Silniki spalinowe do pojazdów mecha¬ nicznych o cylindrach rozmieszczonych na wprost siebie w plaszczyznie poziomej, posiadaja caly szereg róznych zalet. Gló¬ wnie chodzi o dobre wyzyskanie prze¬ strzeni zarówno przy silriikach umieszczo¬ nych z tylu, jak i z przodu, nastepnie o ni¬ skie polozenie srodka ciezkosci, o mozli¬ wosc dobrego wysrodkowania mas rucho¬ mych i o krótka konstrukcje. W przypad¬ ku chlodzenia powietrzem stosuje sie przy silnikach z jednym szeregiem cylindrów prawie wylacznie strumien' powietrza chlodzacego, skierowany poprzecznie do plaszczyzny osi cylindrów, co zostaje umozliwione równiez dzieki stosunkowo malej szerokosci silnika. Natomiast przy silnikach o dwóch lezacych na wprost sie¬ bie szeregach cylindrów warunki prze¬ strzenne sa tak rózne, ze poprzeczny przeplyw powietrza jest mozliwy tylko przy bardzo trudnych warunkach, to jest przy duzych stratach przestrzeni i niedo¬ statecznym prowadzeniu powietrza oraz przy duzej stracie tego powietrza, a to wskutek zmiany kierunku. Dla tego tez przy silnikach tego typu najlepiej jest sto¬ sowac strumien powietrza, przeplywajacy wzdluz szeregów cylindrów. Poniewaz przy tych silnikach stosuje sie najwyzej tylko dwa lezace za soba cylindry w jed¬ nym szeregu, przeto drugi cylinder kaz¬ dego szeregu jest o wiele gorzej chlodzo¬ ny niz pierwszy.Stanowi to szczególnie wade przy po¬ jazdach, w których silnik jest umieszczo-fty w tylnej czesci karoserii w zamknietej prawie przestrzeni. Tu mozna najwyzej osiagnac to, ze dolna powierzchnia skrzyn¬ ki silnikowej bedzie stykala sie z zewne¬ trznym powietrzem, podczas gdy pozo¬ stale czesci beda wystawione na promie¬ niowanie cieplne. Prócz tego powietrze jest doprowadzane do nisko lezacego sil¬ nika od dachu pojazdu lub co najmniej z otworów, znajdujacych sie na wysokosci okien nadwozia, tak iz powietrze to prze¬ plywa az do cUmichawy lub do dmuchaw przez cala dlugosc oslony silnika i pod¬ grzewa sie wskutek promieniowania cie¬ plnego. Przy tych pojazdach z tylnym sil¬ nikiem, które przewaznie sa wykonane o liniach oplywowych, a zatem sa prze¬ znaczone do duzych szybkosci, przy ma¬ lym ciezarze ii wielkosci silnika jest jed¬ nakze wymagama znaczna moc pomimo malego czolowego oporu wozu. Nowo¬ czesna konstrukcja silnika latwo spelnia .te warunki az do zagadnienia chlodzenia, przy którym ze wzrostem mocy niewspól¬ miernie rosna dotychczasowe trudnosci, mianowicie zarówno odnosnie chlodzenia powietrzem w kierunku poprzecznym, jak równiez odnosnie chlodzenia powietrzem wzdluz szeregów cylindrów. Do chlodze¬ nia w kierunku .poprzecznym cylindrów w tylnej, glebiej lezacej czesci nadwozia o liniach oplywowych, nie ma wystarcza¬ jacej wolnej przestrzeni, a przy jedynym wchodzacym w rachube prowadzeniu po¬ wietrza wzdluz szeregów cylindrów po¬ wietrze jest w niewystarczajacym stopniu doprowadzane do drugiego cylindra sze¬ regu.Niniejszy wynalazek ma wiec na celu takie chlodzenie, które dzieki zwartemu ukladowi dmuchaw, zajmujacych malo miejsca, moze byc zastosowane przy sil¬ nikach z jednym szeregiem lub z kilkoma szeregami cylindrów, a zwlaszcza przy sil¬ niku z dwoma Jezacymi na wprost siebie w jednej plaszczyznie szeregami cylin¬ drów, przy czyni wszystkie cylindry beda chlodzone równomiernie. Zadanie to zo¬ staje rozwiazane wedlug wynalazku dzie¬ ki temu, ze drugi cylinder szeregu, lezacy w kierunku strumienia powietrza chlodza¬ cego, posiada znacznie szersze zeberka niz pierwszy cylinder, które sa chlodzone nie tylko powietrzem, podgrzanym przy ze¬ berkach pierwszego cylindra, ale równiez swiezym powietrzem, przeplywajacym obok zeberek pierwszego cylindra. Dal¬ sza cecha znamienna1 wynalazku polega na tym, ze mieidzy strumieniem powietrza, który chlodzi kolejno pierwszy, a nastep¬ nie drugi cylinder, a strumieniem powie¬ trza, który chlodzi tylko drugi cylinder, sa umieszczone scianki przegradzajace, które zapobiegaja przedwczesnemu mie¬ szaniu sie tych strumieni powietrza, nie stwarzajac jednak oporu dla strumienia powietrza.Najlepiej jest do kazdego szeregu cy¬ lindrów dolaczyc osiowa dmuchawe tur¬ binowa o stalych lopatkach kierowni¬ czych, osadzonych przed wirnikiem. W ten sposób strumien powietrza bez jakie¬ gokolwiek odchylenia jest doprowadzany do cylindrów i jednoczesnie osiagnieta zo¬ staje duza wydajnosc dmuchawy. Ma to znaczenie zwlaszcza wówczas, gdy lopat¬ ki kierownicze daja sie przestawiac w za¬ leznosci od liczby obrotów silnika.Przyklad wykonania przedmiotu wy¬ nalazku jest przedstawiony na rysunku, uwidoczniajacym prostopadly do osi prze¬ krój przez jeden z obu szeregów cylin¬ drów, rozmieszczonych w poziomej plasz¬ czyznie po obu stronach walu wykorbio¬ nego, lezacego miedzy nimi.W szeregu znajduja sie dwa cylindry 1 i 4, które sa umieszczone w kanale 8 powietrza chlodzacego oraz posiadaja ze¬ berka chlodzace 2 i 5. Szerokosc tych ze¬ berek chlodzacych jest rózna przy obu cylindrach. Szerokosc zeberek cylindra 1 jest taka, aby cylinder ten byl wyslarcza- — 2 -jaco chlodzony strumieniom powietrza 3.Natomiast zeberka 5 cylindra 4 sa znacz¬ nie szersze. Dla tego tez oprócz strumie¬ nia powietrza .3, który chlodzi cylinder 1, beda one jeszcze chlodzione strumieniami 6, nie stykajacymi sie zasadniczo z cylin¬ drem 7.W uwidocznionym przykladzie wyko¬ nania zeberka obu cylindrów sa wykona¬ ne z jednego kawalka, przy czym cylindry sa odlane w jednym bloku, aczkolwiek moga byc one wykonane oddzielnie.Aby zapobiec mieszaniu sie ze soba strumieni 3 i 6 przed padaniem ich na ze¬ berka 5 cylindra 4, na sciankach kanalu 8 powietrza chlodzacego sa w taki sposób zamocowane scianki przegradzajace 7 z metalu lub z materialu izolujacego cie¬ plo, aby w obrebie zeberek 2 cylindra / odgradzaly od siebie oba strumienie.Dzieki uwidocznionemu uksztaltowaniu osiaga sie to, ze cylinder 4 jest tak samo dobrze chlodzony, jak cylinder 1.Strumien powietrza chlodzacego jest wytwarzany przy pomocy osiowej dmu¬ chawy turbinowej, której wirniki 9 posiada¬ ja promieniowe lopatki turbinowe 10. W ce¬ lu uzyskania wydajnego dzialania, przed wirnikiem 9 sa umieszczone lopatki kierow¬ nicze 11, które doprowadzaja powietrze chlodzace pod prawidlowym katem wlotu do lopatek turbinowych 10. Lopatki 11 sa osadzone na trzymaku 12 o liniach oplywo¬ wych, przymocowanym do silnika, przy czym trzymak ten moze posiadac narzad nastawczy do przekrecania lopatek kierow¬ niczych 1J w zaleznosci od liczby oferotó^ turbiny. Trzymak 1Z moze zawierac rów¬ niez specjalny silnik elektryczny do nape¬ dzania wirnika turbiny. PL