Wynalazek dotyczy sposobu wyrobu czesci maszyn, przez ksztaltowanie metali sproszkowanych bez skrawania za pomoca prasowania i spiekania.Znane jest wytwarzanie czesci maszyn, np. tulei i panewek lozyskowych, dlawików, rur prowadniczych, drazków profilowanych oraz rur róznego rodzaju z metali sprosz¬ kowanych, np. zelaza, mosiadzu, brazu, alu¬ minium i innych przez prasowanie i póz¬ niejsize spiekanie, przy uzyciu spoiw lub bez nich.Celem niniejszego wynalazku jest spo¬ sób wyrobu czesci maszyn z wysokowar- tosciowej stali wzglednie stopów stalowych, których nie wyraJbia sie przez skrawanie wiórów z odpowiedniego tworzywa ani tez na drodze posredniej przez stapianie two^ rzywa, a które mimo to sa tak wykonane, iz otrzymuja wlasnosci, jakie osiaga sie w .przedmiotach wyrabianych w zwykly spo¬ sób, np. posiadaja szczególna ciagliwosc przy stosunkowo malej twardosci. Mówiac krótko, wynalazek umozliwia wyrób czesci maszyn, posiadajacych wlasnosci szlachet¬ nych stali maszynowych.Przy obróbce przez spiekanie propono¬ wano juz przerabiane proszki wyzarzac przed prasowaniem w gazie ochronnym, mianowicie celem zapobiegania utlenianiu sie tych proszków. To samo zabezpieczenie stosowano przy spiekaniu. Traktujacw takisposób zelazo sproszkowane albo zelazo sproszkowane z dodatkiem innych metali, nie osiaga sie zamierzonego celu, lecz otrzy¬ muje sie stosunkowo miekkie, porowate przedmioty, nie odpowiadajace wymaga¬ niom iszizoególnej ciagliwosci, stawianym stalom do budowy maszyn.Wynalazek niniejszy usuwa i te trud¬ nosci. Polega on na tym, ze proszek zelaz¬ ny jest zarzony przed prasowaniem w at¬ mosferze, która nie dziala ani redukuj aco ani tez utleniajaco, np. w gazie swietlnym, a po prasowaniu w takiej samej atmosferze jest spiekany tak, iz zachowuje swa zawar¬ tosc wegla przy zarzeniu i spiekaniu, czyli innymi slowy, zawartosc wegla w proszku jest zachowywana od poczatku az do kon¬ ca wytwarzania gotowego przedmiotu.Do proszku zelaznego mozna przy tym dodawac proszki z takich metali, których mieszaniny przez zarzenie nie tworza kar¬ bidów, a które nadaja sie do osiagniecia szczególnych wlasnosci wytrzymaloscio¬ wych, jak np. Ghromu, niklu, manganu, mo¬ libdenu, miedzi, cynku i innych metali.Prócz gazu swietlnego moga byc przy zarzeniu i spiekaniu stosowane jako odpo¬ wiednie gazy zabezpieczajace gazy grupy metanowej, propanowej i oktanoiwej, same lub w mieszaninie. Stosowany gaz zabezpie¬ czajacy moze miec przy tym taki sklad, ze zawiera taka sama ilos cweg|la, jak obrabia¬ ny proszek wzglednie obrabiane proszki metali.Przyklad. Proszek zelazny wzglednie mieszanina proszku z zelaza i metali ma np. przed zarzeniem taka zawartosc wegla, jaka ma byc w produkcie koncowym. Za¬ rzenie odbywa sie w atmosferze zabezpie¬ czajacej, ze zwyklego gazu swietlnego, po- siadajacego taka sama zawartosc wegla, jak zarzony proszek, i przeplywajacego przez piec z gazomierza w obiegu kolowym. Za¬ rzenie odbywa sie zaleznie od zawartosci wegla w prosizku w temperaturach miedzy 600° do 800°C.Zarzenie w gazie zabezpieczajacym roz¬ poczyna sie dopiero po ogrzaniu proszku zelaznego w piecu do zarzenia pod ochrona azotu do powyzej wskazanych temperatur, to znaczy wiec, iz gaz zabezpieczajacy wpuszcza sie do pieca dopiero po osiag¬ nieciu wysokiej temperatury. W ten sposób zapobiega sie jakimkolwiek wybuchom.Po zarzeniu nastepuje w znany sposób prasowanie proszku, a nastepnie spiekanie, co przeprowadza sie w takich samych wa¬ runkach ja(k zarzenie, z ta róznica, ze tem¬ peratury spiekania sa zaleznie od skladu mieszaniny proszku nizsze o 150° do 300°C od punktu topliwosci stopu. PL