Przedmiotem niniejszego wynalazku jest zamek do broni palnej, zwlaszcza maloka¬ librowej, nadajacy sie jednakowo do broni repetowanej oraz do bitmi automatycznej lub pólautomatycznej. Celem wynalazku jest wykonanie zamka do szybkostrzelnej broni palnej, której pociski posiadaja duza sile przebijajaca, a zatem do broni, do któ¬ rej uzywa sie nabojów o duzym cisnieniu poczatkowym.Warunkom tym odpowiada bron z zam¬ kiem wedlug wynalazku, w której trzon zamkowy tworzy plaskie pryzmatyczne cia¬ lo, dajace sie przechylac dookola osi po¬ dluznej broni i zaopatrzone w wystepy ry- gjujace, które wspóldzialaja przy przekre¬ caniu trzonu zamkowego z wycieciami, wy¬ konanymi w ob&adzie bitmi lub w komorze zamkowej. Trzon zamkowy stanowi cztero- scienny graniaistoslup, którego podstawa posiada wielokrotnie wieksza szerokosc niz wysokosc, p(rzy czym równolegle scianki boczne graniastoslupa sa sciete ukosnie równoleglymi plaszczyznami.Niezaleznie od tego, ze dzieki urzadze¬ niu wedlug wynalazku zmniejsza sie znacz¬ nie wysokosc komory zamkowej, a zatem i ciezar broni, uzyskuje sie ksztalt trzonu zamkowego korzystny pod wzgledem roz¬ kladu naprezenia powstajacego pod cisnie¬ niem gazów prochowych przy wystrziale.Wskutek tego umozliwia sie stosowanie na¬ bojów o wiekszym ladunku prochu, — a wiec i wiekszej sile przebijajacej pocisku.Na zalaczonym rysunku uwidoczniono dwa przyklady wykonania zamka wedlugwynalazku. Na fig. 1—4 przedstawiono wy¬ konanie zaumka do broni repetowanej, przy czym fig, 1 przedstawia przekrój podluzny broni z trzonem zamkowym w polozeniu zamknietym, fig. 2 — widok perspektywicz¬ ny komory zamkowej z trzonem zamkowym w polozeniu otwartym, fig. 3 i 4 -— prze¬ kroje broni palnej wzdluz linii ///—/// i IV—iy na fig. 1, fig. 5 przedistawia wi¬ dok perspektywiczny odmiennej postaci wykonania zamka do broni palnej ladowa¬ nej za pomoca odprowadzanych z lufy ga¬ zów.W broni palnej, przedstawionej na fig. 1—4, liifa / jest polaczona gwintem z ko¬ mora zamkowa 2. Cyfra 3 oznaczono loze, cyfra 4 — nakladke. W dolnej sciance ko¬ mory 2 umieszczone jest w znany sposób pudelko 5 donosnika 6, naciskanego sprezy¬ na 7. Przyrzad spustowy 8, zwyklej kon¬ strukcji, uruchomia kurek 9. Do tylnego konca komory zamkowej 2 przymocowana jest kolba 10. W komorze zamkoweij 2 da¬ je sie przesuwac trzon zamkowy 11 z igli¬ ca 12, naciskana sprezyna 12', oraz z wy¬ ciagiem 13.Trzonzamkowy 11 jest utworzony z gra- niastoslupa w ksztalcie plaskiej plyty, któ¬ rej dwie krawedzie, lezace po przekatnej naprzeciw siebie, wzdluz czesci ich dlugo¬ sci sa sciete ukosnie pod katem a (fig. 2).Skosy wykonywa sie w ten sposób, ze przeciwlegle powierzchnie boczne grania- stoslupa scina sie równoleglymi plaszczyz¬ nami, przy czym skos dochodzi mniej wie¬ cej do polowy grubosci plyty. Pozostale nie sciete czesci równoleglych scianek bocznych graniastoslupa, przynaleznych do dluzszych boków podstawy, tworza plaszczyzny pro¬ wadnicze trzonu zamkowego podczas ru¬ chu przy zamykaniu lub otwieraniu zamka.Skosy przeciwleglych scianek bocznych graniastoslupa tworza z nie scietymi cze¬ sciami scianek bocznych kat od 15° do 30°.. Na skutek czesciowego sciecia 14, 14' obu przeciwleglych scianek bocznych graniasto¬ slupa powstaja wystepy ryglujace 15, 15', posiadajace trójkatne powierzchnie zaze¬ biajace 16, 16'. Przy przechylaniu trzonu zamkowego w kierunku poprzecznym o kat a, utworzony przez wspomniany skos. wy¬ stepy 15, 15' wchodza w wyciecia 17, 17', wykonane w dolnej i górnej sciance komo¬ ry zamkowej 2. Wystep 16 posiada raczke 18, przechodzaca przez podluzne wyciecie w komorze zamkowej 2, która umozliwia nachylenie poprzeczne raczki przy ryglo¬ waniu trzonu zamkowego.W chwili wystrzalu trzon zamkowy znajduje sie w polozeniu wedlug fig. 4, przy czym wystepy 15, 15' wchodza w wyciecia /Z„ 17', a trzon zamkowy spoczywa obu sciankami 14, 14' na dolnej i górnej scian¬ kach komory zamkowej. Cisnienie wstecz^ ne gazów prochowych, dzialajace w chwili wystrzalu- na trzon zamkowy, zostaje prze¬ jete przez plaszczyzny 16, 16', zaklada sie przy tym, ze oba opory dzialaja w srod¬ kach ciezkosci obu plaszczyzn, oddalonych od siebie o odleglosc x. Poniewaz trzon zamkowy tworzy belke podparta, obciazo¬ na mniej wiecej po srodku dzialajaca sila, naprezenia w trzonie w przypadku wedlug wynalazku sa znacznie korzystniejsze niz w znanych trzonach, np. cylindrycznych z wystepami ryglujacymi, wystajacynii z powierzchi cylindrycznej. Naprezenia te sa korzystniejsze dla tego, ze dlugosc belki jest mniejsza i ze wobec tego w jednako¬ wych warunkach mozna wiecej obciazac trzon zamkowy, uzywajac silniejszych la¬ dunków prochowych.Po wystrzale odchyla sie raczke, a za¬ tem i trzon zamkowy o kat a z polozenia wedlug fig. 4 w polozenie wedlug fig. 3, wskutek czego wystepy 15, 15' przestaja zaczepiac o wyciecia 17, 17' i caly trzon ustawia sie w wolnym przekroju wyciecia w komorze zamkowej, tak ze pociagnieciem raczki w tyl mozna przesunac trzon zam¬ kowy w polozenie otwarte. Ruchem tym w znany sposób wyciaga sie wystrzelona lu- — 2 -ske naboju, która przy konca tego ruchu zostaje wyrzucana z komory 2, przy jedno¬ czesnym zaryglowaniu przyrzadu spusto¬ wego. Przesuwajac trzon zamkowy ku przo¬ dowi wprowadza sie nowy nabój do komory nabojowej, po wykonaniu zas tego ruchu trzon zamkowy zostaje przechylony w ce¬ lu zaryglowania go o kat a. Poniewaz wy¬ starcza, by kat a wynosil okolo 15—30°, ruch ryglujacy lub odryglowuljacy trwa znacznie krócej niz w zamkach znanych, gdzie zwykle potrzebne jest przekrecenie trzonu zamkowego o 90°. Takieprzyspiesze¬ nie umozliwia strzelanie z wieksza szybko¬ scia, co w nowoczesnej broni palnej stano¬ wi jedno z najwazniejszych wymagan.Trzon zamkowy wedlug wynalazku1 mo¬ ze byc stosowany równiez do broni samo¬ czynnej, jak to widac z fig. 5, na której w* widoku perspektywicznym i czesciowym przekroju przedstawiono bron, dzialajaca za pomoca odprowadzonych z lulfy gazów.W komorze zamkowej 2 umieszczony jest przesuwnie trzon zamkowy 11, wyko¬ nany zupelnie tak samo, jak w poprzed¬ nim przypadku. Trzon zamkowy jest sciety ukosnie na swych przeciwleglych czesciach, przy czym skosy 14, 14' tak samo zaczy¬ naja sie mniej wiecej w polowie szeroko¬ sci podstawy graniastoslupa trzonu zamko¬ wego. W celu uruchomiania i rozrzadu na. wystepie ryglujacym 15 umocowano czop 22, wchodzacy w wyciecie 23 przy koncu tloczyska 24 tloka gazowego, przy czym tlok 25 wchodzi do cylindra gazowego 26 i prowadzony jest w znany sposób w komo¬ rze zamkowej 2. Cylinder gazowy przymo¬ cowany jest sztywno do lufy za pomoca tu- lei 27. Ruch naprzód trzonu zamkowego powoduje sprezyna powrotna 28. Wyciecie rozrzadcze wykonane jest tak, ze w pierw¬ szej chwili nacisku gazów na tlok trzon zamkowy przez jakis czas pozostaje jesz¬ cze zamkniety i dopiero gdy tlok 25 prze¬ chodzi pewna droge i opuszcza komore gazowa, to jest gdy pocisk wylatuje z lufy, wskutek dzialania wychylonej czesci wy¬ ciecia 23 nastepuje nachylenie trzonu zam¬ kowego 11 o kat a. Po ukonczeniu odryglo- wania trzonu zamkowego tloczysfco 24 od¬ suwa go w koncowe polozenie tylne. Przy ruchu naprzód czop 22 znajduje sie w przednim górnym koncu wycecia 23. Po¬ niewaz wystepy trzonu zamkowego styka¬ ja sie z otworem komory zamkoweij na ca¬ lym obwodzie, uniemozliwione jest jakie'- kolwiek zanieczyszczenie komory nabojo¬ wej. Do recznego uruchomienia trzonu zam¬ kowego umieszczono na tloczysku tloka ga¬ zowego uchwyt odciagajacy 29.Oczywiscie, opisane postacie wykonania sa tylko podane dla przykladu i moga byc rozmaicie zmieniane w szczególach, a zwla¬ szcza pod wzgledów rozrzadu trzonu zani¬ kowego bez przekraczania przy tym ram wynalazku. PL