Wynalazek dotyczy wielodzialowego urzadzenia wyparniczego o szybkim prze¬ plywie, zwlaszcza do soku cukrowego. Do umieszczonych kolejno wyparników tego urzadzenia doprowadza sie swieza ciecz (sok rozcienczony). Wynalazek ma na celu taikie regulowanie biegu urzadzenia, zeby wszelkie zaklócenia ruchu fabryki byly wy¬ równywane i zawsze byl otrzymywany sok zageszczony o niezmiennej jakosci.Znany jest sposób regulowania stezenia w wielodzialowych urzadzeniach wyparni- czych w zaleznosci od gestosci soku opu¬ szczajacego urzadzenie, lecz — aby to re¬ gulowanie umozliwic we wszelkich okolicz¬ nosciach — nalezy tak spotegowac spraw¬ nosc odparowywania, zeby otrzymywac sok o zwiekszonej gestosci, przy czym regulu¬ je sie zawsze tylko to stezenie nadmierne.Gdyby, co sie np. bardzo czesto zdarza w cukrowniach, warunki odbierania par odlo¬ towych lub warunki dotyczace ilosci albo jakosci soku rozcienczonego ulegaly zmia¬ nom nadzwyczajnym, a uchodzacy sok zge- szczony nie wykazywal jeszcze gestosci do¬ statecznej, to sposób omówiony nie móglby usunac tych niedogodnosci.Sposobem wedlug wynalazku niniejsze¬ go doplyw cieczy (soku rozcienczonego) do urzadzenia reguluje sie takf ze poziom cie¬ czy w pierwszym dziale wzglednie czlonie zmienia sie w zaleznosci od stanu poziomucieczy w zbiorniku wlaczonym przed urza¬ dzeniem, a w nastepnych dzialach wzgled¬ nie czlonach przez doprowadzanie soku rozcienczonego utrzymuje sie staly poziom oraz osiaga sie stala gestosc soku zagesz¬ czonego, opuszczajacego urzadzenie.Zasadniczo wiec sok rozcienczony wpro¬ wadza sie w kilku miejscach wzglednie do kilku czlonów, przy czym doprowadzanie soku rozcienczonego do pierwszego miej¬ sca reguluje sie w zaleznosci od zadanej sprawnosci wyparnika, doprowadzanie te¬ goz soku do ostatniego miejsca — w zalez¬ nosci od stezenia soku zageszczonego, do miejsc zas posrednich — w zaleznosci od poziomu cieczy w odpowiednich dzialach, mianowicie tak, zeby stan poziomu soku w dziale byl zblizony do granicy najkorzyst¬ niejszej wzglednie zeby odpowiadal najle¬ piej sprawnosci, W razie potrzeby regulowanie moze sie odbywac samoczynnie. Odpowiednie bodz¬ ce, potrzebne do przeprowadzania regula¬ cji, sa wywolywane z jednej strony iloscia doplywajacego soku wzglednie stanem po¬ ziomu cieczy w zbiorniku zasilajacym (re¬ gulacja poziomu cieczy w pierwszym dzia¬ le), z drugiej strony zmiana gestosci od¬ prowadzonego soku stezonego (regulacja wtórnego doplywu cieczy do ostatniego dzialu) i wreszcie wysokoscia poziomu cie¬ czy (poziomu pozornego) w dzialach po¬ srednich urzadzenia.Wynikiem pracy urzadzenia tego rodza¬ ju jest niezmienna gestosc soku stezonego, nawet przy zmiennej wydajnosci ze wzgle¬ du na zmienny stan (co do ilosci i gestosci) soku rozcienczonego, oraz zadana wydaj¬ nosc odpowiadajaca dokladnie ilosci soku rozcienczonego, doprowadzanego do wy¬ parnika, i jego gestosci, przy czym czas przeplywu soku przez urzadzenie jest moz¬ liwie najmniejszy i wynosi np. przy gesto¬ sci 70 — 72° Balinga 7 minut lub tez mniej.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie przyklad / wykonania wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia urzadzenie zlozo¬ ne z trzedh. dzialów wraz z urzadzeniem pomocniczym do regulowania, fig. 2, 3 i 4 przedstawiaja schematycznie w skali zwiekszonej istotne czesci skladowe urza¬ dzenia do regulacji poziomu cieczy, a fig. 5 — przyklad wykonania urzadzenia wy¬ twarzajacego bodzce do regulacji ostatnie¬ go dzialu.Urzadzenie sklada sie z trzech dzialów 1,2 i 3 ustawionych jeden za drugim w sposób powszechnie stosowany, tak ze dru¬ gi i trzeci dzial sa ogrzewane parami odlo¬ towymi z dzialów poprzedzajacych. Dzia¬ ly poszczególne skladaja sie z wielu czlo¬ nów grzejnych 4. Ze wzgledu na przeplyw soku czlony pierwszego dzialu 1 sa wlaczo¬ ne równolegle, podczas gdy dzialy pozo¬ stale 2 i 3 sa podzielone na grupy grzejni¬ ków kolejno po sobie ustawionych i równo¬ legle wlaczonych, tak iz sok przeplywa przez urzadzenie w jednym biegu. Cyframi 5, 6, 7, 8 i 9 oznaczono przewody rurowe, którymi sok z dzialów poprzednich wzgle¬ dnie grup czlonów grzejnych doplywa do nastepnych. Liczba 10 oznaczono' przewód rurowy do odprowadzania soku stezonego.Sok rozcienczony ze zbiornika 11 sply¬ wa do przewodu 12, skad z jednej strony przez odgalezienia 13 zostaje doprowadzo¬ ny do grzejników 4 dzialu pierwszego, a z drugiej strony przez odgalezienia 14, 15 i 16, stosownie do potrzeby, moze byc dodatkowo doprowadzany do dalszych dzialów wzglednie grzejników lub grup grzejników. W odgalezieniach 13 — 16 znajduja sie zawory 17, 18, 19 i 20, urucha¬ miane za pomoca silników elektrycznych 21, 22, 23 i 24, uruchamianych z kolei ewen¬ tualnie samoczynnie w zaleznosci od stanu soku, to jest od ilosci soku, poziomu soku w grzejnikach lub gestosci soku, za pomoca urzadzenia rozrzadzajacego, na które dzia¬ la z jednej strony regulator 25 ilosci soku w dzialach, a z drugiej strony — regulator 48 odprowadzanego soku stezonego. - 2 ¦ —Impulsy regulujace w urzadzeniu do re¬ gulowania 25 ilosci soku w dzialach (fig. 2) powstaja zasadniczo wskutek wyzyskiwa¬ nia róznicy cisnien pomiedzy komora soko¬ wa 26 grzejnika 4 a komora par odloto¬ wych 27 wzglednie wskutek wyzyskiwania poziomu cieczy w tym grzejniku, ustalaja¬ cego sie pod dzialaniem wymienionych cis¬ nien. Poziom cieczy ustala sie w przewo¬ dzie okreznym 28 regulatora, laczacym wy¬ mienione czesci dzialu, za pomoca silnika elektrycznego 21, zaworu 17, plywaka 29 (fig. 2), albo za pomoca styków 36 i 37 (fig. 3). W przypadku urzadzenia plywakowego stosuje sie komore 25 z plywakiem 29, osa¬ dzonym obrotowo, np. na jednym ramieniu 30 wahliwej dzwigni, której drugie ramie 31 stykajac sie z jednym ze styków 32 lub 33 wlacza prad do przekaznika 34. Powo¬ duje to obrót silnika 21 w kierunku albo zwiekszania albo dlawienia przeplywu so¬ ku rzadkiego. Urzadzenie stykowe wedlug fig. 3 pracuje w sposób podobny: w komo¬ rze 35 ustawione sa dwa róznej dlugosci styki 36 i 37, nalezace do róznych obwo¬ dów pradu przekaznika, Poziom cieczy przy podnoszeniu sie wlacza jeden obwód przekaznika, a przy opadaniu — drugi obwód.Tego rodzaju urzadzenie regulujace 25 lub 35 do ustalania stalego poziomu soku z jednej strony jest zastosowane w pierw¬ szym dziale wyparid, z drugiej zas strony równiez w tych dzialach posrednich lub ich grzejnikach, w których doprowadza sie sok rozcienczony dodatkowo. Aby regulator mozna bylo nastawiac na najlepszy staly poziom cieczy, jest on umocowany prze¬ suwnie w kierunku pionowym, np. za po¬ moca sruby, przez której obracanie caly regulator mozna ustawiac recznie na do¬ wolnej wysokosci.W pierwszym dziale 1 urzadzenia sta¬ ly poziom cieczy utrzymuje sie samoczyn¬ nie w zaleznosci od wielkosci doplywu so¬ lcu rzadkiego do wyparki. Odpowiednie im¬ pulsy do tej regulacji zostaja przekazane przez zmiane poziomu soku rzadkiego w zbiorniku 11, np. za pomoca plywaka 38 (fig. 1). Plywak 38 jest przewieszony przez krazek 39 i zrównowazony (fig. 1 i 4). Na osi krazka 39 znajduje sie osa¬ dzony obrotowo styk 40, który moze obra¬ cac sie na niej tylko z tak duzym tarciem, ze skoro krazek 39 wskutek zmiany wyso¬ kosci poziomu soku zacznie sie obracac, os krazka porywa styk 40 w kierunku swego obrotu, doprowadza do zwarcia z jednym ze styków 41 lub 42 i powoduje wlaczenie • pradu przez przekaznik 44 do silnika elek¬ trycznego 43, który zaczyna sie obracac w jednym lub drugim kierunku. Silnik obraca dalej srube 45 i unosi lub opuszcza regulator 25 poziomu soku. Powoduje to zmiane wysokosci poziomu soku Wzgled¬ nie zmiane zawartosci soku w pierwszym dziale urzadzenia, a przez to zostaje od¬ powiednio zmieniona i zdolnosc wyparo¬ wywania pierwszego dzialu. Polaczenia sa dokonywane w ten sposób, ze gdy zapas soku w zbiorniku 11 wzrasta, poziom cie¬ czy (stan pozorny) w pierwszym dziale ob¬ niza sie, przez co zostaje powiekszona zdolnosc wyparowywania tego dzialu.Dodatek soku rozcienczonego do trze¬ ciego dzialu urzadzenia lub do jakiegokol¬ wiek grzejnika tego dzialu jest uzaleznio¬ ny od gestosci odprowadzanego soku ste¬ zonego w tym sensie, aby sok stezony po¬ siadal stala gestosc. Bodzce do tej regu¬ lacji daje np. cukromierz w ksztalcie ply¬ waka 46 (fig. 5), umieszczonego na jednym ramieniu dzwigni dwuramiennej 47 w na¬ czyniu 48, wlaczonym do przewodu wylo¬ towego 10 do soku stezonego. Wolny ko¬ niec dzwigni 47 tworzy styk zwierajacy sie z jednym, ze styków 49 lub 50 i uruchamia¬ jacy przekaznik 51 (fig. 1) oraz silnik elek¬ tryczny 24, który z kolei poirusza za¬ wór 20 do soku rzadkiego. Urzadzenie plywakowe moze byc oczywiscie zastapio¬ ne innym dowolnym urzadzeniem, które, — 3 —w zaleznosci od zmiennej gestosci soku, wywoluje ruch lub dzialanie dajace sie za¬ stosowac do wprawiania w ruch silnika przestawiajacego zawór sokowy 20.Sposób dzialania opisanego urzadzenia zostal ponizej wyjasniony na dwóch przy¬ kladach najczesciej spotykanych w cu¬ krowni.L Gdy ilosc soku doplywajacego do zbiornika 11 zmienia sie, a wiec np. zwiek¬ sza sie, plywak 38 unosi sie. Wskutek te¬ go styk 40 powoduje zwarcie obwodu pra¬ du i takie obracanie sie silnika 43, ze regu¬ lator 25 opuszcza sie w celu obnizenia po¬ ziomu cieczy (stanu pozornego) w pierw¬ szym dziale. Obnizenie sie regulatora 25 ma ten skutek, ze poziom cieczy w regula¬ torze unosi sie wraz z plywakiem 29, któ¬ ry stykiem 33 wlacza taki obwód pradu, ze silnik 34 zaczyna przymykac zawory 17.Z powodu zmniejszenia sie doplywu soku do pierwszego dzialu poziom soku w tym dziale zaczyna stopniowo opadac; zmniej¬ szanie sie ilosci soku w pierwszym dziale wzglednie opadanie poziomu soku powo¬ duje zwiekszanie sie zdolnosci odparowy¬ wania tego dzialu, tak ze do nastepnego dzialu doplywa mniejsza ilosc soku bar¬ dziej stezonego i wieksza ilosc oparów, co znów zwieksza zdolnosc wyparowywania dalszych dzialów. Wskutek tego obniza sie poziom cieczy w drugim dziale, co po¬ woduje znów uruchamianie silników 22 i 23 za pomoca regulatora 25 stalego po¬ ziomu cieczy w tym dziale, dzieki czemu zawory 18 i 19 zostaja otwarte i zwieksza¬ ja doplyw dodatkowego soku rzadkiego1 do tego dzialu. Nieco zmieniony stan w trze¬ cim dziale wyparki, objawiajacy sie w zmianie gestosci soku stezonego, opuszcza¬ jacego urzadzenie przez przewód 10, jest wyrównywany przez dzialanie regulatora 48, który w zaleznosci od zmniejszania czy zwiekszania sie gestosci soku gestego re¬ guluje doplyw soku doprowadzanego do ostatniego dzialu dodatkowo. Regulator 48 uruchamia wiec silnik 24 rozrzadzajacy zaworem 20.Gdy doplyw soku rozcienczonego zmniejszy sie, regulator 25 pierwszego dzialu zostaje samoczynnie podniesiony wzglednie powiekszona zostaje ilosc soku w tym dziale. Zmniejsza sie wskutek te¬ go zdolnosc odparowywania i ilosc oparów tego dzialu; zmiany wywolane tym stanem zostaja odpowiednio regulowane w kierun¬ kach odwrotnych do wyzej opisanych.II. Gdy zmienia sie pobieranie oparów* np. wzrasta nagle, to nastepuje zwieksza¬ nie sie zdolnosci odparowywania ostatnie¬ go dzialu, co stopniowo udziela sie tez: dzialom poprzedzajacym (zwiekszanie sie zdolnosci odparowywania). Wraz ze zwiekszaniem sie zdolnosci odparowywa¬ nia ostatniego dzialu zwieksza sie gestosc soku gestego, wskutek czego regulator 48 wlacza silnik 24 i zawór 20 w celu zwiek¬ szenia doplywu soku rzadkiego i w skutku ostatecznym gestosc soku gestego, opusz¬ czajacego urzadzenie, pozostaje stala. Po¬ wiekszanie zdolnosci wyparowywania dzia¬ lów poprzedzajacych ostatni dzial urza¬ dzenia powoduje zmniejszanie sie w tych dzialach ilosci soku wzglednie spadek po¬ ziomu ciaczy (stanu pozornego). Wobec tego regulatory 25 przez otwarcie zaworów 19, 18 i 17 zwiekszaja doplyw soku rzad¬ kiego, aby utrzymac stan pierwotny. Do¬ plyw soku rzadkiego z przewodu 12 zwieksza sie podczas tego tak znacznie, ze poziom soku w zbiorniku 11 zaczyna opa¬ dac. Na skutek opadania poziomu soku w zbiorniku 11 przez styk 40 wlacza sie silnik 43, co powoduje podniesienie regu¬ latora 25 pierwszego dzialu. Podniesienie sie poziomu soku w tym dziale zmniejsza zdolnosc wyparowywania tego dzialu, zmniejsza sie wiec i doplyw soku rzadkie¬ go i ustala sie równowaga pomiedzy wy¬ dajnoscia urzadzenia i doplywem do niej soku rzadkiego.O ile pobieranie oparów zostaje nagle - 4 —zmniejszone, to regulacja odbywa sie w kierunku przeciwnym do opisanego.Jak wyjasniono we wstepie, zmiany, zachodzace w dzialach posrednich lub grzejnikach urzadzenia, moga byc wyrów¬ nywane tez przez dlawienie przeplywu so¬ ku, dochodzacego z czlonów poprzedzaja¬ cych, co równiez wywoluje zmiane zawar¬ tosci soku w kazdym grzejniku wzglednie zmiane wysokosci poziomu cieczy, a przez to zmiane zdolnosci wyparowywania po¬ szczególnego czlonu. W tym przypadku regulator za posrednictwem silnika elek¬ trycznego uruchamia jeden z zaworów wstawionych do przewodów 5, 6 i 7; otwar¬ cie lub zamkniecie tego zaworu zmienia oczywiscie poziom soku w czlonie nastepu¬ jacym po zaworze. PL