsza sie oczywiscie ciezar calego palaka, lecz wobec braku oprawy na podstawie slizgi weglowej palak taki nie posiada zalet pa¬ laka z oprawa umocowana wskutek skur¬ czu.Wynalazek usuwa te wade i umozliwia wykonanie takze bardzo lekkich palaków slizgowych. Istota wynalazku polega na uzyciu bardzo lekkich rdzeni, np. z krze¬ mionki lub welny azbestowej, umieszcza¬ nych podobnie jak zwykle rdzenie w for¬ mie odlewniczej i w niej w znany sposób umocowanych. Po odlaniu, a wiec podczas krzepniecia metalu, nastepuje oczywiscie skurczenie tegoz, wobec czego nalezy sto¬ sowac rdzenie nie przeszkadzajace w tym kurczeniu. Rdzen powinien wiec byc ulo- *) Wlascicielka patentu oswiadczyla, ze wynalazca jest Ottmar Conradty w Róthenbach n. Pegnitz.zony luzno, aby nie przeszkadzal skurczo- ,wi metalu albo tez powinien sam sie kur¬ czyc. Rdzen pozostaje otoczony w metalu i powoduje wskutek swego malego ciezaru znaczne zmniejszenie ciezaru calego pala- ka i zapewnia oszczednosc metalu w po¬ równaniu z odlewem pelnym, przy czym taki palak posiada pozadane zalety palaka z oprawa umocowana za pomoca skurczu.Lekkie rdzenie moga byc pelne lub wydra¬ zone zaleznie od wymaganego zmniejsze¬ nia ciezaru palaka.Rysunek przedstawia przyklady wyko¬ nania przedmiotu wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia w przekroju poprzecznym znany weglowy palak slizgowy z odlana oprawa, fig. 2 — inny znany palak z oprawa po¬ siadajaca ksztalt oplywowy, fig. 3 — zna¬ ny palak z oprawa umocowana na bokach, otwarta w kierunku slizgi weglowej, fig. 4 — przekrój poprzeczny palaka wedlug wynalazku, fig. 5 — forme do wykonywa¬ nia takiego palaka w perspektywicznym przekroju poprzecznym, fig. 6 — palak we¬ dlug wynalazku w widoku z przodu i w przekroju podluznym, a fig. 7 i 8 przedsta¬ wiaja odmiany wykonania palaka wedlug wynalazku.Palaki wedlug fig. 1—3 o znanej bu¬ dowie posiadaja slizgi 1 z wegla lub po¬ dobnego materialu, przy czym stopa slizgi o przekroju poprzecznym w ksztalcie ja¬ skólczego ogona jest osadzona w oprawie 2, 2a lub 2b, wykonanej np. z metalu lek¬ kiego przez odlanie. Oprawa 2 wedlug fig. 1 nie posiada ksztaltu oplywowego. Nato¬ miast oprawa 2a wedlug fig. 2 o liniach oplywowych ma duzy ciezar. Wydrazona oprawa 2b wedlug fig. 3 ma zas te wade, ze nie osiaga sie dobrego styku miedzy oprawa i slizga weglowa. Znane palaki nie odpowiadaja wiec wymaganiom pod wzgle¬ dem dobrego kontaktu, ksztaltu o liniach oplywowych i malego ciezaru.Palak wedlug fig. 4 posiada oprawe wy¬ drazona, podobna do oprawy 2b wedlug fig. 3. Brzegi 2', 2" w ksztalcie jaskólcze¬ go ogona, przylegajace do slizgi weglowej, sa polaczone poprzeczka 2'". Pusta prze¬ strzen jest wypelniona bardzo lekkim rdze¬ niem 3. Kurczenie sie metalu odbywa sie w kierunku strzalek na fig. 4, dzieki cze¬ mu osiaga sie skuteczne przyleganie opra¬ wy do slizgi weglowej.Na fig. 5 uwidoczniona jest forma, za pomoca której mozna wykonac palak we¬ dlug fig. 4. Slizga weglowa znajduje sie w dolnej czesci 4 formy, przy czym podsta¬ wa w ksztalcie jaskólczego ogona wysta¬ je do górnej czesci 5 formy, zaopatrzonej w pusta przestrzen odpowiadajaca ksztal¬ towi przekroju oprawy o liniach oplywo¬ wych. Bardzo lekki rdzen 3 jest zalozony w formie za pomoca metalowych lub nie¬ metalowych podpórek 6. Wolna przestrzen w formie wypelnia sie przez wlew 7 sto¬ pionym metalem lekkim.Rdzen moze byc podzielony na kilka odcinków 3 (fig. 6), przy czym moga byc przewidziane przegródki 8 w celu zwiek¬ szenia mechanicznej wytrzymalosci opra¬ wy. Moga byc równiez przewidziane ze¬ bra podluzne 9 (fig. 7), wskutek czego rdzen sklada sie z dwóch równoleglych czesci 3\ 3". W celu jeszcze wiekszego zmniejszenia ciezaru mozna stosowac rdze¬ nie wydrazone 3'a, 3"a (fig. 7). PL