PL31541B1 - - Google Patents

Description

Aby uniknac znieksztalcen nieliniowych stosuje sie czesto do wzmacniania lampy o scisle prostoliniowych charakterystykach lub o prostoliniowych odcinkach charakte¬ rystyk. Zwykle jednak charakterystyki maja wyrazne zakrzywienie, tak ze mozna pracowac tylko na stosunkowo krótkich od¬ cinkach tych charakterystyk, jezeli znie¬ ksztalcenia maja byc niewielkie.Wedlug wynalazku w celu unikniecia zakrzywienia charakterystyki lampa wielo- siatkowa jest tak skonstruowana i pracuje w takim ukladzie polaczen, zeby miedzy siatka o dodatnim napieciu poczatkowym, lezaca, liczac od katody, za siatka rozrzad- cza, a nastepna siatka o potencjale niz¬ szym, najlepiej ujemnym, tworzyl sie elek¬ tronowy ladunek przestrzenny o takiej wielkosci, by charakterystyka stala sie pro¬ stoliniowa.Na rysunku fig. 1 przedstawia schema¬ tycznie lampe R z katoda K, trzema siat¬ kami Gif G2, Gs i anoda A. Siatka Gi jest elektroda rozrzadcza, do której doprowa¬ dza sie wzmacniane napiecia. Do siatki G2 doprowadza sie stale dodatnie napiecie, okolo 100 V, podczas gdy anoda A moze posiadac napiecie dodatnie, np. 200 V. Trze¬ cia siatka G3 otrzymuje ujemne napiecie poczatkowe, którego wartosc zmienia sie tak dlugo, az charakterystyka nie stanie sie prostoliniowa; na ogól chodzi tu o napie-cie ujemne o niewielkiej liczbie woltów.Jezeli zdejmie sie charakterystyke lampy, pracujacej w takim ukladzie polaczen, to w charakterystyce tej, przedstawiajacej prad anodowy Ja w zaleznosci od napiecia ui pierwszej siatki przy stalym napieciu pozostalych elektrod i rozpoczynajacej sie od wielkich napiec ujemnych m, zauwazy sie nastepujace zjawisko (fig. 2).Dopóki ujemne napiecie poczatkowe pierwszej siatki jest bardzo duze, niewiel¬ ka tylko liczba elektronów bierze udzial w procesie wyladowania. Dodatnie napiecie siatki G2 przyspiesza te elektrony i jakkol¬ wiek w poblizu siatki Gs nastepuje pewne zwolnienie biegu elektronów, to jednak gestosc ladunku jest jeszcze tak nieznacz¬ na, ze przed siatka Gs nie moga powsta¬ wac spietrzenia ladunku przestrzennego, a raczej wszystkie elektrony, przelatujace przez siatke G2, dosiegaja anody. Charak¬ terystyka jest jak zwykle zakrzywiona i bylaby zakrzywiona nawet dla najwyz¬ szych dopuszczalnych wartosci pradu (krzywa /), gdyby nie zastosowac specjal¬ nych srodków, np. nizej opisanego wielkie¬ go odstepu miedzy siatkami G2 i G3, po¬ wodujacego wytworzenie sie ladunku prze¬ strzennego miedzy elektrodami G2 i Gs, a wiec tym samym miedzy siatka rozrzad- cza Gi i anoda A. Jezeli jednak to sie uczyni, a nastepnie dobierze odpowiednie stale napiecie siatek G2 i G3, jak to bedzie jeszcze objasnione przy pomocy fig, 3a, to przy wzrastajacym strumieniu elektronów zacznie tworzyc sie, poczynajac mniej wie¬ cej od punktu P, przed siatka Gs coraz wiekszy ladunek przestrzenny 0 (fig* 1).Potencjal miedzy G2 i A zmienia sie w ten sposób, ze w miejscu najwiekszej gestosci 0 powstaje minimum potencjalu, które je¬ dnak dla zamierzonego celu nie musi do¬ chodzic do zera. Jezeli jednak potencjal jest równy zeru, to wówczas mowa jest o katodzie pozornej. Wskutek tego ladun¬ ku przestrzennego charakterystyka, po¬ czynajac od punktu P, przebiega wedlug krzywej //i przy wlasciwym doborze na¬ piecia siatki Gs jest zupelnie prostolinio¬ wa. Dzialanie to nalezy tlumaczyc tym, ze dzieki ladunkowi przestrzennemu 0 zawra¬ ca czesc elektronów przechodzacych przez siatke G2, przez co prad anodowy Ja wzra¬ sta wolniej, gdy napiecie ujemne m ma¬ leje. Wielkosc, o która prad anodowy «/„ maleje, jest przedstawiona na fig. 2 rzed¬ nymi pola zakreskowanego.Lampa wedlug wynalazku moze miedzy trzecia siatka a anoda posiadac jeszcze wiecej elektrod, np. siatke oslonna albo za nia lezaca, jeszcze jedna, siatke przeciw- emisyjna. Jest to korzystne, bo dodanie tych siatek powieksza opór wewnetrzny, wobec czego charakterystyka, równiez przy przylaczeniu do anody wielkich oporów ob¬ ciazeniowych, odchyla sie nieznacznie od statycznej i pozostaje prostoliniowa, gdyz wtedy nawet duzy opór obciazeniowy jest maly w porównaniu z oporem wewnetrz¬ nym lampy.W.jednej z postaci lampy wykonanej wedlug wynalazku odstep d miedzy siatka¬ mi G2 i Gs jest stosunkowo duzy, aby mógl miedzy nimi powstac pozadany ladunek przestrzenny. Dla zwyklych natezen pra¬ du, tj. dla obciazen katody, wynoszacych okolo 0,25 mA na milimetr dlugosci kato¬ dy, ten odstep d powinien wynosic kilka milimetrów. Poza tym przechwyt siatki, przed która gromadza sie elektrony, a wiec w danym przypadku siatki Gs, nalezy uczy¬ nic stosunkowo maly, np. okolo 10°/o lub mniejszy, aby spietrzenie elektronów nie bylo utrudnione ani wskutek zbyt duzej niejednorodnosci pola, ani wskutek silnego oddzialywania dodatnich napiec elektrod lezacych dalej.Fig. 3a przedstawia otrzymany z pomia¬ ru zespól charakterystyk lampy czterosiat- kowej, a fig. 3b te lampe z zaznaczeniem jej napiec roboczych. Charakterystyki przebiegaja przy napieciu trzeciej siatki — 2od — 2 do — 3,5 V w duzej czesci ujemne¬ go zakresu napiecia ni zepelnie prostoli¬ niowo.Jak uwidoczniono na fig. 4 istnieje dla okreslonej gestosci pradu (patrz nizej) pewna optymalna wartosc wspomnianego odstepu d wedlug fig. 1. Dla zbudowanej wedlug wynalazku lampy o jednej kato¬ dzie, jednej anodzie i czterech miedzy ni¬ mi lezacych siatkach, typu oznaczonego AH 100, której charakterystyki sa uwidocz¬ nione na fig. 4, odstep ten wynosi niniej wiecej 3 mm, podczas gdy odstepy 1 mm i 5 mm przy prawie jednakowym pradzie katodowym nie daja juz prostoliniowej charakterystyki. Charakterystyka Jk przed¬ stawia dla porównania prad katodowy, którego wielkosc jest okreslona przez napiecia pierwszej i drugiej siatki (fig. 1).Ta charakterystyka dla Jk jest i wtedy skrzywiona, gdy charakterystyka pradu anodowego Ja jest prostoliniowa.Ulepszenie wedlug wynalazku polega na tym, ze znajdujacy sie miedzy siatka o dodatnim napieciu poczatkowym, lezaca, liczac od katody, za siatka rozrzadcza, a nastepna siatka o nizszym potencjale, przeznaczony do linearyzacji ladunek prze¬ strzenny uzyskuje sie przez takie wykona¬ nie lampy, przy którym gestosc pradu jest wieksza niz normalnie (tj. wieksza niz w dzis uzywanych heksodach), a odstep sia¬ tek, miedzy którymi znajduje sie ladunek przestrzenny, jest odpowiednio do tej ge¬ stosci pradu tak wymierzony oraz napiecia robocze tak dobrane, ze powstaje charak¬ terystyka prostoliniowa.Gestosc pradu w lampie wedlug wyna¬ lazku wynosi np. okolo 0,7 mA na milimetr dlugosci katody, w przeciwienstwie do do¬ tychczas stosowanej, w której wielkosc ta wynosi okolo 0,25 mA na milimetr dlugosci katody. Gestosc pradu w lampie jest pro¬ porcjonalna do obciazenia katody, wobec czego obciazenie katody mozna tu przyjac za miare gestosci pradu w lampie. Jest tu mowa o gestosci, a nie o natezeniu pra¬ du, poniewaz np. przy podwójnej dlugosci katody natezenie pradu musi byc dwa ra¬ zy wieksze, aby osiagnac prostoliniowa charakterystyke. Przy podwójnej dlugosci katody jedynie nachylenie charakterystyki jest dwa razy wieksze.Siatka rozrzadcza jest oczywiscie wyko¬ nana równomiernie, jak i w pierwszym wy¬ konaniu wynalazku. Nie chodzi zatem o siatke o nierównomiernym skoku. Cha¬ rakterystyka o nierównomiernym nachyle¬ niu przebiega mianowicie na dolnym koncu tak plasko, ze przy próbie linearyzacji za pomoca ladunku przestrzennego otrzymuje sie charakterystyki o tak malym nachyle¬ niu, ze dla Ui — 0 plynie minimalny prad anodowy i za pomoca lampy o takiej cha¬ rakterystyce nie da sie juz uzyskac wzmoc¬ nienia.Zastosowana wedlug drugiej postaci wykonania wynalazku wieksza gestosc pra¬ du posiada te zalete, ze odstep miedzy dru¬ ga siatka G2 a trzecia siatka Gs nie potrze¬ buje byc specjalnie duzy, dzieki czemu ze¬ spól elektrod nie zajmuje zbyt wiele miej¬ sca.Zanim druga postac wykonania lampy wedlug wynalazku zostanie blizej omówio¬ na, podane zostanie dla lepszego zrozumie¬ nia kilka wyjasnien, aby róznica miedzy lampa wedlug wynalazku a znanymi lam¬ pami byla wyrazniejsza.W wynalazku niniejszym chodzi o lam¬ pe, w której nastepuje rozdzial pradu, a mianowicie miedzy dwie dodatnie elek¬ trody lub grupy elektrod. Na fig. 1 roz¬ dziela sie prad Jk, wychodzacy z katody z jednej strony na siatke G2 a z drugiej na anode. W przypadku wedlug fig. 3b po¬ dzial pradu nastepuje miedzy siatke G2 z jednej i anode A oraz siatke Gi z drugiej strony (fig. 5). Dotychczas lampy byly ro¬ bione przewaznie w taki sposób, ze roz¬ dzialu pradu dokonywalo sie na trzeciej siatce, lezacej za siatka o dodatnim na- — 3 —pieciu poczatkowym, za pomoca napiecia regulacyjnego albo napiecia oscylacyjnego.Tak jest np. w heksodach. Glównym celem przy budowie heksod ze wzgledu na ich zwykle zastosowanie jako lamp mieszaja¬ cych i regulacyjnych bylo zapobiezenie wy¬ twarzaniu sie ladunku przestrzennego przed trzecia siatka z nastepujacych powodów.Ladunek przestrzenny powoduje: 1) zwiekszenie czasu przebiegu elektro¬ nów, przez co latwo, wskutek powrotnego biegu elektronów, powstaje w pierwszej siatce prad siatkowy, 2) powstanie oscylacyj elektronów, a tym samym powstawanie drgan Bark- hausena-Kurza, które powoduja szmery, 3) niedogodny rozdzial pradu, pociaga¬ jacy za soba zmniejszenie nachylenia cha¬ rakterystyki, 4) zmniejszenie oporu wewnetrznego, a zatem pogorszenie wlasciwego dla nor¬ malnych lamp stosunku oporu zewnetrzne¬ go do oporu wewnetrznego.Z tych powodów np* znana heksoda AH 1 (z siatka o nierównomiernym skoku) jest tak wykonana, ze ladunek przestrzenny miedzy pierwsza siatka oslonna i nastepna siatka w ogóle nie wystepuje, co zostalo osiagniete przez zmniejszenie odstepu mie¬ dzy trzema siatkami do okolo 1 mm, W dawniejszej lampie RENS 1234 ten sam odstep byl równy 3 mm i wskutek tego po¬ wstawal niewielki ladunek przestrzenny.Lampa ta, jako lampa mieszajaca lub regu¬ lacyjna, sluzaca do regulowania stopnia wzmocnienia za pomoca doprowadzanego do siatki napiecia regulacyjnego, miala wspomniane niepozadane wlasciwosci i przy zastosowaniu jej jako lampy wzmacniakowej nie posiadala prostolinio¬ wej charakterystyki.Przy udoskonalaniu tej lampy przeoczo¬ no, ze przy swiadomym zastosowaniu okre¬ slonego ladunku przestrzennego wystepuje szczególna korzysc, a mianowicie uzyskuje sie prostoliniowa charakterystyke, która dla pewnych celów, np. wzmacniaków an¬ tenowych, jest tak wazna, ze trzeba pogo¬ dzic sie z wyzej przytoczonymi zjawiska¬ mi. Zjawiska te nie koniecznie jednak mu¬ sza byc przy tym niekorzystne, poniewaz lampa moze byc przeciez stosowana nie jako lampa mieszajaca lub regulacyjna, lecz jako lampa czysto wzmacniakowa.Wlaczanie lampy RENS 1234 w ten sposób, aby trzecia siatka otrzymala stale napiecie poczatkowe, bylo samo przez sie znane. Cel tego stosowania byl wszakze ten, zeby w obwodzie, w którym z natury rzeczy mozna by stosowac tylko pentode* zastosowac dla ujednostajnienia uzytych lamp heksode. Ten uklad polaczen nie da¬ je jednak w zadnym razie prostoliniowej charakterystyki poniewaz, jak to wyzej po¬ wiedziano, lampa RENS 1234 posiadala eksponencjalna charakterystyke. Nastep¬ nie w lampie tej ladunek przestrzenny jest jeszcze stosunkowo nieznaczny, tak ze i z tego powodu prostoliniowa charaktery¬ styka w tej lampie byla nie do osiagniecia.Powody te dotycza w wiekszym stopniu lampy AH 1, gdyz posiada ona charakte¬ rystyke równiez eksponencjalna, a wyste¬ powanie ladunku przestrzennego jest umyslnie tlumione.Gdyby lampa RENS 1234 miala siatke równomierna, a trzecia siatka miala stale ujemne napiecie poczatkowe, to przy pra¬ widlowo dobranym napieciu poczatkowym tej siatki uzyskaloby sie bardziej prostoli¬ niowa charakterystyke, niz w triodach i pentodach. Jednak prostoliniowosc ta nie bylaby tak duza, jak to jest mozliwe w lam¬ pie wedlug wynalazku, gdy dzieki budowie lampy wytwarza sie dosc duzy ladunek przestrzenny.Wynalazek dotyczy, jak to powiedzia¬ no, równiez odpowiednio zwymiarowanych i odpowiednio pracujacych lamp trójsiat- kowych. Róznica miedzy takimi wedlug wynalazku zwymiarowanymi i pracujacymi — 4 —lampami, a znanymi pentodami polega na tym, ze w pentodach wielkiej czestotliwosci prad w odniesieniu do dlugosci katody i pozostalych wymiarów lampy jest za ma¬ ly, aby wytworzyc duzy ladunek prze¬ strzenny przed siatka przeciwemisyjnaj gdyz prad katodowy ma natezenie tylko 10 mA< Na skutek tego ladunek prze¬ strzenny jest tak niewielki, ze prostolinio¬ wej charakterystyki nie da sie za pomoca niego uzyskac. W pentodach wyjsciowych przy normalnych warunkach pracy ladunek przestrzenny jest równiez tak nieznaczny, ze .praktycznie nie ma to wplywu na prze¬ bieg óharakterystyki.. Przyczyna tego lezy zasadniczo w zwykle wtedy stosowanym duzym slkolku trzeciej siatki. Jezeli mp. na¬ piecie poczatkowe siatki przeciwemisyjnej mialoby byc zmienione od 0 do —100 V, to nie wystapilaby prawie zadna zmiana w pradzie anodowym, jak równiez zadne znaczuiejsze zmiany charakterystyki. Ten nieznaczny wplyw napiecia siatki przeciw¬ emisyjnej swiadczy o nieobecnosci ladun¬ ków przestrzennych, gdyz na istniejacy la¬ dunek przestrzenny da sie zawsze latwo wplywac za pomoca napiecia sasiednich siatek.W celu otrzymania charakterystyki pro¬ stoliniowej w lampie wedlug wynalazku, wytwarza sie dosc znaczny ladunek prze¬ strzenny miedzy- druga a trzecia siatka.Elektronowy ladunek przestrzenny mozna powiekszyc przez zwiekszenie odstepu mie¬ dzy drujga a trzecia siatka, o czym wspo¬ mniano juz na poczatku, przez zwiekszenie gestosci pradu, np. przez powiekszenie pradu wychodzacego z katody a przecho¬ dzacego przez druga siatke (druga postac wykonania wynalazku), wreszcie przez zmniejszenie szybkosci elektronów. Te srodki mozna stosowac w dowolnych kom¬ binacjach.Bylo juz wspomniane, ze przechwyt przez trzecia siatke nie powinien byc za duzy i ze napiecie anody wzglednie czwar¬ tej siatki wywiera wplyw na ladunek prze¬ strzenny.Jak to bylo podane na poczatku dla osiagniecia prostoliniowej charakterystyki miarodajne jest takze napiecie trzeciej siat¬ ki. Wplyw ten mozna przedstawic w na¬ stepujacy sposób.Dla pewnej okreslonej gestosci pradu (danej przez wymiary lampy oraz przez napiecie siatki oslonnej i poczatkowe na¬ piecie pierwszej siatki) odstepy miedzy druga a trzecia siatka i skoki zwojów trze¬ ciej siatki musza byc tak duze oraz bez¬ wzgledna wartosc ujemnego napiecia po¬ czatkowego trzeciej siatki tak duza, zeby wystapilo znaczne spietrzenie elektronów przed trzecia siatka, rozdzial zas pradu miedzy druga siatke z 'jednej,' a czwarta siatke i anode z drugiej strony byl zalezny w okreslony sposób od gestosci pradu (roz¬ rzadzanego przez pierwsza siatke).Fig. 5 przedstawia stosunki poszczegól¬ nych wartosci dokladniej niz fig. 2. Prad plynacy przez siatke Gs na fig. 3b do siat¬ ki Gi i krzywej Ja + t/4. Wskutek wytworzenia wedlug wynalazku ladunku przestrzenne¬ go miedizy G2 i Gs czesc elektronów zosta¬ je zawrócona i dostaje sie do siatki Gi.Prad t/2 w kierunku" siatki Gt wzrasta wo¬ bec tego, jak to uwidoczniono linia przery¬ wana, przy zmniejszonym ujemnym napie¬ ciu poczatkowym — U± siatki i odpowiednio silniejszych, z katody wysylanych pradach, a prad t/2 + t/4 odpowiednio zmniejsza sie a wiec zaleznosc pradu anodowego od na¬ piecia rozrzadczego staje sie prostoliniowa.Ciekawe jest jeszcze, dlaczego w zna¬ nych heksodach nie mozna uzyskac jedno¬ czesnie zwiekszenia gestosci pradu i zmniej¬ szenia szybkosci elektronów. Prad mozna zwiekszyc, czyniac napiecie siatki Gi dodatnim. Przez to wchodzi sie jednak w zakres pradu siatkowego, co przewaznie nie jest pozadane. Mozna by poza tym zwiekszyc prad przez zwiekszenie napie- — 5 —cia pierwsze\ siatki oslonnej. W ten spo¬ sób zwiekszaja sie szybkosci elektronów, a przez to znów zmniejszaja sie ladunki przestrzenne. Ta droga zwiekszania pra¬ du nie prowadzi zatem do celu. Przy zmniejszenia napiecia pierwsze}^ siatki oslonnej (Gq) otrzymuje sie mniejsze szybkosci elektronów, a tym samym przez ten zabieg liie osiaga sie jeszcze pozadane¬ go celu. A zatem w zwyklych lampach o ujemnym napieciu poczatkowym pierw¬ szej siatki nie uzyskuje sie pozadanego la¬ dunku przestrzennego, gdyz konstrukcja tych lamp nie nadaje sie do tego celu. Rów¬ niez przez zmiane napiecia trzeciej siatki nie da sie praktycznie wystarczajaco sil¬ nie zmienic gestosci pradu, Ze zas wymie¬ nione poprzednio srodki w dotychczas zna¬ nych heksodacih nie wystarczaja, mozna latwo stwierdzic równiez za pomoca po¬ miarów.Wedlug drugiej postaci wykonania lam¬ py wedlug wynalazku odstepy i skoki pierwszej i drugiej siatki maja takie wy¬ miary, ze przy zwyklych napieciach robo¬ czych dirugiej siatki (rzad wielkosci 100 V) katoda emituje duzo wiekszy prad przy ze¬ rowym napieciu pierwszej siatki niz w dzi¬ siejszych heksodach. W normalnych, do¬ tychczas budowanych heksodach prad ten mial wartosc okolo 10 mA, podczas gdy w lampie zbudowanej wedlug wynalazku wy¬ nosi on 20 mA. Srodki sluzace do powie¬ kszania pradu sa znane. Jednym z takich srodków jest umieszczenie pierwszej siat¬ ki blisko katody. Inny srodek zwiekszenia gestosci polega na tym, ze siatce rozrzad- czej nadaje sie ksztalt owalny, dzieki cze¬ mu prad emitowany z katody przeplywa malymi wycinkami, tak ze gestosc pradu jest wieksza niz w lampach z siatkami o przekroju kolowym.Róznica miedzy lampa zbudowana we¬ dlug wynalazku, która otrzymala oznacze¬ nie AH 100, a znanymi lampami polega wiec na tym ze nie posiada ona siatki o nie¬ równomiernym skoku i ze prad katodowy jest znacznie wiekszy niz w lampach do¬ tychczas stosowanych. W lampie tej od¬ step miedzy druga i trzecia siatka wynosi okolo 3 mm. Dzieki temu osiagnieto, ze pomiedzy —0,6 V i —2,8 V na trzeciej siates wspólczynnik znieksztalcenia dla na¬ piecia zmiennego 1 V na pierwszej siatce i przy pracy na zwarcie (Ra ^ Ri) byl mniejszy od l°/o. W takich samych warun¬ kach w zwyklych pentodach wspólczynnik znieksztalcenia wynosi okolo 10%.Wymiary lampy AH 100 sa nastepuja¬ ce: dlugosc katody emisyjnej 30 mm (jest to równiez dlugosc zespolu elektrod) katoda siatka 1 siatka 2 siatka 3 siatka 4 anoda 1,8 mm 0 2,6 x 4,35 mm owal skok 0,45 mm drut 0,07 mm 0 4,5 x 7,7 mm owal skok 0,5 mm drut 0,07 mm 0 11 mm 0 skok 0,52 mm drut 0,1 mm 0 15 mm 0 skok 0,45 mm 0 drut 0,1 mm 0 21 mm 0 Ciekawe jest jeszcze, w jaki sposób sie stwierdza, czy lampa posiada ladunek przestrzenny, czy tez nie. Tlumacza to fig. 6 i 7. Charakterystyka pradu katodo¬ wego Jk na fig. 6 jest zawsze zakrzywio¬ na wedlug znanego prawa ladunku prze¬ strzennego. Prad anodowy Ja i prad siat¬ ki oslonnej Jz stanowia w zwyklych lam¬ pach bez ladunku przestrzennego prawie niezalezny od napiecia Ui ulamek pradu katodowego Jk- Prady te pozostaja zatem* gdy nie ma ladunku przestrzennego, wzgle- — 6 —dcm siebie w stosunku niezaleznym od Ui.Fig. 7 wykazuje natomiast, ze w lampie po¬ siadajacej ladunek przestrzenny, dobrany wedlug wynalazku, tego rodzaju staly sto¬ sunek juz nie istnieje.' Charakterystyka pradu katodowego Jk jest wciaz bez zmia¬ ny zakrzywiona, podczas gdy charaktery¬ styka pradu anodowego Ja jest prostoli¬ niowa. Charakterystyka pradu siatki oslon- nej t/2 ma zatem odpowiednio przebieg bar¬ dziej zakrzywiony, a stosunek pradu siatki oslonnej do pradu anodowego zmienia sie bardzo silnie wraz z f/i w ten sposób, ze, gdy Ui zdaza do zera, wartosc tego sto¬ sunku wzrasta.Lampa wedlug wynalazku nadaje sie szczególnie dobrze do zastosowania we wszystkich przypadkach, w których do siatki rozrzadczej lampy doprowadza sie drgania o róznych czestotliwosciach. Ma to miejsce np. we wzmacniakach anteno- wych i telefoniczinych oiraz aperiodycznych lampach wejsciowych w odbiornikach. We wzmacniakach takich jest bardzo wazne, aby nie powstawala wzajemna modulacja poszczególnych czestotliwosci, a tym sa^ mym nowe czestotliwosci (modulacja skrosna).Wynalazek ma zastosowanie równiez w miernictwie. Wskutek nieuniknionych zmian potencjalu na stykach miedzy siatka a katoda zmienia sie z czasem, mianowicie w wycechowanych wzmacniakach pomiaro¬ wych, nachylenie charakterystyk i wzmoc¬ nienie lamp, poniewaz nachylenie charakte¬ rystyk ladunku przestrzennego jest propor¬ cjonalne do pierwiastka napiecia rozrzad- czego. Tej przyczyny zmiany nachylenia charakterystyki nie ma dla pewnego zakre¬ su napiecia pierwszej siatki w lampach we¬ dlug wynalazku o stalym nachyleniu cha¬ rakterystyk.Nastepnie lampe wedlug wynalazku mozna zastosowac w ostatnim stopniu wzmacniaka malej czestotliwosci przed stopniem koncowym w ukladzie przeciw- sdbnym, bo tylko w przypadku pojedyncze¬ go stopnia koncowego znieksztalcenia stop¬ nia poprzedzajacego moga byc czesciowo skompensowane.Celem dotad opisywanych przykladów wynalazku bylo rozrzadzanie lampy w celu wzmacniania jednym tylko drganiem, gdyz chodzilo o prostoliniowa charakterystyke zalezna od siatki rozrzadczej.Nastepnie mozna zastosowac lampe wy¬ konana wedlug wynalazku do modulacji drgan* kiedy jedne drgania sa doprowadza¬ ne do siatki rozrzadczej, a drugie do siat¬ ki rozdzielczej, lezacej, liczac od katody, za ladunkiem przestrzennym.Fig. 8 przedstawia przyklad ukladu po¬ laczen dla tego rodzaju zastosowania heksody wedlug wynalazku. Jedne drga¬ nia doprowadza sie do siatki Gi a inne do siatki Gs. Miedzy siatka G2 o dodatnim napieciu poczatkowym i siatka Gs znajdu¬ je sie na skutek dobrania odpowiednich wy¬ miarów lampy, a zwlaszcza wlasciwie do¬ branego poczatkowego napiecia — f/s siat¬ ki G3, ladunek przestrzenny Q, który spra¬ wia, ze charakterystyka siatki Gi jest pro¬ stoliniowa. Siatka G4 sluzy do zwieksza¬ nia oporu wewnetrznego lampy.Do otrzymania modulacji bez znie¬ ksztalcen potrzebne sa dwa nastepujace warunki. Po pierwsze, nachylenie cha¬ rakterystyki pierwszej siatki przy stalym napieciu trzeciej i róznych napieciach pierwszej musi byc stale, to znaczy, ze pierwsza siatka musi miec prostoliniowa charakterystyke. Wlasciwosc te maja lam¬ py wykonane i pracujace wedlug wynalaz¬ ku. Po drugie, nachylenie charakterystyki pierwszej siatki musi byc liniowo zalezne od napiecia trzeciej siatki. Przy takich sa¬ mych zmianach napiecia trzeciej siatki na¬ chylenie charakterystyki pierwszej siatki musi sie zmieniac równomiernie. Znaczy to, ze w zespole wachlarzowo ulozonych charakterystyk pierwszej siatki poszcze¬ gólne charakterystyki dla róznych napiec — 7 —winny miec dla okreslonego napiecia pierwszej siatki równe od siebie odstepy (zalozywszy, ze róznice napiec na trzeciej siatce sa jednakowe).Pomiary wykazaly, ze w lampie wy¬ konanej i pracujacej wedlug wynalazku spelniony jest nie tylko warunek pierwszy, ale i drugi. Wynika to z fig. 9, która przedstawia zaleznosc nachylenia Sgi cha¬ rakterystyki siatki Gi w zaleznosci od na¬ piecia Us siatki Gs. Figura ta odnosi sie do lampy typu AH 100. Widac, ze charakte¬ rystyki nachylen dla róznych napiec E/i siatki Gi sa prostoliniowe.Fig, 10 przedstawia dla porównania od¬ powiednie charakterystyki lampy CH 1, które znacznie odbiegaja od charakterystyk prostoliniowych.Równiez z innych powodów zastoso¬ wanie do modulacji lampy z prostoliniowa charakterystyka siatki rozrzadczej jest bardzo korzystne. Dotyczy to np. stopnia mieszajacego odbiorników superheterody- nowych o niewielkiej selektywnosci wej¬ sciowej, zwlaszcza superheterodyny jed- nozakresowej. W odbiorniku tym jest bar¬ dzo wazne, zeby siatka Wejsciowa miala prostoliniowa charakterystyke, gdyz ina¬ czej przez wzajemna modulacje czestotli¬ wosci dochodzacych do siatki wejsciowej powstaja gwizdy. PL

Claims (7)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Lampa wzmacniakowa, zwlaszcza do stosowania we wzmacniakach o aperio- dycznym wejsciu, wzmacniakach pomiaro¬ wych, w stopniach wzmacniaków malej czestotliwosci, w mieszajacych stopniach odbiorników superheterodynowych i w stopniach modulacyjnych, zawierajaca ka¬ tode, anode i najmniej trzy, lepiej jednak wieksza liczbe siatek, znamienna tym, ze siatki jej sa tak rozmieszczone i zbudowa¬ ne, iz przy odpowiednim ukladzie pola¬ czen miedzy siatka (G2) o dodatnim na¬ pieciu poczatkowym, lezaca, liczac od ka^ tody (K), za siatka rozrzadcza (GiJ, a na¬ stepna siatka (Gs) o nizszym, najlepiej ujemnym potencjale wystepuje ladunek przestrzenny o takiej wielkosci, iz charak¬ terystyka pradu anodowego lampy staje sie prostoliniowa.

2. Lampa wzmacniakowa wedlug zastrz. 1, znamienna tym,, ze odstep (d) miedzy siatka (Ga), przed która ma byc wytworzony ladunek przestrzenny, a po¬ przedzajaca siatka (Gi) o dodatnim napie¬ ciu poczatkowym wynosi najmniej kilka milimetrów.

3. Lampa wzmacniakowa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze czwarta siat¬ ka (Ga) jest przystosowana do pracy jako siatka oslonna, a ewentualna piata siat¬ ka — jako siatka przeciwemisyjna,

4. Lampa wzmacniakowa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze skok uzwoje¬ nia siatki (Gs), przed która wytwarzany jest ladunek przestrzenny, i odleglosc tej siatki od nastepujacej za nia elektrody sa tak dobrane, iz przechwyt przez te siatke wynosi mniej niz 10%.

5. Lampa wzmacniakowa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze w celu wy¬ tworzenia ladunku przestrzennego miedzy siatka (G2) o dodatnim napieciu poczat¬ kowym i nastepna siatka (Gs), siatki lam¬ py sa tak zbudowane i rozmieszczone, iz przy odpowiednim ukladzie polaczen ge¬ stosc pradu jest wieksza od normalnej, a wiec wynosi wiecej niz okolo 0,25 mA na milimetr dlugosci katody, najlepiej jest równa 0,6 — 0,7 mA na milimetr dlugosci katody, przy czym odstep (d) miedzy siat¬ kami (G2, Ga), miedzy którymi znajduje sie ladundk przestrzenny, jest odpowiednio do tej gestosci pradu tak wymierzony, iz przy odpowiednio dobranym napieciu ro¬ boczym charakterystyka pradu anodowego staje sie .prostoliniowa. — 8 —6, Lampa wzmacniakowa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze pierwsza siat¬ ka (G\) lezy tak blisko katody (K), jak tylko to jest mozliwe ze wzgledów mecha¬ nicznych. 7. Lampa wzmacniakowa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze pierwsza siat¬ ka (Gi) i druga siatka (G) maja przekrój owalny. Telefunken Gesellschaft fur drahtlose Telegraphie m. b. H. Zastepca: inz. W. Romer rzecznik patentowy Staatsdruckerei Warschau — Nr. 12140/4S.Do opisu patentowego Nr 31541 Ark. 1 mA AcL Fig. 1. J r^ooodl F Fig.31. / i o+200 «\ 1 i/j* -5 -* -3 -£ -/Do opisu patentowego Nr 31541 Ark. 2 Fig.

6. Fig

7.Do. opisu patentowego Nr 31541 Ark. 3 -20 -f0Ml A PL