Przedmiotem wynalazku niniejszego jest przenosna maszyna do szycia o napedzie elektrycznym, umieszczona w skrzynce, po¬ dobnej do walizki i dajacej sie zastosowac jako podstawa.Powierzchnia tej podstawy znajduje sie na wysokosci powierzchni roboczeij maszy¬ ny ti na niej kladzie sie czesci odiziezowe lub inne szyte przedmioty. Ponadto kadlub maszyny posiada ksztalt poprzeczny i, jak to zreszta jest zmane, prostokatny.Dzieki temu, ze maszyna do szycia mo¬ ze byc zamykana w skrzynce, podobnej do walizki, zbedne jest stosowanie dodatko¬ wych stolów, powiekszajacych powierzch¬ nie robocza maszyny; oprócz tego dolne ra¬ mie maszyny moze posiadac ksztalt wydlu¬ zony, na które podczas pracy nasuwa sie posiadajace otwory czesci odziezowe, np. rekawy, ponczochy itd.Maszyna do szycia wedlug wynalazku jest zaopatrzona w znana plytke uzebiona, sluzaca do przesuwania materialu,' plytka ta jest zamocowana na górnym koncu glo¬ wicy drazka, którego ruch boczny w kierun¬ ku przesuwu materialu jest ograniczany przez czop drugiego drazka, poruszajacy sie miedzy dwiema listwami prowadniczymi, przymocowanymi do drazka pierwszego; ów drugi drazek jest na dolnym koncu przegu¬ bowo przymocowany do jednego z ramion dzwignii katowej, której drugie ramie wy¬ konane jest w postaci widelek, obejmuja¬ cych tarcze kciukowa, osadzona na obraca-jacej sie osce a posiadajaca w ogólnym za¬ rysie ksztalt, zblizony do trójkata z za¬ okraglonym wierzcholkiem tak, iz podczas nie nastepujacych po sobie cwiercoihrotów tej tarczy kciukowej! drazek a wraz z nim i plytka uzebiona, wykonuja hich ku górze i ku dolowi niezaleznie od chwilowego po¬ lozenia czesci drugiego drazka, sluzacego do ograniczenia bocznych ruchów drazka pierwszego. Dzieki takiemu Ukladowi, wiel¬ kosc przesuwu materialu mozna recznie na¬ stawiac w pewnych granicach, przy czym wartosc posrednia moze równiez wynosic zero w przypadku, kiedy material nie ma byc zabierany.Ponadto w maszynie do szycia wedlug wynalazku przyrzad, uruchomiajacy igle, oraz wahliwy podajnik nitki uruchomiany jest jedna tylko oska wykorbiona, osadzo¬ na pod plytka robocza maszyny i ogranicza¬ jaca jednoczesnie ruich zwrotny wspomnia¬ nego podajnika oraz ruch zwrotny igly.Maszyna do szycia wedlug wynalazku posiada chwytak nitki o pianowej osi;* wy¬ konywa on dwa obroty na jeden scieg igly.Chwytak ten sklada sie z czesci wirujacej, w której osadzone jeist nieruchomo gniazd¬ ko cewki. Kadlub tego chwytaka posiada ksztalt scietego stozka, otwartego na sze¬ rokim koncu i skierowanego wierzcholkiem ku dolowi, zaopatrzonego wewnatrz w cy¬ lindryczne wydrazenie, odsadzone odpo¬ wiednio do zewnetrznego ksztaltu scietego stozka. W wydrazeniu tym umieszcza sie gniazdko cewki; w dnie wydrazenia a cze¬ sciowo w sciankach bocznych znajduja sie wykroje, z których jeden zakonczony jest ostrzem, chwytajacym nitke igly podczas ruchów chwytaka.Na rysunku uwidoczniono przyklad wy¬ konania maszyny do szycia* polaczonej z walizka wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia perspektywiczny wi¬ dok skrzynki; fig. 2 — lakiz widok tej "sa¬ mej skrzynki z wyciagnieta nielco w dól pokrywa; fig. 3 — widok skrzynki pustej od spodu; fig. 4 — widok skrzynki z boku; fig. 5 — perspektywiczny widok skrzynki rozlozonej w postaci stolu lub podstawy maszyny do szycia; fig. 6 — takiz widok skrzynki z zalozona maszyna do szycia; fig. 7 — widok podstawy z boku; fig. 8 — przekrój podluzny podstawy maszyny i dol¬ nej czesci skrzynki ochronnej; fig. 9 — wi¬ dok maszyny z tylu; fig. 10 — widok ma¬ szyny z boku; fig. 11 — perspektywiczny widok maszyny w powiekszeniu; fig. 12 — przekrój podluzny samoczynnego przyrza¬ du do przesuwania "materialu; fig. 13 — przekrój poprzeczny dolnego ramienia ma¬ szyny; fig. 14 — schemat napedu z wy¬ kresem dzialania tego przyrzadu a fig. 15— odmiane wykonania szczególu przyrzadu w powiekszeniu; fi|g. 16 — przekrój pionowy tylnej czesci maszyny do szycia, zaopa¬ trzonej w naped wedlug wynalazku; fig. 17 — przekrój podluzny, prostopadly do przekroju na fig. 16 tej samej Czesci ma¬ szyny; fig. 18 — przekrój podluzny czesci górnego ramienia maszyny; fig. 19 — widok czolowy tego górnego ramienia; fig. 20 — taki sam widok po zdjeciu plytki czolowej; fig. 21._i 22 przedstawiaja odmiane wyko¬ nania napinacza nitek; fig. 23 przedstawia pionowy przekrój chwytaka i jego czesci sasiednich; fig. 24 — widok tego chwyta¬ ka z góry; fig. 25 — widok chwytaka z pfzo- du; fig. 26 — widok chwytaka z góry, uwi¬ doczniajacy sposób prowadzenia nitki; fig. 27—29 przedstawiaija widok z góry wzglednie widok z Ibdku gniazdka cewki; fig. 30 przedstawia widok; z góry pierscie¬ nia, przytrzymujacego to gniazdko na ka¬ dlubie chwytalka, wreszcie fig. 31 i 32 przed¬ stawiaja widok z góry wzglednie widok z boku gniazdka cewki.Skrzynke ochronna maszyny otwiera sie i zamyka za pomoca trzpienia 1. Po zwol¬ nieniu trzpienia 1 skrzynie podnosi sie za raczike 2 i zdejmuje z plyty podstawo¬ wej 3 maszyny, stanowiacej jednoczes¬ nie dno slkrzynlki (fig. 2). Na plycie pod- — 2 -stawowej 3 sa zamocowane rózne Czesci skladowe maszyny do szycia 4.Plyta podsitawowa 3 zaopatrzona jest w cztery nózki 18 (fiig. 7), wykonane najle¬ piej z gumy, osadzonej w odpowiedniej oprawce metalowej; nózki wystaja z plasz¬ czyzny plyty podstawowej 3 i sluza jedno¬ czesnie jako oporki dla skrzynki ochronnej 11, 12, 13, zalozotoej na maszyne.Skrzynka ta posiada wystajace do we¬ wnatrz dwa krótkie trzpienie 8, 8 (fig. 8), osadzone tak, alby przy nakladaniu skrzyn¬ ki na maszyne, zachodzily w wyciecia 24, 24 podstawy maszyny, w których umiesz¬ czone sa rygle 7, 7, przyciskane sprezyna 10 do podstawy i osadzone na wspólnej osce kluczowej 9; naos te zaklada sie tylko jeden klucz 6 ki z maszyny. Rygle 7, podczas zaskakiwa¬ nia trzpieni 8 w wyciecia 24, cofaja sie chwilowo podatnie wstecz, poniewaz sa skosnie sciete.Skrzynka ochronna 11, 12, 13 jest po¬ dzielona na dwie, polaczone ze soba prze¬ gubowo czesci, tworzace dwa skrzydla // i 12; skrzydlo 11 jest neco nizsze od skrzy¬ dla 12, tak iz róznica ich wysokosci.odpo¬ wiada grubosci pokrywy 13. Oba skrzydla sa ze soba polaczone w poblizu dolnego otworu,, za pomoca przegubów 14, 14, umo¬ zliwiajacych obracanie skrzydel o 180° (fi* 4).Zawiasa 15 umozliwia obracanie pokry¬ wy 13 o 180°,. tak iz moze opierac sie ona na skrzydle 11 i wyrównuje wysokosc tego skrzydla z wysokoscia drugiego skrzydla 12. Po otwarciu obu. skrzydel otrzymuje sie równy stól roboczy (fig. 5).Po obróceniu pokrywy 13 okolo zawia¬ sy 15 zostaje odkryta scianka skrzynki z wykrojem 16, na maszytne do szycia 4 (fig. 6). Po zamknieciu skrzydel 11, 12 i utworzeniu z powrotem skrzynki o pro¬ stokatnym przekroju poprzecznym, .pokry¬ wa 13, przylegajac do odnosnej scianki, pzykrywa wspomniany wykrój 16.Pokrywa 13 zapobiega- uszkodzeniom powierzchni stolu roboczego.Nózki 21 zwiekszaja wysokosc stolu az do plytki iglowej 22 maszyny (fig. 5 i 6).Celem otwierania skrzydel 11 i 12 na¬ ciska sie uchwyt 11. (fig. 7), tak iz zostaja zwolnione rygle 7, osadzone na osce tego uchwytu 17.Po zwolnieniu skrzydel 11, 12 podnosi sie blaszke 19, która za pomoca zagietego brzagu 20 przytrzymuje pokrywe 13; za- mykanie. skrzynki odbywa sie odwrotnie.Przez otwarcie blaszki 19 zostaje otwarty równiez dostep do wykroju 16, do którego mozna wlozyc maszyne. W skrzynce jest umocowana szpula 23, na która nawija sie przewód elektryczny, zasilajacy maszyne pradem elektrycznym.Skrzynka posiada jeszcze dwa okucia zamykajace 24 i 25.Na fig. 9, 10 i?11 przedstawiono maszy¬ ne do szycia 4 bez plyty podstawowej 3.Jak wid£c z rysunku, poszczególne czesci oslony maszyny, to znaczy ramie dolne 26, ramie pionowe 27 i ramie górne 28 posia¬ daja ksztalt pryzneiatyczny. We wszystkich znanych maszynach, przekroje poprzeczne tych czesci sa okragle lub owalne, podczas gdy w wynalazku niniejszym przekroje te sa prostokatne lub czworoboczne.Silnik jest osadzony z tylu maszyny w oslonie silnika 29.Górna czesc maszyny ma wyglad este¬ tyczny, pomimo prostej budowy. Cewke z nitka 30 umieszcza sie z boku na tylnej stronie ramienia pionowego 27.Kolo rozpedowe 31 nie lezy tak wysoko jak w znanych maszynach, lecz jest polo- zone troche nizej; os tego kola znajduje sie mniej wiecej na wysokosci osi dolnego* ramienia 26 (fig. 9 i 11).Dolne ramie 26, stanowiace stope ma¬ szyny, posiada w poblizu igly 33 nieco zwe¬ zony koniec 32, dzieki czemu umozliwione zostaje uszycie równiez (takich czesci odzie¬ zowych, jak rekawów itd. - 3 -Zarówka, oswietlajaca m&szyiiC, znaj¬ duje sie wewnatrz górnego ramienia 28; swiatlo tej zarówki pada przez okienko 34 na dolna czesc ramienia i na czesci robo¬ cze/Profil maszyny jest bardzo prosty, po¬ niewaz czesci wystajace sa bardzo nie¬ liczne.Wylacznik 37 do zarówki umieszczono równiez w górnym ramieniu 28, a guzik te¬ go wylacznika 37 wystaje z górnej po¬ wierzchni ramienia.Przyrzad 35 sluzy do regulowania na¬ prezenia nici. Przyrzad ten sklada sie z dwóch elastycznie dociskanych do siebie i regulowanych krazków; zmiana cisnienia miedzy krazkami nastepuje przez przykre¬ canie nakretki 36. Krazki,sa umieszczone w okraglej oslonie, zamocowanej na gór¬ nymi ramieniu maszyny.Przyrzad 38 sluzy do regulowania prze¬ suwu obrabianego materialu w kierunku na¬ przód lub w tyl.Wahliwa dzwignia 39 sluzy do nasta¬ wiania opornika, regulujacego szybkosc sil¬ nika maszyny. Gdy wahliwa dzwignia 39 znajduje sie w polozeniu, przedstawionym na fig. 9 i 10, wówczas mozna ja przesta¬ wiac kolanami, tak iz osoba szyjaca ma obie rece wolne.W zwezonym koncu 32 dolnego ramie¬ nia 26 maszyny jest umieszczony przyrzad 40, za pomoca którego przesuw materialu mozna przerywac.Maszyna jest prawie w calosci wykona¬ na z metalu.W maszynach do szycia w plytce w po¬ blizu igly znajduje sie otwór, z którego wy¬ staje znana ruchoma uzebiona plytka. Plyt¬ ka ta podczas ruchu oplisuje droge prosto¬ katna i wykonywa najpierw ruch poziomy, podczas którego zabki tej plytki wystaja z plaszczyzny plyty 'roboczej, nastepnie ruch ku dolowi pionowy, a po itym ruch po¬ ziomy w kierunku, przeciwnym do pierw¬ szego ruchu, przy czym z^bki znajduja sie pod powierzchnia plyty roboczej, w zas ruch ku górze w kierunku zasadniczo pionowym. Podczas ruchu na tym ostatnim odcinku drogi, zabki zaczepiaja za obrabia¬ ny material (który w pierwszej fazie ru¬ chu zostal przesuniety w kierunku pozio¬ mym), przy czym sprezyna dociska mate¬ rial do zabków tej plytki. Wszystko to od¬ bywa sie w chwili, kiedy igla znajduje sie w polozeniu górnym.Przyrzady tego rodzaju posiadaja na¬ rzady, za pomoca których wielkosc przesu¬ wu materialu mozna regulowac. W niektó¬ rych nowoczesnych maszynach mozna zmie¬ nic równiez kierunek przesuwu materialu.Stosowane dotychczas przyrzady oraz narzady napedowe, nastawcze i regulujace, sa bardzo skomplikowane i drogie, a po¬ nadto utrudniaja obsluge maszyny, ulega¬ jac szybko uszkodzeniom, powoduja halas i wstrzasy.W przeciwienstwie do tego przyrzad wedlug wynalazku posiada male rozmiary, tak iz nadaje sie do zastosowania w naj¬ trudniejszych przypadkach.Dalsza zaleta przyrzadu wedlug wyna¬ lazku polega na tym, ze jest on bardzo pro¬ sty równiez i w obsludze, tak iz jedynie za pomoca zwyklej dzwigni mozna zmienic dlugosc sciegów oraz kierunek przesuwu materialu.Glówna cecha przyrzadu wedlug wyna¬ lazku stanowi to, ze podwójny ruch rucho¬ mej uzebionej plytki uzyskuje sie za po¬ moca jednej tylko, tarczy kciukowej o po¬ staci zblizonej do trójkata z zaokraglonym wierzcholkiem, która dzidki swej konstruk¬ cji, podczas nie nastepujacych po sobie dwóch czwartych obrotu, powoduje prze¬ suw tej plytki uzebionej naprzód i w tyl, a podczas pozostalych dwóch czwartych czesci obrotu, powoduje pozadane'jej pod¬ noszenie sie i opuszczanie.Przyrzad ten odznacza sie równiez tym, ze plytka uzebiona waha sie okolo czopa lozyskowego, tak iz ruch w przód i w tyl tej plytki odbywa sie wzdluz luków kola, — 4 —a ruch do góry i w dól — wzdluz cieciw lych luków.Przyrzad ten nadaje sie do zastosowa¬ nia w maszynach do sizycia, które w dolnym ramieniu ponizej plyty podstawowej posia¬ daja napedzana oske, osadzona wzdluz te¬ go ramienia.Na takiej osce 41 (fig. 12) jest nieru¬ chomo lasaidfcona tarcza kciukowa 42 o po¬ staci, zblizonej do trójkata z zaokraglonym wierzcholkiem, napedzajaca drazek 43, obejmujacy ja swym kwadratowym otwo¬ rem 44, do którego ona pasuje dokladnie.Drazek 43 posiada na górnym koncu su¬ wak, slizgajacy sie dokladnie pomiedzy listwami prowadniczymi 46', osadzonymi na glowicy 57 innego drazka pociagowego 46.Suwak posiada ksztalt cylindryczny, a przez jego srodek przechodzi czop 45, prostopa¬ dly do plaszczyzny drazka 43. Z czopem 45 polaczone jest ramie 48, osadzone na osce 47, równoleglej do czopa 45.Dlugosc tego ramienia 48, tj. odleglosc pomiedzy czopem 45 i oska 47 jest taka sa¬ ma, jak odstep miedzy oska 47 i walkiem 49, który za pomoca ramienia 48', osadzo¬ nego na jego koncu nieruchomo, przytrzy¬ muje oske 47i i który przechodzi równole¬ gle przez cala dlugosc plyty podstawowej maszyny oraz daje sie obracac o pewien kat, Na walku 49 zamocowana jest dzwig¬ nia 50, która w przykladzie, przedstawio¬ nym na fig. 12 i 13, wystaje z plyty pod¬ stawowej maszyny, lecz moze równiez wy¬ stawac z boku tej plyty. Dzwignia 50 jest zakonczona uchwytem, zaopatrzonym w srube ustalajaca 51 o okraglej rowkowanej glówce, która mozna dowolnie obracac i na obranej wysokosci usitalac za pomloca prze- ciwnakretki 51'. Przy parokrotnym obróce¬ niu dzwigni 50, ostrze sruby ustalajacej 51 dotknie do równej nieruchomej plytki 52, stanowiacej dieciwe luku kola, opisywanego przez ostrze sruby 5/, cieciwa ta bedzie tym wieksza, im wiecej sruba 51 jest wykre¬ cona tj. im wieksza jest odleglosc ostrza od osi walka 49. Przyrzad ten pozwala na nastawienie nachylenia dzwigni 50 i ramie¬ nia 48', które przesuwa i ustala oske 47 w celu zmiany dlugosci sciegów i kierunku przesuwu materialu. Opisany przyrzad, jest przytrzymywany w polozeniu, odpo¬ wiadajacym pozadanej dlugosci sciegów, za pomoca sprezyny, która w obranym przy¬ kladzie wykonana jest z prostokatnej, wy¬ gietej plytki stalowej 58, posiadajacej po srodku wystep, który opiera sie o nasadke 58' dzwigni 50; plytka ta jest na dwóch przeciwleglych sobie koncach przymocowa¬ na do kadluba niaszyny.Tarcza kciukowa 42 napedza dzwignie 53, posiadajaca obejmujace ja widelki 53'.Dzwignia 53 jes obrotowo osadzona na nie¬ ruchomej osce 54. Na dzwigni 53 na osce 55 jest przegubowo zamocowany drazek pociagowy 46, który na górnym koncu po¬ siada gloWice 57. Na tej glowicy 57 mie¬ sci sie uzebiona plytka 56. Ksztalt tej plyt¬ ki uzebionej moze byc rózny; waznym jest to, ze plytka porusza sie po luku kola, któ¬ rego srodkiem jest oska 55.Przyrzad ten mozna wykonac tak, aby uzebiona plytka 56 dala sie unieruchomic, gdy chodzi np. o wykonanie zakladki itd.W tym przypadku tarcze kciukowa 42 po stronie odwróconej od czólenka przedluza sie za pomoca rurki lub nasuwki o pier¬ scieniowym rowku, o który zaczepia na¬ rzad wylaczajacy. Miejsce osadzenia tych widelek moze byc dowolne (nie przedsta¬ wione na rysunku). Po stronie przeciwnej, tarcza kciukowa 42 jest przedluzona na ksztalt scietego stozka, co ulatwia wsunie¬ cie jej do kwadratowego otworu 44 drazka 43 oraz pomiedzy widelki dzwigni 53. Je¬ zeli chodzi o unieruchomienie uzebionej plytki 56, to wystarczy wysunac tarcze kciukowa 42 z otworu kwadratowego 44 oraz z pomiedzy widelek dzwigni 53.Opisany przyrzad dziala w sposób na¬ stepujacy. Podczas obracania sie oski 41 wraz z tarcza kciukowa 42, ta ostatnia w _ 5 ~dwóch, czwartych, nie nastepujacych po so¬ bie czesciach obrotu, uruchomia dzwignie 53, powodujaca podnoszenie i opuszczanie oski 55, na której osadzony jest drazek po¬ ciagowy 46, tak iz nastepuje ruch uzebio¬ nej plytki 56 ku górze i ku dolowi. Opisa¬ ne czesci sa na górnym koncu odpowied¬ nio prowadzone za pomoca listew prowad¬ niczych 46 i cylindrycznej glowicy, wyko¬ nanej na górnej czesci drazka 43. W cza¬ sie pozostalych i nie nastepujacych po so¬ bie bezposrednio dwóch czwartych czesci obrotu, tarcza kciukowa 42 powoduje ruch wahadlowy drazka 43, który za posrednic¬ twem czopa 45 wprowadza w ruch ramie 48 podczas pracy nieruchomej oski 47 ku do¬ lowi i ku górze.Podczas wahan ramienia 48 nie moze ono napedzac narzadów, powodujacych ruch plytki uzebionej ku górze i ku dolo- wi, poniewaz narzady te sa przytrzymywa¬ ne oska 55. Narzady te moga wiec wahac sie tylko w kierunku poziomym, na co po¬ zwala im to polaczenie. Ruch ten moze miec miejsce tylko na luku kola, którego srodek znajduje sie na osi 55, przy czym wielkosc tego ruchu jest proporcjonalna do wielkosci poziomej rzutu luku kola, opisy¬ wanego przez czop 45. Oske 47, jako srodek ruchów wahliwych ramienia 48, mozna prze¬ sunac i za pomoca dzwigni 50 dowolnie ustawiac w róznych polozeniach. W zalez¬ nosci od polozenia oski 47, poziomy rzut luku kola, opisywanego przez czop 45, mo¬ ze równac sie zeru, lub moze przybierac wartosc miedzy zerem i dodatnim lub ujemnym maksimum, jak wyjasniono po¬ nizej.W rzeczywistosci, jezeli oska 47 znaj¬ duje sie na jednakowej wysokosci ze srod¬ kiem luku kola, zataczanego przez czop 45 (fig. 14) (w miejscu B), poziomy rzut te¬ go ruchu bedzie praktycznie równy zeru, tak iz drazek pociagowy 46 i polaczona z nim plytka uzebiona 56 nie poruszy sie, a material nic zostaje przesuniety; nie mniej jednak plytka ta wykonywa ruch ku górze i ku dolowi; jezeli oska 47 na skutek obracania osadzonego w maszynie walka 49 za pomoca sruby ustalajacej 51 przesu¬ nie sie z polozenia srodkowego ku górze lub ku dolowi, wówczas powstaje okreslona dlugosc poziomego rzutu luku kolowego, opisywanego przez czop 45, Wzrastajaca z wielkoscia przesuniecia czopa 47. Zalez¬ nie od tego czy oska 47. znajduje sie po¬ wyzej czy ponizej plaszczyzny poziomej, przechodzacej przez os walka 49, plytka uzebiona porusza sie na odcinku drogi, na którym zabki wystaja z powierzchni plyty podstawowej maszyny, w kieirimku do przo¬ du wziglednie do tylu materialu, jak przed¬ stawiono na fig. 14.Fig. 15 uwidocznia odmiane narzadów, sluzacych do zmiany polozenia oski 47.Tarcza 59, osadzona na walku 49, mo¬ ze byc obracana w obie strony, jezeli srubke ustalajaca 60 o stozkowym ostrzu wypro¬ wadzic z polozenia, przedstawionego na fig. 15. W tym poltazenlu nie moze nasta¬ pic obrót tarczy 59 i zarazem walu 49. Je¬ zeli srubke ustalajaca 60 obrócic tak, aby ostrze jej oddalilo sie od walu 49, tarcze 59 mozna wtedy obrócic w obie strony oikajt, proporcjonalny do zmiany odleglosci ostrza tej srubki 60 od tarczy 59. Zakrzywione po¬ wierzchnie 61 i 62 ograniczaja wahania tarczy 59. Do uruchomiania tej tarczy 59 sluzy galka 63. Srubka ustalajaca 60 osa¬ dzona jest w wystepie 64 przedniej scianki maszyny.Przyrzad, przedstawiony na fig. 15, oznaczono na fig. 11 liczba 38.Maszyna do szycia, przedstawiona na fig. 16—20, posiada przyrzad do napina¬ nia nitki, rózniacy sie nieco od przyrzadu 35, 36 (fig. 11), który przedstawiony jest szczególowo na fig. 21 i 22.Naped igly i podajnika nici maszyny wedlug "wynalazku odznacza sie prostota, przy czym maszyny, zaopatrzone w taki na¬ ped moga pracowac z •Wieksza szybkoscia - 6 —niz dotychczas, bez ebawy uszkodzenia i przedwczesnego zuzywania sie maszyny oraz bez nadmiernego zuzycia energii.W mechanizmie wedlug fig. 16—20, wal napedowy 41 znajduje sie w dolnej czesci maszyny i otrzymuje ruch obrotowy od sil- ntika.Os 41 posiada wykorlbienie 65, na któ¬ rym obraca sie glowica 66 drazka korbo¬ wego 67, umieszczonego w wewnetrznej przestrzeni pionowego ramienia 27 maszy¬ ny. Drazek korbowy 67 polaczony jest na drugim koncu z czopem 67' korby 68, osa¬ dzonej sztywno na osce 69, przechodzacej przez górne ramlie 28 maszyny (fig. 17 i 18).W ten sposób ruch obrotowy oski 41 zo¬ staje zamieniony w wahania oski 69 o am¬ plitudzie, zalezne] od mimosrodowosci wy¬ kotbienia 65 i od promienia korby 68.Korba 68 jest odpowiednio osadzona w górnym ramieniu maszyny 28 i wyposazo¬ na w przeciwciezarek 69', wyrównujacy dzialanie masy drazka iglowego 74.Na koncu oski 69 przeciwleglym kortwe 68 znaj duje sie korba 70, polaczona za po¬ moca czopa 70' z drazkiem korbowym 71.Drazek ten posiada na drugim swym koncu dzop 72% osadzony w górnym zacisku 73, za¬ mocowanym na drazku iglowym 74 srubka 73'. Obrót walu 69 nadaje igle 33 pozadany zwrotny ruch. Korba 70 i przeciwciezarek 69' stanowia w tym przykladzie jednolita calosc; mozna je oczywiscie wykonac z dwóch oddzielnych kawalków. Drazek igly 7A posiada ksztalt rurki, zamknietej na obu koncach; na dolnym koncu drazka jest wykonany rowek, w którym umieszczony jest górny koniec igly 75. Drazek posiada jeszcze dolny zacisk 76 do zamocowania igly za pomoca sruby 77.Ruchomy podajnik nitki sklada sie z wy¬ gietego ramienia 78, zaopatrzonego w uszko 79\ wystajace z czolowej scianki górnego ramienia maszyny. Ramie to posiada wahli- wy ruch zwrotny, tak iz ruch jego w góre, powodujacy narpezenie nitki, odbywa sie bardzo szybko w porównaniu z ruchem ku przodowi lub ku tylowi, dostarczajacym nitke do czólenka.Wygiete ramie 7$ jest osadzone na wa¬ le 80, umieszczonym w górnym ramieniu maszyny; wal ten na drugim koncu posia¬ da korbe 81, na której, za pomoca czopa 81' w pionowym ramieniu 27 maszyny osa¬ dzony jest drazek korbowy 82, polaczony czopem 82' z wahadlem 83, osadzonym na osce 84.Wahadlo 83 posiada rozwidlenie 85, obejmujace czop korby 65 oski 41. Oska 84 jest umieszczona ponad wykorbieniem 65 w kierunku poosiowym. Wobec tego kat odchylenia sie wahadla 83 na dolnej cze¬ sci drogi wykodbiemia 65 Ijetet mniejszy od kata odchylania, odpowiadajacego górnej czesci drogi teigo wykorbienia. Jezeli zatem oska 41 wraz z wykorbieniem 65 obraca sie w lewo z równomierna szybkoscia katowa, wówczas wygiete ramie 78 obniza sie sto¬ sunkowo powoili, alby nastepnie szybko pod¬ nosic sie.Naped zawiera jeszcze samoczynny na- pinacz nitek, wspóldzialajacy z ogódnie stosowanym, dowolnie nastawianym napi- naczem zaciskowym i z wyzej opisanym podajnikiem nitki.Samoczynny napinacz (fig. 18—22) po¬ winien nfitke nieco powstrzymac lub napiac w odpowiedniej chwili podczas ruchu igly ku dolowi, tak aby byla ona odpowiednio naprezona, zaleznie od potrzeby za pomo¬ ca sprezyny 86, jezeli czólenko odpycha nitke w bok. Sprezyna ta jest na koncu wy¬ gieta na ksztalt haczyka 86', przez który przebiega nitka, wychodzaca z regulowa¬ nego najpinacza zaciskowego w drodze do uszka 79 wahliwego wygietego ramienia 78.Haczyk 86', pod dzialaniem tej sprezyny dazy do zajmowania dolnego polozenia spoczynkowego i moze poruszac sie wzdluz luku kola, którego srodek przypada ha srodek napinacza 87. — 7 —Jezeli uszko 79 wygietego ramienia 78 porusza sie do góry, wówczas odbiera ono szarpniecia nitki, wywolywane przez igle i napinacz 87, tak ii haczyk 86' sprezyny 86 zostaje pociagniety do góry, odpychajac do tylu oporek 89', znajdujacy sie pod dziala¬ niem sprezyny. Jezeli napinacz, (podczas ruchu uszka 78 ku dolowi) dochodzi do okreslonego punktu, wówczas zostaje on za¬ trzymany za pomoca tego oporka 89', któ¬ ry wystaje nieco z czolowej plyty ramienia maszyny. Oporek 89' jest wykonany z cze¬ sci katownika 89, stanowiacego rodzaj oski, osadzonej obrotowo na wewnetrznej stronie pokrywki 88.Katownik 89 (fig. 20) na jednym koncu jest wygiety pod prostym kajteim i tworzy oporek 89'; na cjruigim koncu katownik jest równiez tak*odigiety i tworzy drugi oporek 89", skierowajiy w przeciwnym kierunku niz oporek 89'. Pod stalym dzialaniem spre¬ zyny 86, oporek 89'' dazy do oddalania sie od pokrywki 88, iak iz w chwili, kiedy dra¬ zek iglowy 74 porusza sie ku dolowi, górny zacisk 73 natrafia na oporek 89"\ dociska¬ jac go do tej plyty i zwalnia sprezyne 86* Sprezyna wtedy odskakuje w dól, przytrzy¬ mujac lub napinajac nitke w sposób wyzej opisany. Napinacz nitki 87 jest uzupelnio¬ ny przez palak 87', prowadzacy przecho¬ dzaca przez niego nitke.Przyciskacz 92 materialu jest przymo¬ cowany do drazka 94, za pomoca sruby, osadzonej pomiedzy dwoma równoleglymi zlobkami, w które zaklada sie Widelki przy- ciskacza materialu. Dzwignia 95 sluzy do podnoszenia lub opuszczania przyciskacza.Inny mechanizm, przedstawiony na fig. 21—22 (patrz równiez przyrzad do reguló- wania naprezenia nitki 35 na fig. 11) skla¬ da sie z prawie cylindrycznej oslony 96, której jedna podstawa za wyjatkiem czesci srodkowej jest zaopatrzona w otwór, po¬ zwalajacy oslone te osadzic na cylindrycz¬ nej tulejce 97, umieszczonej na wolnym koncu górnego ramienia maszyny. Cylin¬ dryczna oslona 96 posiada na obwodzie szczeline 99 w plaszczyznie, prostopadlej do osi tej cylindrycznej oslony, posiadaja¬ ca dlugosc, wieksza od polowy obwodu oslo¬ ny. Przez szczeline te przechodzi nitka.Wewnatrz oslony sa umieszczone nastepu¬ jace narzady: krazek 100, dociskany do podstawy oslony, krazek talerzowy 101, wspóldzialajacy z takimze krazkiem tale¬ rzowym 102 przy zaciskaniu nitki- Po¬ wierzchnia styku obu tych krazków znaj¬ duje sie w plaszczyznie szczeliny 99; da¬ lej plytka 103, która sluzy za oporek spi¬ ralnej sprezyny 104, przylega do krazka ta¬ lerzowego 102 i opiera sie na malym krazku 105, lezacym na podstawie miski 106, osa¬ dzonej na tulejce 97 i skierowanej wydra¬ zeniem do srodka oslony 96. Krazki wska¬ zane i sprezyna 104 równiez opieraja sie na przedluzeniu cylindrycznej tulejki 97. Ko¬ niec tego przedluzenia jest nagwintowany i-zaopatrzony w nakretke 36 (fig. lii 22), dociskajaca miske 106 w celu przytrzymy¬ wania we wlasciwym polozeniu narzadów, umieszczonych w oslonie 96.Miska 106 dolna krawedzia 108 naciska wylacznik cylindrycznej oslony 96. Na¬ kretka 36 oddzialywa na mimosrodowy wy¬ step 109 wypuklej strony miski 106, w dol¬ nej czesci jej srodkowego otworu, jak przedstawiono na fig. 22. Górna krawedz miski 106 posiada jezyczek 110, siegajacy do górnej szczeliny 111.oslony.Opisany przyrzad dziala w sposób na¬ stepujacy. Poniewaz lewy koniec cylin¬ drycznej tulejki 97 posiada podluzna szcze¬ line, a plytka 103 posiada jezyczek 103', siegajacy do tej szczeliny, przeto galka 112 trzpienia, osadzonego w cylindrycznej tu¬ lejce 97 zostaje wysunieta za pomoca spre¬ zyny w prawo (fig. 22), jezeli koniec 95' dzwigni 95 zajmuje polozenie, przedstawio¬ ne na fig. 2t. Dzieki temu oba docisniete do siebie krazki 101 i 102 zaciskaja miedzy soba nitke i napinaja ja, Po zwolnieniu wol-„ nego konca 95' dzwigni 95, brzeg 95" tej - 8 —dzwigni dziala jako kciuk, który podnosi nasadke 94' drazka 94, na którym umiesz¬ czony jest przyciskacz materialu 92. Jezeli dzwignia 95 zajmuje polozenie, w którym nosek 94" nasadki 94' zachodzi na wyciecie 113 tej dzwigni, wówczas przyciskacz ma¬ terialu zostaje podniesiony, przy czym kra¬ wedz tej dzwigni, zakonczona ostrzem 113', odpycha do .tylu galke 112, której trzpien przesuwa plytke 103 wbrew dzialaniu spre¬ zyny spiralnej 104, co powoduje, iz krazek talerzowy 102 nie podlega wiecej dzialaniu tej sprezyny, a nitka nie jest zaciskana krazkami talerzowymi 101 i 102. W tym przypadku wystarcza uruchomienie samej dzwigni 95, aby jednoczesnie uskutecznic podnoszenie przyciskacza materialu i obluz- nienie nitki. Jezeli dzwignie 95 obrócic z powrotem do polozenia, przedstawionego na fig. 21, wówczas przyciskacz materialu obniza sie jednoczesnie z napinaniem nitki miedzy obu krazkami 101 i 102.Nalezy nadmienic, ze skutkiem oddzia¬ lywania nakretki na mimosrodowy wystep 109 miski 106 oraz skutkiem tego, ze mi¬ ska ta podczas napinania lub obluznienia nakretki opiera sie dolna krawedzia 108 o kolnierz cylindrycznej oslony 96, zakre¬ canie lulb obluznianie tej nakretki powodu¬ je obrót miski okolo punktu oparcia, tj. okolo dolnej krawedzi 108, tak iz jezyczek 110 porusza sie wewnatrz górnej szczeliny 111 i sluzy jako wskazówka, dzieki czemu miare naprezenia nitki mozna odczytywac na skali, przedstawionej na fig. 11 i wyko¬ nanej wzdluz szczeliny 111.Na fig. 23—32 jest przedstawiony chwy¬ tak wedlug wynalazku, który moze poru¬ szac sie z duza szybkoscia, bez spowodowa¬ nia bledów w wiazaniu nici, i odznacza sie dlugotrwaloscia. Czesci skladowe! tego chwytaka mozna latwo wytwarzac w drodze fabrykacji seryjnej.Posiada on wedlug wynalazku oske 114, wbudowana odpowiednio w dolne ramie maszyny do szycia. W poblizu górnego swe¬ go konca oska ta posiada kolnierz 114', a7na dolnym koncu jest zaopatrzona w srub¬ ke 115 o szerokiej glówce, która lacznie z kolnierzem 114' ultrzymiuje oske na poza¬ danej, niezmiennej wysokosci. Poza kolnie¬ rzem 114' os jest przedluzona i zaopatrzo¬ na w kólko zebate stozkoWe 116, na któ¬ rym miesci sie Wlasciwy kadlub 117 chwy¬ taka. Kadlub ten posiada u dolu tulejke 117', na której jest osadzone zebate kólko stozkowe 116 i jest przymocowany do oski 114 za ptanoca osiowo od góry wpuszczonej przez tulejke 117' srubki 118. Wobec tego oska 114, zebate kólko stozkowe 116 i ka¬ dlub 117 chwytaka stanowia jedna zespo¬ lona calosc. Kólko to zazebia sie z zebatym kólkiem stozkowym 119 o dwa razy wiek¬ szej liczbie zebów, osadzonym na wale 41 silnika.Kadlub 117 chwytaka (fig. 31 i 32) po¬ siada z zewnatrz ksztalt odwróconego stoz¬ ka scietego, a wewnatrz — cylindryczne wy¬ drazenie 121 o plaskim dnie, ograniczone u góry krawedzia 121'. Qprócz tego posia¬ da on wewnatrz wykrój 122, a diametral¬ nie naprzeciwko tegoz drugi wykrój 123, wyrównujacy dzialanie mas narzadów, uimocówanych na wydrazeniu 121 (fig. 30— 32). Wykrój 123 jest wykonany na dnie ka¬ dluba 117 chwytaka i czesciowo i w sciance bocznej, skosnie scietej, tworzac ostrze 123' wystajace z górnej czesci kadluba 117.Dalej posiada on jeszcze listwe 124, ma¬ jaca poczatek u ostrza 123' i obejmujaca kadlub wzdluz luku o okolo 180°. Listwa ta znajduje sie powyzej i z zewnatrz kadluba 117 i posiada podluzne zwezenie 124'\ zwe¬ zenie to jest potrzebne, aby nitka, prowa¬ dzona przez igle, nie ocierala sie o brzeg kadluba 117 chwytaka; obok tego zwezenia znajduje sie sprezysty pasek 125 (fig. 31), zamocowany za piomoca srubki 125' na po¬ chylej sciance kadluba 117. Pasek ten 125 w dolnej swej czesci posiada ostrze 125", wystajace spod ostrza 123' a tworzace pro¬ wadnice, która w odpowiedniej chwili pr<- - 9 -wadzi nitke, dopóki nie natrafi ona na opo- rek 125", wykonany w pasku 125 i zacho¬ dzacy w boczny otworek kadluba 117.Wewnatrz kadluba 117 osadzone jest gniazdko 126 cewki, przedstawione szcze¬ gólowo na fig. 27, 28, 29. Gniazdko 126 cewki posiada z zewnatrz kolnierz 127, opieraijacy «ie. na krawedzi 121' kadluba 117. Gnialzdko 126 cefwki jest przytrzymy¬ wane w kadlubie 117 za pomoca pierscie¬ nia 128, zamocowanego srubkami 128' do plaskiego brzegu kadlulba 117; pierscien 128 stanowi luk o dlugosci, wiekszej od po¬ lowy kola i jesit otwarty w czesci, przypa¬ dajacej na Iboczny wykrój 123 kadluba 117.Koflnierz 127 gniazdka 126 cewki posiada równiez wyciecie 127' naprzeciw igly i prze¬ dluzone nieco w kierunku obrotów chwyta¬ ka (fig. 26, 27 i 29). W kolnierzu 127 wy¬ konane sa równiez rowki 127", zapobiega¬ jace zanieczyszczeniu kraiwedzi 121' kadlu¬ ba 117 przez czastki, pochodzace z ociera¬ nia sie nitki; rowki te zostaja oczyszczone samoczynnie za kazdym przejsciem obok nich wykroju 123. Dzieki tym nacieciom, na- nzady cierne, wykotnaiie z hartowanej stali, moga wspóldzialac ze, soba bez smarowa¬ nia z dowolna szybkoscia i przez dowolny okres czasu. * Kolnierz 127 gniazdka cewki jest u dolu zakonczony wystepem 129 w ksztalcie sicie- tego stozka, posiadajace plaskie dno 129' (fig. 29).Rózne czesci chwytaka wykonane sa tak, iz po umieszczeniu gniazdka 126 cew¬ ki w kadlubie 117 wedlug fig. 23, miedzy wystepem 129 i dnem wglebienia kadluba 117 pozostaje pewna przestrzen. Do tej przestrzeni mozna sie dostac przez wykrój 123 i przez przerwe w pierscieniu 128, oraz przez szczeline 127', znajdujaca sie ponizej kolnierza 127.Powyzelj tego kolnierza 127 gniazdko 126 cewki posiada na czesci obwodu kryze 130 w widoku o ksztalcie scietego stozka, której dolna krawedz styka sie z zewnetrz¬ na krawedzia pierscienia 128 i z zewnetrz¬ na krawedzia listwy 124 tak, iz pierscien ten znajduje sie pod ta listwa. Kryza 130 posiada poziome ramie 131, które na gór¬ nym brzegu zakonczone jesit dziobem. Do zewnetrznej strony tego ramienia przymo¬ cowana jest za pomoca sruiby .132' blaszka sprezynujaca 732, sluzaca do regulowania naprezenia nitki. Miedzy owa blaszka spre¬ zynujaca i izewnetuzma scianka ramienia 131 przebiega nitka 'z cewki, dotykajaca rów¬ niez oporka 132", zaczepiajacego o otwór w blaszce 132. Blaszka ta w tym miejscu wystaje z górnej krawedzi gniazdka 126, tak iz -wspóldzialajac z wystepem 132' (fig.27), zapobiega ona zesuplariiu sie petli nitki igly z nitka cewki.Na drugim koncu kryza 130 posiada,cy¬ lindryczna scianke 133, zakonczona skosna powierzchnia 133', dzieki czemu powstaje skosna prowadnica, prowadzaca nitke cew¬ ki pod poziome ramie 131, tak iz nitke te mozna nawlekac w sposób wyzej opisany.Cylindryczna scianka 133 posiada wystep 134 naprzeciwko wystepu 132'", w którym nitka wystepuje na zewnatrz. Wystep 134 zaczepia o wglebienie 141 (fig. 23) oslony dolnego ramienia 26, tak iz przytrzymuje on gniazdko cewki. Gniaizdko jest wydrazone i posiada cylindryczne wglebienie 135 i plaskie dno, a w scianjce tego gniazdka wykonane sa liczne okragle otwory 136, zmniejszajace ciezar gkiiazdka. Po srodku dna tego wglebienia znafduje sie cylin¬ dryczna oska 137r na która zaklada sie cewke 138 z nicmi. Na górnym koncu cy¬ lindrycznej oski 137 osadzony jest pnzegu- bowo jezyczek 139, znajdujacy sie pod dzialaniem sprezynki 140, umieszczonej w tej osce. Jezyczek 139 sluzy do luznego przytrzymywania cewki 138 na osce cylin¬ drycznej 137. Celem wyjecia cewki, podno¬ si sie koniec jezyczka 139 do góry i wpro¬ wadza paznokiec do sziczeliny 127', podwa¬ zajac cewke 138.Chwytak pracuje w sposób nastepujacy. - 10 —Jezeli nitka igly i nitka cewki sa prawi¬ dlowo nawleczone, wówczas ostrze 723' ka¬ dluba 117 chwytaka, wprawionego w ruch obrotowy przez oske 114, chwyta i zabiera nitke igly, kiedy ta ostatnia^przebyla okolo 3 mm drogi powrotnej do góry; w ten spo¬ sób powstaja dwa pasma nitki (fig. 26), mianowicie pasmo dokie, przechodzace przez wykrój 123, pierscien 128 i przez kol¬ nierz 127 gniazdka cewki, oraiz górne pas¬ mo, przeslizgujace sie wzdluz listwy 124, gdyz jest ono zabierane przez oporek 125" paska sprezynujacego 125, zostaje zmuszo¬ ne do przejscia wzdluz stozkowej kryzy 130 i do luznego przejscia pnzez gniazdko cewki 126, jak przedstawiono na fig. 26.Na tej figurze dla przejrzystosci rysunku nie przedstawiono cewki z nicmi. W polo¬ zeniu, przedstawionym na fig. 26, uszko 79 wygietego ramienia 78, które przyspiesza przejscie najdluzszej nitki w celu utwo¬ rzenia odpowiedniej petli, zaazyna petle te zaciagac i skracac, dzieki czemu zostaje ona zwolniona z wystepu 134 gniazdka 126 i z wyglebienia 141 oslony dolnego ramie¬ nia maszyny. Narzady te zapobiegaja cal¬ kowitemu obróceniu slfe gniazdka, pozosta¬ wiajac jednak nieco luzu, który dzieki ma¬ lej wadze tego gniazdka przyspiesza cal¬ kowite przejscie petli w chwili, w której zostaije ona zwolniona z chwytaka; umo¬ zliwione •jest to dzieki wyzlobieniom, któ¬ re dolnemu pasmu nitki umozliwiaja wstep do chwytaka, wskutek obrotów jego pokry¬ waja sie i wypuszczaja wspomniane pasmo nitki na zewnatrz.Jezeli ostrze 123' wykonalo calkowity obrót (poczawszy od punktu, w którym uchwycilo petle nitki na igle), wówczas uszko 79 nitki przy koncu suwu ku górze zaciaga petle, przez która przed chwila przeszla nitka dolna, napieta przez blasz¬ ke sprezynujaca 132. Tak otrzymuje sie scieg, podczas gidy ostrze 123' wykonywa nastepny obrót, w celu dostania sie do igly, jezeli ta prjtniosla sie o okolo 3 mm w góre. PL