Wynalazek niniejszy dotyczy obrabiar¬ ki, sluzacej do bardzo dokladnej obróbki zwlaszcza przedmiotów z metali lekkich, za pomoca której mozna wykonywac wszel¬ kie prace tokarskie i wiercenia, przy czym robotnik moze wygodnie siedziec przy obra¬ biarce bez niepotrzebnego zmeczenia, co jest wazne ze wzgledu na wydajnosc i ja¬ kosc pracy w mechanice precyzyjnej. Przy tym chodzi miedzy innymi o dokladne wspólosiowe wiercenie, jednoczesne wier¬ cenie kilku wydrazen przy jednorazowym umocowaniu, toczenie i wytaczanie z dwóch stron oraz wiercenie za pomoca jedno¬ stronnego wrzeciona lub wrzeciona, prze¬ nikajacego obrabiany przedmiot na wylot.Tym wielostronnym wymaganiom czyni zadosc maszyna wedlug wynalazku, wypo¬ sazona w nastepujace znane urzadzenia: dwa przeciwlegle osadzone wspólosiowo wrzeciona na wzór tokarskich wzglednie wiertarskich, przesuwne wzgledem siebie w kierunku osiowym i napedzane nieza¬ leznie jedno od drugiego, suport krzyzo¬ wy, przesuwny na lozu równolegle do osi wrzecion oraz stól roboczy do umocowy¬ wania przedmiotów obrabianych, otaczaja¬ cy wrzeciona albo znajdujacy sie obok nich.Taikabudowa obrabiarki umozliwia wy¬ konywanie kazdej czynnosci przy toczeniu lub wierceniu, poniewaz narzedzie lub przedmiot obrabiany moze znajdowac siedowolnie w spoczynku lub w ruchu obroto¬ wym, przy czym w jednym przebiegu ro¬ boczym mozna wykonywac jednoczesnie obydwa sposoby obróbki. Ze wzgledu na rozmiary obrabiarki i dostep do uruchamia¬ nych czesci nalezy najlepiej umiescic dol¬ ne wrzeciono tokarskie wzglednie wiertar- skie w podstawie stolu, sluzacego do umo¬ cowania przedmiotu obrabianego.Nfe mniej wazna zalete posiada wyna¬ lazek niniejszy wzgledem ekonomji pracy.W odróznieniu od znanych urzadzen uni¬ wersalnych przy poziomych tokarkach i wiertarkach robotnik moze siedziec wy¬ godnie w takiej pozycji, iz stól roboczy znajduje sie na wlasciwej wysokosci, a podstawa miedzy jego nogami. Mozna to osiagnac, stosujac budowe wedlug wy¬ nalazku przez odpowiednie okreslenie wy¬ miarów podstawy i stolu roboczego bez trudnosci konstrukcyjnych.Rysunek przedstawia przyklad wyko¬ nania obrabiarki wedlug wynalazku na fig. 1 w widoku z przodu, a na fig. 2 — w widoku z boku z robotnikiem siedzacym. iW podstawie 1, na której znajduje sie stól roboczy 2 do umocowania przedmiotu obrabianego, jest zalozone dolne wrzecio¬ no robocze 3. Naprzeciw niego znajduje sie obrotowe okolo osi V — V górne wrze¬ ciono robocze 4. Obydwa wrzeciona robo¬ cze 3 i 4 moga byc napedzane oddzielnie.Górne wrzeciono 4 jest ponadto ruchome w kierunku osi V — V. Obok wrzecion roboczych 3 i 4 znajduje sie suport krzy¬ zowy 5, przesuwny równolegle do osi V — V w lozu 6. Do przesuwania suportu podluznego i poprzecznego sluza znane na¬ pedy, np. wrzeciona i kola zebate lub po¬ dobne. Teurzadzenia jak równiez napedy i sprzegla wrzecion roboczych sa calkowi' cie otoczone oslona.Dla przykladu wielostronnosci wyko¬ nywania róznych prac, mozliwych dzieki prostej i przejrzystej budowie, nalezy omó¬ wic nastepujace trzy przyklady.Przyklad I. Wiercenie wspólosiowych wydrazen o róznej srednicy jednoczesnie z dwóch stron. Przedmiot obrabiany umo¬ cowuje sie na stole roboczym. Wiercenie odbywa sie za pomoca obydwóch wrzecion roboczych, których liczby obrotów sa usta¬ lone odpowiednio do srednicy zalozonych swidrów. Suport wolny przy tej obróbce moze byc wykorzystany do dodatkowego umocowania przedmiotu obrabianego i do tlumienia drgan.Przyklad II. Wiercenie kilku otworów jeden obok drugiego z dwóch stron i tocze¬ nie. Przedmiot obrabiany umocowuje sie na suporeie i wprowadza miedzy oba wiertla. Toczenie odbywa sie nastepnie frezami czolowymi za pomoca obydwóch wrzecion roboczych bez zmiany umoco¬ wania.Przyklad III. Jednoczesne wiercenie i obtaczanie zewnatrz. Przedmiot umoco¬ wuje sie do obrotu raizem z dolnym wrze¬ cionem roboczym, wierci z góry, obtacza wzdluz za pomoca noza, umocowanego w suporcie, i nastepnie toczy sie w poprzek.Wiertlo w górnym wrzecionie roboczym moze miec przy tym, niezaleznie od szyb¬ kosci skrawania przy toczeniu, najodpo¬ wiedniejsza liczbe obrotów. PL