Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wyrobu elektrod kondensatorowych, skla¬ dajacycli sie iz kilku wspolsrodkowych cy¬ lindrycznych tulejek o jednakowej grubo^ sci scianek za pomoca znanego tloczenia na zimno. Kondensator zawiera dwie takie elektrody, wsuniete jedna w druga. Znane elektrody otrzymuje sie w ten sposób, ze kilka cylindrycznych tulejek przymocowu¬ je sie wispólsrodkowo do wspólnej podsta¬ wy, np. prze zlutowanie. Proponowany byl równiez sposób wyrobu takich elektrod, po¬ legajacy na tym, ze np. kilka czasz meta¬ lowych umieszczalo sie dokladnie wspól¬ srodkowo wzgledeini siebie, a ich dna umo^ cowywalo sie razem. Taki sposób jest dosc zlozony, a wyrób oddzielnych elektrod wy¬ maga duzo czasu i wielkiej zrecznosci ro¬ botnika.Proponowano równiez wyrób podobnych do elektrod przedmiotów, skladajacych sie z wspolsrodkowych scianek, za pomoca od- kuwania calosci w odpowiedniej formie.Jednak przeksztalcenie plytki materialu na ostateczny ksztalt elektrody odbywa sie wedlug tego 'Sposlobu w kilku stopndacb i przez to zabiera duzo czasu. Natomiast w sposobie tlodzemia na zimno wedluJg wyna¬ lazku plytka materialu zostaje przeksztal¬ cona ostatecznie w jednym zabiegu robo¬ czym.W tym przypadku tloczenie na zimno, zastosowane np. do wyrobu naczyn o ksztalcie czaszy z jednego kawalka mate-rialu, tip. glinu, odbywa sie przy-Uzyciu tyl¬ ko jednej formy tlocznej.Jednak podczas wyrobu przedmiotów o zlozonym ksztalcie, kiedy np. materia? wy¬ tlacza sie jednoczesnie przez wiele szcze¬ lin formy tlocznej, zachodza niedogodnosci, polegajace na tym, ze pozadane odksztalce¬ nie otrzymuje sie" w okreslonych miejscach, w innych zas — zachodzi ono niecalkowi¬ cie lub tez wcale nie zachodzi. Zjawisko to mozna prawdopodobnie objasnic tym* ze podczas tloczenia material odplywa najle¬ piej do miejsc o najmniejszych oporach od¬ ksztalcenia wzglednie tarcia. Z tego tez wzgledu sposób tloczemia na zimno jest ograniczony dotychczas do wyrobu przed¬ miotów wzglednie prostego ksztaltu, np. ksztaltu czasz itd. Przez zastosowanie spe¬ cjalnych srodków mozna jednak tym sa¬ mym sposobem wykonac równiez przedmio¬ ty o ksztalcie bardzo skomplikowanym.Istota sposobu wedlug wynalazku pole¬ ga na tym, ze uzywa sie plytke materialu do wytlaczania elektrody nie wieksza od zewnetrznego obwodu wytwarzanej elektro¬ dy, a oishienie tloczenia wywiera sie na nia dopóty, dopóki dno elektrody nie osiagnie grubosci, co najmniej Czterokrotnie wiek¬ szej od grubosci jej cylindrycznych scianek.Przy porównaniu plytki materialu i przedmiotu po odksztalceniu nalezaloby oczekiwac, ze material, idacy na wytloczen nie kazdego cylindra, bedzie doplywac z miejsc, polozonych w bezposrednim sa¬ siedztwie danego cylindra, w których jesz¬ cze nie powstal ksztalt ostateczny. Na fig. 3 przedstawiono elekrode, wykonana wedlug tych rozwazan, która nie udala -sie; odste¬ py pomiedzy oddzielnymi cylindrami tej elektrody sa zaznaczone; biorac pod uwage, iz z obszarów plytki podstawowej, zawar¬ tych pomiedzy liniami zaznaczonymi przy tloczeniu, material doplywa do zamknietych cylindróiw elektrody, powinno by sie otrzy¬ mac dla wszystkich cylindrów jednakowa wysokosc, gdyby grubosc tych obszarów do¬ plywu do wszystkich cylindrów byla jedna¬ kowa. Tymczasem w rzeczywistosci okazu¬ je sie, ze wewnetrzne cylindry wychodza o niedostatecznej wysokosci, a otrzymany produkt nie nadaje sie do praktycznego uzytku. Na mocy powyzszego nalezy przy¬ jac, ze opór przy odksztalcaniu jest znacz¬ nie wiekszy po srodku elektrody.Stwierdzono ponadto, iz _ rzeczywisty obszar materialu, z którego odbywa sie od¬ plyw, rózni sie od Wspomnianego pozorne¬ go obszaru, idacego na wyksztalcenie cylin¬ drów. Jako rzeczywisty obszar materialu nalezy rozumiec ten, z którego pochodzi material danego cylindra.Stwierdzono równiez, ze ksztalt rzeczy¬ wistego obszaru miejsca odplywu mozna zmienic przez dokladne uksztaltowanie plytki wyjsciowej materialu i przez to okre^ slic z góry ostateczny ksztalt przedmiotu, który ma powstac. Pozorny obszar miejsca odplywu cylindra zewnetrznego zmniejsza sie podczas tloczenia wedlug wynalazku.Stwierdzono, ze w ten sposób rzeczywiste obszary mieljsc odplywu wszystkich cylin¬ drów od wewnatrz ku zewnatrz sa coraz mniejsze. W tym celu, jak juz wspomniano, plytki materialu nie powinny byc wieksze od zewnetrznej srednicy wytwarzanej elek¬ trody.Przez zastosowanie powyzszych srod¬ ków reguluje sie rzeczywiste obszary niieljsc odplywu materialu do róznych cy¬ lindrów, tak iz wzrost oporu przy odksztal¬ ceniu ku -wewnatrz, powodujacy niejedna¬ kowa wysokosc tych cylindrów, zostaje praktycznie wyrównany; pozwala to wy¬ twarzac podobne przedmioty z jednego ka¬ walka materialu przez wytlaczanie na zim¬ no. Zrozumiale jest, ze material podczas wytlaczania powinien miec moznosc odplyw wania w dnie elektrody od zewnatrz ku we¬ wnatrz. W tym celu dno, jak juz wspomnia¬ no, powinno miec co najmniej grubosc, wy¬ noszaca czterokrotna grubosc cylindra. Po¬ niewaz przy dalszym tloczeniu, lo jest przy 2 —zmniejszeniu grubosci plytki, material nie ma moznosci odplywania, nie porusza sie wiec juz od zewnatrz ku wewnatrz, wdbefc czego wytlaczaja sie tyllco cylindry ze¬ wnetrzne i tym samym powstaja nieodpo¬ wiednie elektrody.Elektroda kondensatorowa, wykonana sposobem wedlug wynalazku, moze byc za¬ opatrzona w boczne pierscieniowe zgrubie¬ nie na wysokosid dna elektrody.Wynalazek jest wyjasniony wyzej na podstawie zalaczonego rysunku. Chociaz dla uproszczenia przedstawiono tylko nie¬ wielka liczbe cylindrów, to jednak jest oczy¬ wiste, ze wedlug wynalazku mozna wytwa¬ rzac elektrody, skladajace sie z dowolnej ich liclzby.Na fig. 1 przedstawiono elektrode kon¬ densatorowa, która sklada sie z dna 1 i cy¬ lindrów 2, 3 i 4. Dno jest zaopatrzone na stronie zewnetrznej w kolnierz 5. Taka elektrode moznaby bylo wytoczyc. Wedlug wynalazku przedmiot taki wytlacza sie na zimno. Sposób ten, jak juz zaznaczono, jest znany w zastosowaniu do wytlaczania przedmiotu o ksztalcie prostym, np. o ksztalcie czasz. W tym przypadku stosuje sie przyrzad, skladajacy sie z dwóch cze»- sci: nieruchomego stolu i ruchomych tlocz¬ ników (fig, 2). Na stole umieszcza sie plyt¬ ke materialu P. Szereg cylindrycznych wspólsrodkowych tloczników 9 i 10 umiesz¬ czony jest w cylindrycznym otworze 11' oslony 7. Ponizej tego otworu IV znajduje sie rozszerzona czesc 11, w której jest utworzony kolnierz, potrzebny do latwego wyjmowania przedmiotu z formy po wytlo¬ czeniu. Stwierdzono jednak, ze taka forma do'wytlaczania jest niepraktyczna, ponie¬ waz otrzymuje sie z niej elektrode wedlug fig. 3, której cylindry sa róznej wysokosci.Przy pomocy tego urzadzenia nie' moz¬ na wiec wytlaczac elektrody, posiadajacej pierscienie wewnetrzne o dostatecznej wy¬ sokosc Stwierdzono dalej, ze zjawisko to jest powodowane przyczynami nastepuja¬ cymi.Na fig. 3 zaznaczone sa pozorne obszary miejsc odplywu materialu, to jest, miejsca materialu, z którego wedlug przypuszczen powinien formowac sie kazdy cylinder. Sze¬ rokosc pozornego obszaru miejsc 12 odply¬ wu zewnetrznego cylindra jest w przyblize¬ niu równa szerokosci pozornego oibs?aru miejsca 13 i 14 odplywu cylindrów, polozo¬ nych blizej do wewnatrz. Stwierdzono da- leij, ze w tej formie tlocznej rzeczywisty obszar miejslc odplywu cylindrów zewnetrz¬ nych jest znacznie wieksfcy, niz obszar miejsc odplywu cylindrów wewnetrznych, a wielkosc rzeczywistych obszarów miejsc odplywu zmniejsza sie ku wewnatrz. Zja¬ wisko to jest skutkiem wiekszego oporu na odksztalcenie, jakiego dozmaje material w poblizu wytlaczanych cylindrów, polozo¬ nych bardziej ku wewnatrz. Niedogodnosci tej mozlna (zapobiec wedlug wynalazku przez zmniejszenie pozornego obszaru miejsc odplywu zewnetrznego cylindra.Stwierdzono nastepnie, ze wywiera to ta¬ kie dzialanie na rzeczywiste obszary miejsc odplywu Wszystkich cylindrów, iz na kaz¬ dy cylinder, polozony bardziej na ze¬ wnatrz, przypada mlniej materialu, wsku¬ tek czego wszystkie cylindry otrzymuja w przyblizeniu jednakowa wysokosc. Mozna to osiagnac np. w ten sposób, ze rezygnuje sie z pierscieniowego wydrazenia 11 we¬ dlug fig. 2, które przy powierzchownym traktowaniu zagadnienia wydaloby sie ko¬ niecznym dla otrzymania pozadanej formy elektrody.Dlatego tez uzywa sie plytki wyj- scowej, której srednica zewnetrzna odpo¬ wiada srednicy zewnetrznej wytwarzanej elektrody. W tym przypadku powstaje gladka z zewnatrz elektroda kondensatoro¬ wa wedlug fig. 4, w której cylindry maja w przyblizeniu jednakowa wysokosc. Okaziu- je sie, ze pozoriny obszar -miejsc 15 odply¬ wu cylindra zewnetrznego jest wiekszy od pozornego obszaru miejsca odplywu 16 aia- - J -stepnego cylindra. Pozorne obszary miejsc odplywu pozostalych cylindrów sa jedna¬ kowe.Dla uzyskania pozadanego odksztalce¬ nia plylki P, jak wynika z powyzszego, po¬ trzebne jest promieniowe przesuniecie ma¬ terialu podczas odksztalcania. W tym celu grubosc dna w gptowe-j elektrodzie powinna byc przynajmniej czterokrotnie wieksza od grubosci cylindrów. Nieznaczne róznice ich wysokosci moga byc wyrównane.Sposób wykonania elektrody z kolnie¬ rzem 5 wedlug wynalazku (fig. 1) moze byc uskuteczniony za pomoca urzadzenia tlocz¬ nego, przedstawionego na fig. 5. Przyrzad ten sklada sie ze st/opu 17 z umieszczonym na nim wykrojem 18, który nie porusza sie z tlocznikiem i posiada pierscieniowe wy¬ drazenie 19. Plytka materialu jest ozna¬ czona litera P. Tlocznik posiada rdzen 20 oraz cylindryczne tulejki 21, 22 i 23. Stwier¬ dzono równiez w tej formie tlocznej po¬ zorny obszar miejsc odplywu zewnetrznego cylindra mniejszy od obszaru miejsc od¬ plywu inlnyclh cylindrów, tak iz uzyskuje sie pozadany ostateczny ksztalt. Spód dna elektrody moze miec profil dowolny, wy¬ tlaczany jednoczesnie Zaznacza sie jesz¬ cze, ze tloczniki, jak zwykle przy wytla¬ czaniu na zimno, sa na czynnym koncu nie¬ co szersze (fig, 1 i 5).Elektroda, wytwarzana sposobem we¬ dlug wynalaizku, prócz taniosci wykonania posiada jeszcze te zalete, ze odleglosc mie¬ dzy dwoma pierscieniami jest zawsze jed¬ nakowa. Oprócz tego wszystkie elektrody, wykonane tym samym przyrzadem, sa do¬ kladnie jednakowe, tak iz róznice pojem¬ nosci róznych kondensatorów moga byc bardzo male.Jako material stosuje sie przede wszy¬ stkim aluminium, a poza tym mosiadz o wy¬ starczajacej zawartosci miedzi, olów i cynk.Na ogól mozna tu stosowac wszelkie mate¬ rialy, daijace sie wytlaczac na zimno.Uprzednie ogrzanie plytki jest korzystne.W przypadku stosowania aluminium tempe¬ ratura ogrzania wynosi najlepiej okolo 200°O PL