Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu ogrzewania lub chlodzenia materialów syp¬ kich, np. cementu, zmielonych rud itd., i po¬ lega na ulepszeniu sposobu, opisanego w pa¬ tencie polskim nr 27210- Wedlug sposobu, opisanego w powyzszym patencie, material, przeznaczony do ogrzewania lub chlodze¬ nia, przeprowadza sie od jednego do dru¬ giego konca zbiornika, majacego postac bryly obrotowej, przy czym zewnetrzna powierzchnie tej bryly ogrzewa sie lub chlodzi, a obrabiany material poddaje sie dzialaniu sily, dzialajacej stycznie do scianki tego zbiornika, tak aby caly mate¬ rial przesuwal sie, pozostajac w zetknie¬ ciu z wewnetrzna powierzchnia scianki rzeczonego zbiornika i poruszajac sie wzgledem tej scianki z duza szybkoscia; zarazem material ten poddany jest dzia¬ laniu niewielkiej sily, równoleglej do osi bryly obrotowej, tak iz przesuwa sie on z jednego jej konca do drugiego z niewiel¬ ka szybkoscia, w wyniku czego porusza sie on wzgledem powierzchni zbiornika wzdluz linii srubowej o niewielkim skoku. Urza¬ dzenie, opisane w patencie nr 27210, a slu¬ zace do wykonywania wspomnianego spo¬ sobu, zawiera zbiornik o wzrastajacej stop¬ niowo srednicy, przy czym wezszy jego koniec znajduje sie ponizej konca szersze¬ go, a zbiornik wyposazony jest w obroto¬ we mieszadlo; oprócz tego zawiera ono cy¬ lindryczny zbiornik o osi poziomej, opa¬ trzony równiez w obrotowe mieszadlo.Wedlug niniejszego wynalazku obrabia¬ ny material przeprowadzany jest w kie-runku od dolu do góry poprzez zbiornik o osi pionowej lub w przyblizeniu piono¬ wej, za pomoca obracajacej sie sruby lub narzadu równowaznego, który zmusza prze¬ rabiany material do przesuwania sie w gó¬ re wzdluz wewnetrznej powierzchni zbior¬ nika po torze srubowym o malym skoku, w wyniku czego kazda czastka musi prze¬ biegac wzdluz takiego toru, podobnie jak wedlug przytoczonego wyzej patentu. Za¬ stosowane tez sa urzadzenia do ogrzewa¬ nia lub chlodzenia zewnetrznej powierz¬ chni scianki zbiornika. Naljlepiej jest, kiedy sruba jest nie przerwana, przy czym moze ona posiadac gwint pojedynczy lub wielo- zwoj owy. W niektórych miejscach srulba moze wykazywac przerwy, tak iz w tym przypadku niektóre czastki materialu mo¬ ga w pewnych miejscach spadac w dól po¬ przez otwory, przy czym' opuszczaja one wówczas jeden tor srubowy, aby wkrótce po tym rozpoczac wedrówke po drugim takim torze. Daje to w wyniku przedluze¬ nie czasu, w ciagu którego czastki te pozo¬ staja w urzadzeniu, co moze byc pozada¬ ne ze wzgledu na bardziej skuteczne ogrze¬ wanie lub chlodzenie materialu. Zamiast sruh mozna tez stosowac, jako narzady ró¬ wnowazne, pochyle skrobaczki lulb rodzaj smig przymocowanych do urzadzenia obro¬ towego. Nie jest przy tym rzecza bynaj¬ mniej konieczna, aby w tym przypadku poszczególne skrobaczki lub smigi lezaly na jednej i tej samej linii srubowej.Jezeli material ma byc poruszany w gó¬ re wbrew dzialaniu sily ciezkosci,-to oczy¬ wiscie musza byc spelnione pewne warun¬ ki. Matematycznie mozna je wyrazic w ten sposób, ze jezeli material ma byc podno¬ szony w góre przez srube o gwincie ciag¬ lym, to rco2 musi byc co najmniej równe wyrazeniu: J_ E2 + tga h'1 — Mg a' gdzie r oznacza promien cylindrycznego zbiornika, w którym umieszczona jest sru¬ ba, co — szybkosc katowa rudbu sruty, u — kat pochylenia linii srubowej jii — wspólczynnik tarcia materialu o scianke zbiornika, \i2 — wspólczynnik taircia mate¬ rialu o srtibe i g przyspieszenie ziemskie.Srulba musi przeto miec takie wymiary i obracac sie z taka szybkoscia, aby przy uwzglednieniu obu wspólczynników tarcia wspomniany wyzej warunek byl spelniony.Przerabiany material, odrzucony ku scian¬ ce zbiornika, przesuwa sie wówczas Wzdluz niej w góre po liniach srubowych o malym skoku.Dobierajac odpowiednie wartosci zmien¬ nych r, co, a, \il9 \i2 i dostosowujac do nich ilosc doprowadzanego czynnika grzejacego lub chlodzacego, mozna uzyskac potrzeb¬ ny stopien ogrzewania lulb chlodzenia, do¬ stosowany do potrzebnej szybkosci ruchu przepisanychr z góry ilosci materialu po¬ przez cale urzadzenie. Tak np., jesli sru¬ ba ma powierzchnie bardzo gladka, to zna¬ czy, jezeli |i2 jest male, scianka zas zbior¬ nika jest chropowata, np. zaopatrzona w pionowe rowki wzglednie w moletowanie, w wyniku czego \ix jest wielkie, to szyb¬ kosc przesuwania sie materialu przez urza¬ dzenie jest stosunkowo znaczna.Na rysunku przedstawiono schema¬ tycznie trzy przyklady wykonania urza¬ dzenia, nadajacego sie do wykonywania sposobu wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia przekrój przez pier¬ wsza postac wykonania urzadzenia, fig. 2 przedstawia czesciowo w widoku bocznym, czesciowo zas. w przekroju inna odmiane wykonania, fig. 3 — przekrój pionowy przez dolna czesc trzeciej odmiany wyko¬ nania urzadzenia, przy czym przekrój wziety jest wzdluz linii /—/ na figurze 4, która z kolei przedstawia przekrój wzdluz linii //—// na.figurze 3.W urzadzeniu wedlug fig. 1 material przeprowadzany jest w góre przez zbior¬ nik / za pomoca sruby 2, posiadajacej pio¬ nowy walek 3 i ustawionej tak, ze brzeg - ? -jej jest nieco oddalony od wewnetrznej scianki zbiornika. Watek 3 osadzony jest obrotowo w lozyskach 4 i 5 i jest wpra¬ wiany w ruch obrotowy za pomoca kola pasowego 6. Przerabiany material wprowa¬ dza sie do dolnej czesci zbiornika za po¬ moca slimaka 8, zamocowanego na wal¬ ku 9, osadzonym obrotowo w lozyskach 10 i 11 i napedzanym za pomoca kola paso¬ wego 12, Slimak pracuje w oslonie 7, do której doprowadza sie material za pomo¬ ca leju 13. Slimak ten wprowadza material do dolnej czesci zbiornika / pod pewnym cisnieniem, w zbiorniku zas material jest chwytany u jego dna przez srube 2, obra¬ cajaca sie z duza szybkoscia, i jest prze¬ prowadzany w góre poprzez zbiornik 1 wzdluz srubowych torów o malym skoku* U góry zbiornika material przechodzi do komory, ograniczonej pionowymi scianka¬ mi 14< przykrywa 15 oraz pochylym dnem 21, po którym zsuwa sie w dól, i wychodzi przewodem spustowym 16. Zbiornik 1 chlo¬ dzony jest woda, dostarczana za pomoca rury 17 i splywajaca w dól wzdluz sciany zbiornika do koryta zbiorczego 20.Urzadzenie wedlug fig. 2 rózn/ sie od urzadzenia wedlu;g fig. 1 tylko tym, ze na¬ rzady, sluzace do wprowadzania materialu do zbiornika 1, wykonane sa inaczej, tak iz górna czesc figury 2 stanowi widok zew¬ netrzny górnej czesci urzadzenia wedlug fig. 1. Wedlug fiig. 2 material wprowadza sie do zbiornika 1 lejem 18, posiadajacym czesci pionowe i pochyle, dzieki czemu u dna zbiornika 1 uzyskuje sie potrzebne cisnienie. W dolnej czesci zbiornika znaj-" duje sie obrotowe mieszadlo 19.Urzadzenie wedlug fig. 3 i 4 posiada pionowy zbiornik 1, zasilany materialem u dna poprzez lej 18, podobnie jak w urza¬ dzeniu wedlug fig- 2. Zamiast sruby zasto¬ sowany jest tu jednak narzad, równowaz¬ ny jej, utworzony z pretów 23, unoszonych przez pajak o ramionach 22, wychodzacych z wystepu 25, przymocowanego do wal¬ ka 4. Skrobaczki 4ub smigi 24 przymoco¬ wane sa do pretów 23. Skrobaczki 24 ma¬ ja ksztalt odcinków linii srubowej, prze¬ chodzacej przez punkty a, b, c, d. Jed¬ nakze .kazda skrobaczka wzglednie smi- i*a, lezy na LnneJJ linii srubowej, przy czym te pozostale linie srubowe-posiadaja skok wiekszy, niz linia srubowa, przecho¬ dzaca przez punkty a, b, c, d.Podany wyzej wzór matematyczny daje sie zastosowac i do konstrukcji, przedsta¬ wionej na fig. 3 i 4, oczywiscie pod wa¬ runkiem, ze skrobaczki umieszczone sa do¬ statecznie blisko siebie, tak aby material mógl w ogóle przechodzic z jednej na drur ga. Jest rzecza pozadana, aby skrobaczki, rozmieszczone na jednej linii srubowej, znajdowaly sie tu ponizej przerw pomie¬ dzy skrobaczkami, nalezacymi do nastep¬ nego z kolei wyzszego obwodu.Za pomoca sposobu wedlug wynalazku materialy sypkie, np. cement, moga byc chlodzone a jednoczesnie podnoszone na znaczna wysokosc. Jest to czesto rzecza bardzo dogodna; w szczególnosci umozli¬ wia to bardzo dogodne urzadzenie cemen¬ towni. Jezeli cement, wychodzacy z mlyn¬ ków, ma byc wprowadzany do zasobnika („silo") przy jednoczesnym chlodzeniu po drodze, to stosujac urzadzenie, przedsta¬ wione na rysunkach mlynek mozna usta¬ wic na takiej wysokosci, aby material spa¬ dal zen do leju 13 lub 18. Material ten zo¬ staje nastepnie podniesiony przy jedno¬ czesnym chlodzeniu go na taka wysokosc, iz wysypuje sie on kanalem 16 na prze¬ nosnik, najczesciej typu pneumatycznego, który mozna umiescic na wysokosci nie mniejszej, niz wysokosc podlogi, na której ustawiony jest mlynek do cementu. Dzieki temu nie zachodzi potrzeba wykopywania dolów w celu ustawienia w nich przenos¬ ników, ani tez stosowania osobnych urza¬ dzen podnosnikowych.Urzadzenie, przedstawione na rysun¬ kach, moze podnoisic stosunkowo szybko — 3 —znaczne ilosci materialu, nawet jezeli jest on zmieszany z wielkimi ilosciami powie¬ trza. PL