Nadluzszy czas trwania patentu do 21 marca 1957 Patent nr 30487 dotyczy urzadzenia do przynajmniej w przyblizeniu odwrotnie do wykorzystywania energii wydyszyn silnika kierunku lotu. W celu uzyskania nie- spalinowego, zwlaszcza do napedu samo- znacznego ciezaru calego urzadzenia dysze lotów, przez wykorzystywanie uderzenia wylotowe sa przy tym wykonane z blachy wstecznego!, które to urzadzenie sklada o stosunkowo nieznacznej grubosci soian- sie zasadniczo z przewodów dla wydyszyn, ki, a mianowicie na ogól tak, ze stykajace przylaczionych do wylotów z cylindrów, sie ze soba krawedzie blach sa ze soba oraz z dysz wylotowych, przewidzianych polaczioine za pomoca spawania, na koncach tych przewodów, przy czym Obecnie stwierdzono, ze w ten sposób przewody dla wydyszyn sa uksztaltowane wykonane dysze wylotowe pod dzialaniem i urzadzone tak, aby dysze wyplywowe cisnienia i temperatury goracych wydy- byly polozone w kierunku lotu albo tez szyn latwo ulegaja znieksztalceniom, któ- z kierunkiem tym tworzyly kat ostry tak, re moga spowodowac wybrzuszenia, a na- aby wydyszyny wychodzily na zewnatrz wet pekniecie przewodów lub dysz wylo-towych. Takich znieksztalcen trzeba sie obawiac zwlaszcza wtedy, gdy przewody dla wydyszyn i dysze wylotowe posiadaja w przekroju poprzecznym postac silnie splaszczona w celu uzyskania mozliwie malego wymiaru urzadzenia w kierunku poprzecznym do kierunku lotu. Przy po¬ wstawaniu wspomnianego rodzaju znie¬ ksztalcen zmniejsza sie bardzo znacznie stopien skutecznosci urzadzenia dotycza¬ cego uderzemia wstecznego i wówczas nie mozna juz utrzymywac nalezytych warun¬ ków lotu. Ewentualnie na skutek wspom¬ nianych wad moze nawet powstac grozne niebezpieczenstwo dla samolotu.Celem wynalazku niniejszego jest za¬ pobiezenie wyzej wspomnianym wadom w dyszach wylotowych dla urzadzen o uderzeniu wstecznym, wywolywanym przez wydyszyny, tak, aby we wszystkich warunkach zapewnic lot bezpieczny. We¬ dlug niniejszego wynalazku osiaga sie to dzieki temu, ze przy wykonywaniu i uksztaltowywaniu przewodów dla wydy¬ szyn i dysz wylotowych zabiega sie o na¬ danie tym czesciom znacznej odpornosci na odksztaltowywamie sie wskutek dziala¬ nia -cisnienia i temperatury goracych wy¬ dyszyn. Srodek zmierzajacy do tego celu moze polegac np. na tym, ze przewód dla wydyszyn wraz z jego dysza wylotowa wykonywa sie jako czesc konstrukcyjna bez szwu. Przez unikanie szwów od spa¬ wania osiaga sie juz znaczna odpornosc na pekanie. Dalszy srodek przeciwko odksztaltowywamiom lub zniszczeniom zwlaszcza konca wyplywu dyszy polega wedlug niniejszego wynalazku na tym, ze specjalnie wzmacnia sie koniec wyplywo¬ wy dyszy. Wreszcie w tego rodzaju prze¬ wodach dla wydyszyn oraz w dyszach wy¬ lotowych, posiadajacych w przekroju po¬ przecznym postac silnie splaszczona, osia¬ ga sie wedlug niniejszego wynalazku zna¬ czne powiekszenie * odpornosci na zmiane ksztaltu przez to, ze szerokie boki figury przekroju poprzecznego dyszy sa wypukle.Przyklady wykonania przedmiotu wy¬ nalazku niniejszego sa uwidocznione na zalaczonym rysunku schematycznie, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podluz¬ ny dyszy,, wykonanej bez szwu, fig. 2 — przekrój poprzeczny wzdluz linii //—// na fig. 1, fig. 3 i 4 — urzadzenie do wyrobu takiej dyszy przedstawione schematycznie, fig. 5—12 przedstawiaja rózne odmiany dysz o koncach wyplywowych wzmocnio¬ nych wedlug niniejszego wynalazku, fig. 13—16 — rózne odmiany dysz wylotowych o splaszczonym przekroju poprzecznym, którego boki szenokie sa wypukle wedlug wynalazku.W przykladzie wykonania wg fig. 1 dy¬ sza 1% zwezajaca sie od wlotu 2 w kierunku do wylotu 3, stanowi jednolita wydrazona calosc bez szwu. Dysze taka mozna wyko¬ nywac nip. za potmoca wbijania rury bez szwu do pozadanej formy albo przez wy¬ decie wydrazonej czesci z jednostronnie zamknietej rury bez szwu, stosujac odpo¬ wiedni srodek cisnienia (powietrze spre¬ zone), np. w spoteób uwidoczniony na fig. 3. Wedlug fig. 3 jednostronnie zamknieta wydrazona czesc 4, z której ma byc uksztaltowana dysza bez szwu, w celu jej przeksztaltowamia na pozadana koncowa postac, wklada sie w dwudzielna forme 5, 9, celowo zaopatrzona w urzadzenie ogrzewcze 6, przy czym czesc 4 otwartym swym koncem 8 wystaje poza forme 5, 9.Za pomoca przylaczonego do otwartego konca 8 przewodu 1 wprowadza sie do wydrazonej czesci 4 srodek pod cisnieniem (powietrze sprezone), który poszerza te czesc az do przylegania zewnetrznej jej powierzchni do scianki wydrazenia formy.Do otrzymania gotowej do uzytku dyszy wylotowej potrzebne jest wóweza's zasad¬ niczo tylko usuniecie spodu i nie uksztal¬ towanej czesci wydrazonej czesci 4, Fig* 4 przedstawia, w jaki sposób two- 2 —rzy sie czesci wlotowa 2 i wylotowa 3 dyszy. Po otwarciu fbrimy przecina sie czesc wydrazona wzdluz linii A—A i B—B i zawarty miedzy tymi liiiiami odcinek stanowi dysze.W przykladzie wykonania wedlug 'fig. 5 przewód dla wydyszyn 11 przechodzi w dysze /, zwezajaca sie stalle w kierunku przeplywu. Dysza ta sklada sie z przed¬ niej czesci 13, wykonanej z blachy stosun¬ kowo slabej w -talki sposób, ze stykajace -sie ze sioba krawedzie blachy sa ze soba polaczone za pomoca szwu spojeniowego 15, oraz z czesci koncowej 14 dyszy, wy¬ konanej z rury bez szwli i polaczonej z przednia czescia 13 dyszy za pomoca spawania. Dysza wylotowa, zaopatrzona w czesc koncowa, wykonana w sposób powyzej opisany, posiada znacznie wiek¬ sza odpornosc na odksztaltowywanie sie na koncu wylotowym wskutek dzialania powstajacych wewnatrz dyszy sil cisnienia wydyszyn niz dysza, zaiopatrzona w szew spojeniowy, siegajacy az do konca wy¬ plywowego.Kazda- z ponizej opisywanych dysz / zawsze w zasadzie sklada sie z czesci przedniej 13 i koncowej 14.W przykladzie wykonarik wedlug fig. 6 otrzymuje sie w sposób podobny, jak w przykladzie wykonania wedlug fig. 5, wzmocnienie wylotu dyszy za pomoca czesci koncowej 14, wykonanej z rury cy¬ lindrycznej bez szwu i polaczonej z przed¬ nia czescia za pomioica spadania, która to czesc 14 na wewnetrznej swej stronie zo¬ stala wytoczona tak, aby jej scianka we¬ wnetrzna posiadala przepisany stosunek zwezenia dyszy.Dysza wylotowa^ wedlug fig. 7 rózni sie od dyszy wylotowej wedlug fig. 6 tym, ze wykonana z rury bez szwu czesc koncowa 14 dyszy posiada, patrzac w kierunku przeplywu, najpierw* zwezenie, a nastep¬ nie poszerzenie.Na fig. 8 uwidoczniona jest dysza wy¬ lotowa, której czesci 13 i 14 stanowia jed¬ nolita calosc o sciance 20 ze szwem 15 wzdluz calej dyszy. Na wyplywowy ko¬ niec 14 dyszy nalozony jest zewnetrzny pierscien wzmacniajacy 21, polaczony ze scianka 20 za pomoca spawania lub luto¬ wania.W podobny sposób uzyskano wzmoc¬ nienie otworu wylotowego -dyszy, uwidocz¬ nionej na fig. 9, a mianowicie przez zasto¬ sowanie wewnetrznego pierscienia wzmac¬ niajacego 23a umieszczonego wewnatrz dy¬ szy i polaczonego z nia za pomoca lutowa¬ nia lub spawania, Wewnetrzny pierscien wzmacniajacy 23 otrzymal przy tym przez toczenie taka postac, ze miarodajny dla dzialania dyszy stosunek zwezenia posia¬ da we wszystkich miejscach przepisana wartosc.Fig. 10 uWidocznia dysze wylotowa z podobnym wewnetrznym pierscieniem wzmacniajacym 23 na koncu 14 dyszy, któ¬ ry posiada taka postac, ze po zwezeniu dyszy nastepuje jej poszerzenie.Fig. 11, 12 uwidoczniaja rózne rodzaje wzmocnien na koncu wyplywowym dysz, w których skierowana do silnika czesc scianki dyszy wystaje pioza najwezszy przekrój poprzeczny dyszy tak, aby wy¬ chodzace na zewnatrz z dyszy wydyszyny podczas wyplywania w obrebie pozakry- tycznym nie mogly sie rozprezac w kie¬ runku do silnika. W przykladzie wykona¬ nia wedlug fig. 11 wzmocnienie konca wy¬ plywowego 14 takiej dyszy staiflowi celo¬ wo bez szwu wykonany wewnetrzny pier¬ scien wzmacniajacy 23, osadzony we¬ wnatrz dyszy iz nia polaczony za pomoca spawania lub lutowania i którego sciance wewnetrznej nadano za pomoca toczenia przepisana postac, W przykladzie wykonania wedlug fig. 12 do przedniej czesci 13 dyszy jest przy¬ mocowana za pomoca spawania lub nito¬ wania osobna czesc koncowa 14, która na stronie odwróconej od silnika posiada — 3 -wzmocnienie 34 i której czesc skierowana do silnika wystaje poza najwezszy prze¬ krój poprzeczny dyszy.W przykladach wykonania wedlug fig. 13 i 14 do konca przewodu dla wydyszyn 11 przylaczona jest dysza wylotowa /. Po¬ przecznie do kierunku lotu polozone wa¬ skie strony 43, 44 przekroju poprzecznego na koncu dyszy, w celu uzyskania mozli¬ wie malego oporu wzgledem strumienia powietrza, sa stosunkowo male w stosun¬ ku do szerokich boków 45, 46 przekroju poprzecznego. W celu nadania przekrojo¬ wi poprzecznemu dyszy znacznej odpor¬ nosci na sily cisnienia, powstajace we¬ wnatrz dyszy, szerokie boki 45, 46 sa wy¬ pukle. W niniejszym przykladzie wykona¬ nia obydwa szerokie boki 45 i 46 dyszy sa wypukle w kierunku od silnika, wobec czego poprzeczny przekrój dyszy przyjmu¬ je postac wycinka pierscieniowego. Taka postac przekroju poprzecznego posiada te zalete, ze jest bardzo 'odporna na zmiany ksztaltu, mogace powstac wskutek we¬ wnetrznych cisnien wydyszyn, z drugiej zas strony, jak wynika z przykladów wy¬ konania wedlug tfig. 15 i 16, mozna ja tez latwo dostosowac do obwodu loslony, prze¬ cinajacej powietrze, i to zarówno w silni¬ ku szeregowym (oslona 48 wedlug fig. 15), jak i w silniku gwiazdowym (oslona 49 wedlug fig. 16), co jest wazne w celu uzy¬ skania malego oporu wzgledem strumienia powietrza. PL