KI. ''IG j, 103 Silniki, do których cylindrów wtryskuje sie paliwo, posiadaja znane dysze paliwo¬ we, zaopatrzone w kanalik wylotowy, wy¬ chodzacy z. wspólosiowej z nim komory o postaci obrotowej, do której doplywa pa¬ liwo kilku kanalami, ustawionymi stycznie do bocznej jej sciany* W tego rodzaju dy¬ szach paliwo, wplywajace do wyinlefnAbne- go kanalika wylotowego, wiruje, wskutek czego zostaje ono przy wylocie z tego kana¬ lika nader delikatnie rozpylone. Znane urza¬ dzenia wtryskowe z takimi-dyszami sa wy¬ konane badz otwarte, bez czesci zamykaja¬ cej, albo tez narzad zamykajacy osadzony jest na wlocie paliwowym do komory.Wada takiego urzadzenia jest zbyt duza prze¬ strzen, zawarta miedzy zaworem i wylotem kanalika dyszy i wypelniona paliwem, któ¬ ra utrudnia dokladne sterowanie wtry¬ sku.Niniejszy wynalazek stanowi przyrzad do wtryskiwania paliwa, w którym kanalik wylotowy dyszy równiez odchodzi z wspól¬ osiowej z nim komory o ksztalcie obroto¬ wym, do której paliwo dpplywa przynaj¬ mniej jednym kanalem wlotowym, przy czym jednak, w przeciwienstwie do wymie¬ nionych na wstepie przyrzadów, polaczenie komory z kanalikiem wylotowym moze byc przerwane wzglednie przywrócone pod dzialaniem zaworu dociskowego. W zna¬ nych przyrzadach tego rodzaju, do których naleza najczesciej stosowane zawory wtry¬ skowe z iglica, nie mozna paliwu nadac iu- chu wirowego tak szybkiego, aby mógl on wywierac jakis wplyw na dzialanie silnikaCzesciowo wynika to z faktu, iz kazdy z ka¬ nalów, którymi paliwo doplywa do komo¬ ry, lezy w plaszczylnie, w której lezy rów¬ niez os dyszy; Po drugie wysokosc komo¬ ry przekracza kilkakrotnie wielkosc skoku iglicy zatworowej, wskutek czego ta ostat¬ nia, nawet w czasie gdy zawór jest otwar¬ ty, wyslaje gleboko do wnetrza komory i jef- go powierzchnia boczna stanowi przeszko¬ de w ruchu paliwa ku osi dyszy, a takze w jego ruchu obrotowym wskutek tarcia po¬ wierzchniowego oraz wskuitók odchylania strumienia paliwa w niewlasciwym kierun¬ ku. Poza tytm paliwo, zaiwartie w tak diizej komorze, posiada stosunkowo duza tnase, która dzieki swej bezwladnosci stosunko¬ wo powoli dalje sie wprawic w ruch po otwarciu zaworu.Wynalazek ma na celu umozliwienie doprowadzenia wirujacego paliwa do ka¬ nalika wylotowego dyszy równiez i w przy¬ rzadach wtryskowych wymienionych wyzej oraz uniemozliwienie powstawania niepoza¬ danych przeszkód w tworzeniu p'a wiru wskutek istnienia zaworu i polega z jednej strony na tym, ze kanal wlotowy posiada kierunek styczny do bocznej sciany komo¬ ry, z drugiej zas strony na tym, ze iglica zaworowa, przynajmniej w swym poloze¬ niu odpowiadajacym otwarciu zaworu, ogranicza opisana komore jedynie swa zwrócona ku kanalikowi wylotowemu po¬ wierzchnia czolowa.Postac i wymiary komory uksztaltowa¬ ne sa szczególnie korzystnie wówczas, gdy otwór prowadnicy, w którym porusza sie . iglica zaworowa posiada powierzchnie boczna ó postaci cylindrycznej i wspólosio¬ wa z kanalikiem wylotowym dyszy, przy czym czesc tej bocznej powierzchni, wy¬ stajaca poza powierzchnie czolowa iglicy zaworowej, w chwili gdy zawór jest otwar¬ ty, stanowi boczne ograniczenie komory.Dalej powierzchnie stykowe iglicy zaworo¬ wej i kadluba diyszy, których zetkniecie sie powoduje przerwanie polaczenia miedzy komora i kanalikiem wylotowym, stanowia plaszczyzny prostopadle do osi dyszy. Ka¬ dlub dyszy mozna wykonac nader latwo, o ile sklada sie on z kilku czesci, z których jedna stanowi prowadnice, druga zas opar¬ cie ruchomej iglicy zaworowej. Równiez dobrze jest wykonac kanalik wylotowy dy¬ szy w osobnej wkladce, wetknietej do od¬ powiedniego otworu, wykonanego w dnie kadluba dyszy. Oparcie dla iglicy zaworo¬ wej stanowi wówczas najlepiej nie sama kladka, lecz czesc powierzchni dna kadlu¬ ba, otaczajaca wkladke. Sama wkladka mo¬ ze najlepiej byc wykonana z korundu.Na zalaczonym rysunku uwidoczniono przyklady postaci wykonania przedmiotu wynalazku. Fig. 1 wskazuje przekrój po¬ dluzny wedlug linii A—A na fig. 3 urza¬ dzenia wtryskowego do silników Diesla, a mianowicie w chwlii, gdy zawór jest zam¬ kniety. Fig. 2 przedstawia czesc tegoz przekroju w chwili, gdy zawór jest otwar¬ ty. Fig. 3 wskazuije przekrój poprzeczny- wedlug linii B—B na fig. 2 komory, w któ¬ rej paliwu nadaje sie ruch wirowy. Fig. 4 i 5 wskazuja czesciowe przekroje podluz¬ ne przyrzadu wtrysktowego wedlug innego wykonania, przy czym na fig. 4 zawór jest izamkniety, na fig. 5 zas —¦ otwarty. Oba te przekroje przeprowadzone sa wedlug linii C—C na fig. 6. Wreszcie fig. 6 przed¬ stawia przekrój wedlug linii D^D na fig. 5 komory A wysokiego cisnienia przyrzadu wtryskowego wedlug fig. 4 i 5.Kadlub dyszy przyrzadu wtryskowego wedlug fijg. 1—3 sklada sie z prowadnicy 1 i plytki dennej 2, przy czym obie te cze¬ sci osadzone sa centralnie w nakretce kap- turkowej 3, która jest nakrecona na obsa¬ de 4 dyszy, unieruchamiajac czesci 1 i 2 wzgledem obsady 4 w polozeniu uwidocz¬ nionym na rysunku. Powierzchnie czolowe 5 i 6 dbsady 4 dyszy wzglednie prowadni¬ cy 1 sa gladko odszlifowane i docisniete szczelnie do siebie; to samo odkiosi sie do drugiej powierzchni czolowe1} 7 prowadni- - 2 -cy / oraz górnej powierzchni 8 plytki den¬ nej 2.Prowadnica 1 posiada cylindryczny po¬ dluzny otwór 9, w którym osadzona jest przesuwnie w kierunku osi dyszy iglica za¬ worowa 10. Wymieniony otwór posiada mniej wiecej posrodku swej dlugosci roz¬ szerzenie 11, wytoczone w prowadnicy 1 i otaczajace iglice zaworowa 10. Rozszerze¬ nie to polaczone jest za posrednictwem ka¬ nalika 12 z pierscieniowym rowkiem 13, wy¬ toczonym na powierzchni czolowej 5 obsa¬ dy 4 i polaczonym za posrednictwem ka¬ nalika 14 z nieuwidocznionym na rysunku przewodem, doprowadzajacym paliwo, któ¬ ry ze sweij strony przylaczony jest do pom¬ py wtryskowej.Od rozszerzenia 11 odchodza poza tym dwa kanaliki 15 równolegle do srodkowe¬ go otworu 9, które lacza rozszerzenie 11 z dolna powierzchnia czolowa prowadnicy 1. Na powierzchni tej wykonane sa w pro¬ wadnicy /dwa rowki 16, które, jak to wi¬ dac na fig. 3, lacza wylot kazdego z kana¬ lików 15 z otworem 9, przy czym rowki 16 przebiegaja stycznie do bocznych scian otworu 9, W stozkowym wspólosiowym z otworem 9 prowadnicy 1 otworze plytki dennej 2 osadzona jest silnie na stale wkladka 17, w której wywiercony jest kanalik 18 dyszy, przy czym kanalik ten w czesci swojej dlu¬ gosci jest cylindryczny, w czesci zas, a mia¬ nowicie od strony wylotu — rozszerzony stozkowe Wkladke 17 ddbrze jest wyko¬ nac z korundu, przy czym zarównp scianki kanalika 18, jak i wolne powierzchnie wkladki 18 sa gladko polerowane. Wklad¬ ka 17 wskutek twardosci i odpornosci ciepl¬ nej oraz chemicznej materialu, z którego jest wykonana, dlugo zachowuje gladkosc swej powierzchni, dzieki czemu zarówno w kanaliku 18, jak iw jego otoczeniu nie moga osadzac sie zanieczyszczenia, które by mogjy przeszkodzic rozpylaniu paliwa.Dolny koniec iglicy zaworowej 10 po¬ siada plaska i prostopadla do osi dyszy po¬ wierzchnie stykowa 19 na stozkowym obto¬ czeniu 20. Powierzchnia stykowa 19 iglicy zaworowej 10 styka sie z górna powierzch¬ nia czolowa 8 plytki dennej 2 i opiera sie o nia. Górna powierzchnia czolowa wkladki 17 lezy nieco ponizej otaczajacej ja po¬ wierzchni 8, tak ze nie sluzy ona jako opar¬ cie dla iglicy zaworowej 10.Górny koniec 21 iglicy zaworowej 10 jest w stosunku do reszty jego dlugosci zwezony, tj. posiada on mniejsza srednice niz powierzchnia cylindryczna tej iglicy, prowadzona w otworze 9. Przejscie pomie¬ dzy koncem 21 iglicy zaworowej i wymie¬ niona powierzchnia stanowi powierzchnia czolowa 22, która przy otwarciu zaworu opiera sie o powierzchnie czolowa 5 obsa¬ dy 4 dyszy, ograniczajac w ten sposób skok zaworu. Obsada 4 posiada otwór 23, przez który zwezony koniec 21 iglicy J0 wystaje do wewnetrznej komory 24 obsady dyszy.W komorze tej miesci sie dolny koniec trzlpienia dociskowego 25, który przenosi na iglice zaworowa 10 sile, dzialajaca w kie¬ runku zamykania zaworu. Urzadzenia spro¬ wadzajace te sile i przenoszace ja na trzpien dociskowy 25 nie zostaly uwidocz¬ nione na rysunku. Moze to byc sprezyna albo tez cylinder (z tlokiem, poruszanym hydraulicznie lulb .pneumatycznie, albo inne podobne urzadzenie. Wymieniona sila do¬ ciska powierzchnie stykowa 19 iglicy zawo¬ rowej 10 do powierzchni 8 plytki dennej 2 tak dlugo, dopóki nacisk na obtoczenie 20 iglicy, wywolany cisnieniem paliwa, nie przekracza pewnej okreslonej wielkosci. W tym czasie iglica zaworowa 10 oddziela wol¬ na przestrzen przy swoim koncu, utworzo¬ na w otworze 9 przez obtoczenie 20 oraz kanaliki 16 i polaczona z kanalikami 15, od kanalika 18 dyszy (fig. 1).W chwili jednak, gjdy pompa wtrysko¬ wa dostarcza paliwo pod wysokim cisnie¬ niem poprzez nie uwidoczniony na rysunku przewód, kanaliki 14 i 12, rozszerzenie U, 3kanaliki 15 i laczace sie z nimi rowki 16 do przestrzeni, mieszczacej sie ponizej i obok obtoczenia 20 powierzchni czolowej 19, 20 iglicy 10, wówczas nacisk, wywiera¬ ny wskutek cisnienia paliwa na obtoczenie 20, dzialajacy w kierunku otwarcia zaworu, przezwycieza sile zamykajaca, wywierana na iglice zaworowa 10 za posrednictwem trzpienia dociskowego 25. Iglica zaworowa 10 zostaje wówczas Uniesiona tak wysoko, az jej powierzchnia czolowa 22 oprze sie o powierzchnie czolowa 5 obsady 4 dyszy.Powierzchnia czotowa 19, 20 iglicy 10 zaj¬ muje wówczas polozenie uwidocznione na fig. 2. Przestrzen wolna 26, stanowiaca czesc otworu 9 i ^tworzona wskutek unie¬ sienia sie iglicy 10, stanowi komore o ksztal¬ cie obrotowym, wspólosiowa z kanalikiem 18 dyszy, który z tej wlasnie przestrzeni 26 wychodzi.' Paliwo zostaje doprowadzone do tej przestrzeni rowkami 16 w kierunku sty¬ cznym do jej scianek; te scianki 9 prowa¬ dza strumien paliwa w taki sposób, ze zo¬ staje ono wprawione w komorze 26 w .ruch wirowy. Dalsze ilosci paliwa, naplywajace rowkami 16, pedza paliwo wirujace w ko¬ morze 26 ku jej srodkowi i wreszcie wy¬ pychaja je kanalikiem 18 dydzy na ze- wnatnz.Poniewaz srednica otworu 9 jest dosc znaczna w stosunku do srednicy kanalika wylotowego 18 dyszy, paliwo, oplywajace dookola komiore 26, zostaje wprawione w szybki ruch wirowy okolo jej osi. Paliwo, wplywajac do kanalika wylotowego, wiru¬ je w dalszym ciagu, przy czym szybkosc te¬ go wirowania jeszcze zwieksza sie wskutek zmniejszania sie odleglosci poszczególnych czasteczek strumienia paliwa od osi obro¬ tu. W wyniku opisanego wirowania paliwo w chwili wylotu z kanalika dyszy zostaje wskutek sily odsrodkowej rozproszone, tak ze opuszcza ono dysze w postaci nader de¬ likatnie rozpylonego stozkowego strumie¬ nia o duzym kacie rozwarcia.W celu osiagniecia mozliwie rychlego poczatku wtrysku, natychmiast po rozpo¬ czeciu tlozcenia paliwa przez pompe, oraz aby wtrysk w czasie swego przebiegu nie bywal zaklócony ewentualnymi okresowymi ruchami (drganiami) iglicy zaworowej 10, a takze w celu aby wtrysk konczyl sie na¬ tychmiast z chwila, gdy pompa przestaje tloczyc paliwo, skok iglicy zaworowej, ogra¬ niczony powierzchnia czolowa 5, jest ma¬ ly. Poszczególne czesci przyrzadu, otacza¬ jace komore 26 i staniWiace o jej ksztal¬ cie, sa wtedy tak uksztaltowane, ze iglica zaworowa 10 bierze udzial w ograniczeniu przestrzeni tej komory jedynie obu czescia¬ mi 19 i 20 swej dblnej powierzchni czolo¬ wej, natomiast jej boczna walcowata po¬ wierzchnia lezy calkowicie poza komora.Powierzchnia ta nie moze wiec przeszkodzic opisanemu twonzeniu sie strumenia paliwa w komorze, gdyz w zadnej czesc komory nie stawia ona przeszkody tworzeniu pro¬ mieniowej skladowej strumienia, a poza tym skladowa dbwodowa strumienia nie zo¬ staje zmniejszona wskutek tarcia, które by istnialo, gdyby plynal, on w jakimkolwiek miejscu wzdluz wymienionej cylindrycznej powierzchni. Takie uksztaltowanie czesci ograniczajacych komore 26 przyczynia sie równiez do tego, ze wysokosc tej komory w kazdym miejscu równa jest wielkosci sko¬ ku iglicy zaworowej. W ten sposób wyso¬ kosc komory wystarcza do utworzenia stru¬ mienia paliwa, nie wystarcza natomiast do utworzenia przestrzeni, w których nagroma¬ dzone nieruchome paliwo, lezace poza bie¬ giem wyinienionego strumienia, odbieralo¬ by temu ostatniemu energie ruchu.W wykonaniu wedlug fig. 4—6 dolna powierzchnie czolowa iglicy zaworowej 10 stanowi jedynie prostopadla do osi dyszy powierzchnia stykowa /9, Iktórej przejscie w walcowata powierzchnie boczna czesci 27 iglicy zaworowej 10 stanowi jedynie lek¬ kie zaokraglenie. Czesc 27 prowadzona jest w otworze 28 prowadnicy' /. Czesc 29 igli¬ cy zaworowej 10, prowadzona w tejze pro- — 4 -wadnicy powyzej rozszerzenia U, posiada wieksza srednice niz czesc 27, labie te czesci, wewnatrz rozszerzenia 11 laczy stozkowata powierzchnia czolowa 30, na która paliwo wywiera naciek powodujacy otwaircie sie zaworu.Kanalik wylotowy 18 dyszy jest w tym przypadku wykonany bezposrednio w plyt¬ ce dennej 2. Zreszta przyrzad-wedlug fig. 4^—6 wykonany jest tak samo, jak przy¬ rzad wedlug pierwszego przykladu wyko¬ nania. Przestrzen, z której odchodzi kana¬ lik wylotowy 18 dyszy i do której dopro¬ wadzone sa istycznie rowki 16, miesci w sobie dolny koniec czesci 27 iglicy zawo¬ rowej 10, który wypelnia ja niemal calko¬ wicie, wyjawszy przestrzen, utworzona przez zaokraglenie brzegów powierzchnli czolowej tej czesci 27. W czasie natomiast, gdy zawór jest otwarty (fig. 5), w dolnym koncu otworu 28 powstaje komora 26, do której doplywa paliwo stycznie przez row¬ ki 16 i która opuszcza ono, wirujac poprzez kanalik wylotowy 18 dyszy, tak ze dziala¬ nie opisanego przyrzadu jest takie samo, jak w pierwszym przykladzie. PL